Zikavirus is al langer in Brazilië

Het was niet het WK voetbal van 2014 dat het zikavirus naar Brazilië bracht, en evenmin het WK kanovaren van augustus 2014. Het zikavirus kwam het land al veel eerder binnen, waarschijnlijk ergens tussen mei en december 2013. Dat concludeert een team van ruim vijftig wetenschappers vrijdag in het blad Science na genetisch onderzoek aan het zikavirus.

De onderzoekers baseren zich op zeven Braziliaanse virussen afkomstig van patiënten. Ze maken aannemelijk dat zika al anderhalf jaar in Brazilië rondwaarde, voordat in mei 2015 de eerste besmetting werd geconstateerd.

Deze nieuwe datering valt min of meer samen met de grote uitbraak van zika in Frans Polynesië, in 2013 en 2014. In die periode vond in Brazilië ook de Confederations Cup plaats, waaraan het nationale voetbalteam van Tahiti meedeed. De voetballers of hun fans zouden het virus kunnen hebben meegebracht. Zeker is dit allerminst.

Genetisch vertonen de Braziliaanse zikavirussen de meeste overeenkomst met virussen uit Polynesië. Toch zou het virus ook via een andere route in Zuid-Amerika kunnen zijn beland. De onderzoekers wijzen op de toename in 2013 van het aantal vliegtuigpassagiers dat vanuit zika-landen naar Brazilië kwam, zoals uit de Filippijnen, Indonesië en Thailand.

Het zikavirus, dat wordt overgebracht door muggen, wordt in verband gebracht met microcefalie bij baby’s. Dat is vooral gezien in Brazilië en in mindere mate in Polynesië. De onderzoekers hebben geprobeerd in de virusgenen mutaties te vinden die deze nieuwe bijwerking zouden kunnen verklaren. Maar dat bleek vruchteloos.