‘We zijn laat, maar niet té laat met groeien’

Interview Transavia-topman Mattijs ten Brink Met groei wil Transavia de strijd aangaan met de prijsvechters. Stap één: een basis in München. Topman Ten Brink geeft toe dat die strategie „wel laat” komt.

Transavia vliegt vanaf Goede Vrijdag vanaf München. Illustratie NRC, Rik van Schagen

Het wordt „a hell of a job”, verwacht Mattijs ten Brink. Op het hoofdkantoor op Schiphol-Oost licht de topman van Transavia Nederland de groeiplannen van de budgetmaatschappij toe.

Ten Brink verwacht dat het aantal Europese budgetmaatschappijen de komende jaren sterk zal teruglopen. Fusies en overnames zullen de circa dertig low cost carriers die nu in Europa actief zijn terugbrengen naar een paar grote spelers, denkt hij.

Transavia, met een Franse en een Nederlandse tak, wil bij de top-5 horen. Met de huidige 11 miljoen passagiers per jaar is het bedrijf echter nog ver verwijderd van de nummers 1 en 2, Ryanair en easyJet, met respectievelijk meer dan 100 en 70 miljoen passagiers per jaar.

Ten Brink: „We zullen hard moeten lopen om een plaats in die top-5 te bereiken. Maar de huidige groei is onderdeel van de strategie en de investeringsplannen van onze moedermaatschappij Air France-KLM.”

Concurrenten Lufthansa en IAG (British Airways en Iberia) begonnen al jaren geleden met budgetdochters Eurowings/Germanwings en Vueling. Komt de expansie van Transavia niet te laat? Ten Brink: „ Niet té laat, maar we zijn wel laat. Zeker. Maar we kunnen nog een positie opbouwen die op termijn houdbaar is.”

De uitbreiding van Transavia buiten de thuismarkten Nederland en Frankrijk begint vrijdag met de opening van een basis in München. Vier vliegtuigen zijn vanaf nu gestationeerd in Beieren en vliegen van daaruit naar negentien bestemmingen. De basis moet jaarlijks 1 miljoen passagiers opleveren. In 2017 en 2018 wil Transavia elders in Europa nog vijf à zes bases openen.

Uw ambities zijn groot, maar hoe kunt u concurreren met easyJet en Ryanair, die sinds hun oprichting volledig zijn ingesteld op het besparen van kosten?

„Wij hebben wel altijd in de vakantiemarkt gezeten, waar je goed op je kosten moet letten. We zijn te bescheiden geweest en ons product te lang weggehouden van Europese reizigers. Dat is jammer, kun je achteraf constateren. Tegelijk zijn er voldoende kansen. De Europese markt groeit jaarlijks met acht 8 procent, vooral voor budgetmaatschappijen.”

250316eco_transaviabinnen

Zien mensen Transavia wel als budgetmaatschappij?

„Sinds vorig jaar presenteren we ons als budgetmaatschappij. Uit onderzoek blijkt dat men ons ook steeds meer zo ziet. Mensen verwachten minder service aan boord en daardoor kunnen we hun verwachtingen steeds beter overtreffen. We stralen uit dat we toegankelijk zijn, voor iedereen. We zijn er trots op dat we een middle of the road-bedrijf zijn.”

Een ander nadeel in vergelijking met de concurrentie is uw omvang. U heeft te weinig vliegtuigen.

„Deze zomer hebben we 38 toestellen, met Transavia Frankrijk erbij 71. Dat is inderdaad nog niet genoeg om in de top-5 te komen.”

De makkelijkste manier om de schaal te vergroten is samenwerking, bijvoorbeeld door een joint venture, met een ander budgetmaatschappij. De topman van Air France-KLM heeft dat ook als optie genoemd. Hoe concreet is die optie?

„We zijn daar over aan het nadenken. Size matters. Een paar vragen zijn van belang. Werkt het bij elkaar? Wat doet zo’n samenwerking met Transavia? Verder is het belangrijk hoe je de markt definieert, bijvoorbeeld naar geografische scope: wil je alleen Europa bedienen, of Europa plus Turkije en Noord-Afrika?”

Welke partner ligt voor de hand?

„Ik kan alleen zeggen dat de grote twee, Ryanair en easyJet, uitgesloten zijn. Vueling is onderdeel van een andere groep. Norwegian vliegt op de VS en heeft daarom een heel ander business model. Het kan ook een kleine partij zijn, er zijn veel mogelijkheden. Iedereen ziet de consolidatieslag en kijkt naar elkaar.”

Ondanks groei van omzet en passagiersaantal maakte Transavia als geheel vorig jaar 35 miljoen euro verlies. Hoe komt dat?

„De dynamiek in Frankrijk en Nederland verschilt. In Frankrijk is het nog niet vanzelfsprekend dat als je met vakantie naar Zuid-Europa gaat, je met Transavia vliegt. Bij ons is dat wel zo. Door de concurrentie staat de opbrengst per passagier onder druk. Dit jaar zal Transavia Frankrijk waarschijnlijk nog verlies maken, wij gaan zwarte cijfers schrijven. In 2017 moet Transavia als geheel in de plus zitten: een ruime plus voor ons en rond de nul voor Transavia Frankrijk.”

Het overhevelen van aandelen, zowel van KLM in Transavia Nederland (100 procent bezit) als van Transavia Nederland in Transavia Frankrijk (40 procent bezit) is voorlopig geannuleerd door de ophef die daarover ontstond. Wat was het doel van die verschuiving?

„Air France-KLM wil uiteindelijk naar een meer eenduidige aansturing van Transavia Frankrijk en Transavia Nederland. De kern is dat we de vlootgroei van Transavia zo slim mogelijk willen organiseren en financieren. Alle discussies over governance en aandelen zijn middelen om dat doel te bereiken. Meer is het niet.”

Kamerleden vrezen dat met het opgeven van het KLM-belang Transavia volledig in Franse handen komt.

„We blijven een Nederlands bedrijf met een Nederlands hoofdkantoor en Nederlandse werknemers met een Nederlandse cao. Dat gaat nooit veranderen. Zelfs als er misschien iets verandert in de aandelenstructuur. Al die emoties over die aandelen is sentiment, in plaats van trots te zijn op wat we proberen te bereiken.

„Een partij in de Kamer noemde Transavia een icoon van de Nederlandse luchtvaartindustrie. Een half uur later wilde diezelfde partij de openingstijden van Eindhoven Airport terugbrengen. Dan kunnen we minder vluchten uitvoeren, dat is slecht voor onze winstgevendheid. Dan denk ik: als je zo begaan bent met Transavia, bied ons dan de ruimte om te groeien.”