Nederlands elftal onderuit op avond van Cruijff

Nederland-Frankrijk Het Oranje van Danny Blind kan maar niet winnen. Af en toe gas geven was voor de Fransen meer dan genoeg.

De Fransman Paul Pogba neemt de bal atletisch aan voor Joël Veltman (2) en zijn ploeggenoot Laurent Koscielny (21). Foto ANP

Een bloemstuk op zijn stoel in de ereloge, het nummer veertien overal in het publiek en Cruijffs zijn zinsbegoochelende acties op het stadionscherm. Het was een avond waarop voetbalminnaars in Nederland samenkwamen rond Oranje, met in gedachten bij Johan Cruijff, donderdag overleden.

Twitter avatar TimoEkhart Timo Ekhart Kippenvel. #minuutstilte #brussel #nedfra Kan me niet herinneren dat het zo muisstil is geweest bij een wedstrijd

In die sfeer voltrok zich vrijdagavond Nederland - Frankrijk (2-3) in het stadion dat, als de aanzwellende krachten hun zin krijgen, binnenkort zijn naam zal dragen: het Johan Cruijff stadion te Amsterdam. Het gaf, op de dag dat Nederlands grootste voetballer en bekendste naoorlogse mens gecremeerd werd, geen pas de verrichtingen van het Nederlands al te zeer in historisch of welk perspectief dan ook te plaatsen.

Want wat er zich op het veld afspeelde was, in de context van het gebeurene deze week al helemaal, een nietsig onderonsje dat hoogstens de boeken in zal gaan als de eerste interland in Nederland in een tijdperk waarin Cruijff er niets meer van zal vinden en op laten tekenen in zijn column.

Behalve het debuut van spits Vincent Janssen, was dat het wel – qua gebeurtenissen met potentiële eeuwigheidswaarde. Het was de avond van Cruijff, niet zozeer van Oranje. En Oranje is al een tijd Oranje niet meer, dat Oranje dat afgegleden is tot sparringpartner van de EK-gangers.

Sinds de uitschakeling voor het EK trachtte bondscoach Danny Blind een serieus topsportklimaat rond Oranje op te tuigen, maar werd tot twee keer toe door extreme omstandigheden in de concentratieboog getast. De aanslagen in Parijs, tijdens het gewonnen oefenduel van Oranje tegen Wales, hadden indirect de afgelasting van het oefenduel tegen Duitsland in Hannover tot gevolg. Het was onwezenlijk geweest.

En deze week de voorbereiding op de duels tegen Frankrijk en Engeland, overschaduwd door eerst de terreuraanslagen in Brussel en daarna het overlijden van Cruijff. Voor allebei was vrijdagavond gedurende twee indrukwekkende minuten – één stil, één met applaus – aandacht. Terecht, gepast.

Geen zicht op kentering in de mineurstemming rond het Nederlands elftal

Blind mag de surreële ontwikkelingen allemaal als excuus aandienen – fair is fair. Hoe dan ook vloeit er niet bijster veel goeds uit zijn zetten als bondscoach, met vier nederlagen (allemaal thuis) en twee zeges tegen Wales zonder vedetten en Kazachstan. Ook toen het wel nog echt om voetbal draaide, toen het EK verkwanseld werd najaar vorig jaar, was het niets.

Frankrijk was vrijdagavond de zwaarste opponent tot dusver in het treurige tijdperk Blind. Arjen Robben ontbrak weer, iets waar Nederland voorzichtig misschien alvast aan moet gaan wennen. Frankrijk was veel beweeglijker, zorgvuldiger, dreigender dan Oranje. Bijna vanzelfsprekend. Met ontwikkelde lijven van de meest spiervezelrijke soort, terwijl bij Nederland de amechtig kwijnende Wesley Sneijder al in de eerste helft uitviel met op het oog een spierblessure. Riechedly Bazoer viel voor hem in en bracht tenminste verkwikking. Onderschepte veel, toonde zich onverzettelijk. Lichtpuntje voor Oranje.

Gezien de voorgeschiedenis was het te verwachten dat er van alles schortte aan de concentratie. Oranje begon beschamend na de volksliederen. Het werd in de eerste helft een huiveringwekkend slap vertoon van Oranje-kant. Inspiratieloos, kwaliteitsarm, ideeënloos. Niets daarin bood enig zicht op een kentering in de mineurstemming rond Oranje. Antoine Griezmann krulde een vrije trap in de verre hoek, Jasper Cillessens hoek: 1-0.

Al bij het ingaan van de veertiende minuut, de minuut applaus voor Cruijff, stond het 2-0 voor Frankrijk. Olivier Giroud profiteerde van de wanorde bij een half afgeslagen hoekschop. Het voetje van Cillessen voorkwam een ruststand van 3-0 en een zeker afgang, knappe reflex dat zeker. Hoogtepuntje in het relatieve niets. Even drong zich de gedachte aan de 8-0 van Bayern München op tegen Ajax in 1978, de afscheidswedstrijd van Cruijff die niet het einde betekende. Een duel dat misschien maar beter nooit gespeeld had moeten worden.

Zo ook gisteren: sportief aanvankelijk weinig serieus genomen, misschien was dat ook maar de beste manier om er naar te kijken. Het fluitconcert was verdiend, met rust. Frankrijk, tegenstander van Nederland in de zware WK-kwalificatiepoule na de zomer, speelt buitengewoon gemakkelijk voetbal, met een middenveld dat in alles superieur is aan dat van Oranje in welke formatie dan ook. Paul Pogba, Blaise Matuidi – ze vonden het in de tweede helft wel best zo.

https://www.youtube.com/watch?v=8M5YYXl-Dzk

Na rust dook Luuk de Jong ineens op toen invaller Memphis Depay een vrije trap voor het doel draaide. Hands leek het toch, hoe dan ook vreemd afgewerkt, maar scheidsrechter Felix Zwayer uit Duitsland telde de treffer. Nederland zette aan, kreeg in de persoon van Davy Klaassen nog een paar kansen, net als Frankrijk overigens. Het was uiteindelijk invaller Ibrahim Afellay die vlak voor tijd met een precieze schuiver Nederland tot 2-2 bracht.

Maar het was de avond van Johan Cruijff, leek ook Blaise Matuidi, inderdaad de nummer veertien van de Fransen, zich te realiseren toen hij zich zeer makkelijk diep in het strafschopgebied in balbezit aantrof en 3-2. Een soort eerbetoon, op een aparte avond.