Kleine proef met opkoopregeling

Aardbevingsgebied Groningen Teleurstelling voor gedupeerde Groningse huiseigenaren: de overheid wil voorlopig niet op grote schaal huizen aankopen.

Een boerderij in de provincie Groningen die schade heeft opgelopen door een aardbeving. Foto: ANP/Vincent Jannik

Er komt voorlopig geen algemene opkoopregeling voor gedupeerde huiseigenaren in Groningen. Hans Alders, Nationaal Coördinator Groningen, wil eerst een proef doen met vijftig woningen in het hart van het aardbevingsgebied. Daarvoor is tien miljoen euro beschikbaar gesteld door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) die met gaswinning aardbevingen veroorzaakt.

Gedupeerde Groningers, de Groninger Bodem Beweging voorop, vragen al jaren om een opkoopregeling. De woningmarkt zit vast. Huiseigenaren zitten gevangen in onverkoopbare, veelal beschadigde woningen. Drie op de tien willen verhuizen als de leefbaarheid niet snel verbetert, constateerde de TU Delft. De onderzoekers adviseerden woningen op te kopen, zoals gebeurt in het Noord-Brabantse Moerdijk, middenin groeiend industriegebied.

Maar daaraan willen bestuurders in Groningen en ook minister Kamp (Economische Zaken, VVD) hun handen nog niet branden. Voordat je het weet, verstoor je de woningmarkt en lopen de dorpen leeg. In combinatie met krimp zorgen de aardbevingen in Noordoost-Groningen voor „een giftige cocktail voor de toekomst”.

De inschrijving voor de proef begint op 1 mei. De aankoop gebeurt tegen 95 procent van de taxatieprijs. Eigenaren moeten hun huis minimaal een jaar te koop hebben staan en kampen met problemen, bijvoorbeeld omdat ze naar een verpleeghuis moeten of een baan hebben gekregen aan de andere kant van het land. Als de belangstelling voor de proef te groot is, bepaalt de Nationaal Coördinator welke „meest dringende gevallen” meedoen.

Tot ergernis van het Groninger Gasberaad waarin verschillende maatschappelijke organisaties vertegenwoordigd zijn. Zij vinden de proef „te beperkt van omvang” en vrezen voor „onrust in het gebied”. De Vereniging Eigen Huis vraagt zich af waarom „gewone huizenbezitters” niet in aanmerking komen en mist toekomstperspectief. Steven Wayenberg: „Wat gebeurt er na de proef? Het is hoog tijd dat er duidelijkheid komt voor alle Groningers die hun huis niet kwijt kunnen.”

Tot nu toe zijn 37 woningen in het gasbevingsgebied door de NAM opgekocht. Dat gebeurde bij onveilige huizen met onherstelbare schade (22) of op aanwijzing van een commissie schrijnende situaties (15). Tien van de aangekochte huizen zijn inmiddels gesloopt.