Karadzic krijgt 40 jaar celstraf

Het vonnis was als een beknopte geschiedenis van alle wreedheden in de Bosnische oorlog. Karadzic hoorde het onbewogen aan.

Servische ultranationalisten donderdag in Belgrado na het bekend worden van de veroordeling van Karadzic. Foto Marko Djurica/Reuters

Radovan Karadzic (70), leider van de Bosnische Serviërs tijdens de Bosnische burgeroorlog tussen 1992 en 1995, is schuldig bevonden aan genocide in Srebrenica. Het Joegoslaviëtribunaal veroordeelde hem tot 40 jaar cel, wat neerkomt op levenslang. Karadzic kondigde vrijwel direct aan in beroep te gaan.

Karadzic is volgens het Hof verder schuldig aan negen andere aanklachten wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, waaronder moord, vervolging, vernietiging, deportatie en verdrijving van Bosnische moslims en Kroaten. In de andere genocideaanklacht, over de wreedheden van het Bosnisch-Servische leger in een reeks Bosnische dorpen in 1992, achtten de rechters de intentie van genocide niet bewezen.

Het vonnis schildert Karadzic – tot 1996 president van de Servische Republiek en opperbevelhebber van het leger – ondubbelzinnig af als voornaamste architect van de terreur en de wreedheden in de Bosnische oorlog. Al in 1991 waren er volgens de rechters plannen om het door de Serviërs geclaimde territorium te zuiveren van Bosnische moslims en Kroaten.

In het bijzonder is Karadzic veroordeeld voor zijn rol in de 44 maanden durende belegering van Sarajevo, en voor de slachting, in 1995, van 8.000 mannen en jongens uit de door een Nederlands VN-bataljon beschermde enclave Srebrenica. Het hof acht bewezen dat Karadzic volledig op de hoogte was van de opzet om alle gezonde moslimmannen en jongens te doden, en rekent hem aan dat hij niets heeft gedaan om de moordpartij tegen te houden. Volgens het hof was Karadzic de enige die de macht had om de genocide te voorkomen.

In de Bosnisch-Servische oorlog vonden naar schatting honderdduizend mensen de dood, en sloegen meer dan twee miljoen mensen op de vlucht. Meer dan twaalfduizend vrouwen werden verkracht. De oorlog verscheurde het voormalige Joegoslavië langs etnische lijnen.

De oud-psychiater Karadzic hoorde het vonnis, dat zich liet beluisteren als een beknopte geschiedenis van alle tijdens de Bosnische oorlog begane wreedheden, donderdagmiddag schijnbaar onbewogen aan. Zelfs toen hij moest opstaan om zijn straf te horen, veranderde zijn gezicht niet noemenswaardig. In de zaal zelf bleef het gedurende de ruim anderhalf uur dat de Zuid-Koreaanse rechter O-Gon Kwon het vonnis voorlas, doodstil. De rechter moest regelmatig pauzeren om een slok thee te drinken en zuchtte hoorbaar bij het voorlezen van de passage over hoe het dodelijke net zich sloot rond de mannen van Srebrenica.

Buiten het tribunaal demonstreerden tientallen tegenstanders van Karadzic met spandoeken, waarop teksten stonden als „Vergeet de 8.373 slachtoffers van Srebrenica niet.”