Ik hou van foto’s die buiten het kader verder lopen

Lost in Diemen. Foto: Ray van Schaffelaar

“Veel vervoersmiddelen en weinig gebruikers”, is het eerste wat fotograaf Lars van den Brink opvalt als hij door de voorlopige inzendingen van het maandthema Vervoer bladert.

“Ik zie vooral afstandelijke registraties van alle mogelijke voertuigen. De fotografen kozen zelden voor het perspectief van de reiziger, voor de beleving van het zitten achter een autostuur of het staren uit het raam van de trein.”

Van den Brink dook zelf vaak in het thema Vervoer. Hij maakte onder andere een fotoserie over autodealers voor NRC en over de Deutsche Bahn voor de Duitse staat. Voor de NS ging hij onlangs expliciet op zoek naar de beleving van reizigers, maar hij herkent ook de beschouwende neiging van de deelnemers. Afstand is volgens hem ook niet perse iets negatiefs. “Het belangrijkste vind ik dat beelden verhalen, emoties of vragen oproepen. Ik hou van foto’s die buiten het kader verder lopen.”

Als voorbeeld noemt hij de inzending van Floris Kayim. “De foto triggerde een interessante emotie bij me. In eerste instantie moest ik lachen. Maar daarna bedacht ik me dat een gecrashte auto eigenlijk helemaal niet grappig is. Er kan best iets heel ernstig gebeurd zijn. De foto werkt op meer vlakken vervreemdend. Het wrak ligt als een soort alien middenin een oer-Hollandse tuin op een oer-Hollandse druilerige dag. Je ziet geen sporen, ravage of omstanders. Het beeld blijft daardoor vragen oproepen. Wat is er gebeurd? Hoe komt die auto in dit decor terecht? Ligt hij er al lang? En waarom dan?”

Technisch kan de foto beter. “Hij zit niet helemaal lekker in de compositie. Links is teveel lucht en dat bosje rechts met rood herfstblad hoefde er niet bij. Het was mooier geweest als de fotograaf nog even een paar stappen opzij had gezet. Anderzijds versterkt die terloopsheid misschien ook wel het alledaagse tafereel. “

Een andere foto die Van den Brink bijbleef is Lost in Diemen van Ray van Schaffelaar. “Als ik dat jongetje zo door weer en wind zie fietsen, moet ik terugdenken aan mijn eigen jeugd”, vertelt hij. “Wij woonden in Bergen en ik moest elke dag door de polder naar de vrije school in Alkmaar fietsen. Bij deze foto krijg ik het meteen weer koud, voel de wind langs mijn oren suizen en zie mijn broer voor me waarachter ik me nog een beetje probeer te verschuilen.”

Doordat de fietser bijna tegen het kader aanrijdt, gaat de compositie spannend “jeuken” volgens Van den Brink. Puur grafisch, zonder de fietser, vindt hij de foto trouwens ook al interessant. “Er zit een prachtig lijnenspel in, door de combinatie van de rechtopstaande streepjes van het riet, de vloeiende banen van het water en de kringetjes van het gras.”

Grote favoriet van Van den Brink is echter de inzending van Laura Krol. “De foto is technisch en esthetisch heel goed gemaakt. Er is de eenvoudige, maar prachtige vorm van de vogel voor een heerlijk Hollands grijze lucht - hemelsblauw was truttig geweest. Maar bovenal is de foto verrassend in onderwerpkeuze. Krol heeft een stapje verder gedacht bij het thema. Tussen alle auto’s, treinen, boten en fietsen, laat zij zien waar we eigenlijk allemaal van dromen: vliegen als een vogel.”

Foto’s bekijken of zelf inzenden kan op foto.nrc.nl. Het thema Vervoer loopt nog tot 1 april 17.00.

    • Joke Beeckmans