Een schot, bij voorkeur door longen en hart

In de duinen tussen Den Haag en IJmuiden worden deze weken, ondanks protesten, damherten afgeschoten.

Enkele tientallen damherten zijn de afgelopen twee weken in de Amsterdamse Waterleidingduinen afgeschoten. De veelal jonge dieren zijn de eerste van enkele duizenden herten die in vijf jaar worden gedood. „Er is geen andere oplossing”, zegt ecoloog Leo van Breukelen van Waternet, beheerder van het Noord-Hollandse duingebied.

De terreinbeheerders willen het aantal damherten in vijf jaar terugbrengen tot ongeveer duizend. Boswachters van Waternet gaan met z’n tweeën op pad, schieten met een geluiddemper op herten die „veilig staan”, en halen het dier niet onmiddellijk weg om de andere dieren niet schuw te maken. Er wordt twee dagen per week geschoten, het afschot houdt eind deze week op, en gaat pas na de kalvertijd en de bronsttijd verder. Na het doden, bij voorkeur met een schot door longen en hart, gaat het gedode dier naar de poelier. Een deel van het vlees is voor de Amsterdamse Voedselbank.

Het aantal damherten in het duingebied tussen Den Haag en IJmuiden is explosief gestegen, van ongeveer 150 in 2000 tot minimaal 3.800 vorig jaar. De dieren veroorzaken buiten het terrein schade aan gewassen zoals bloembollen, begraafplaatsen en tuinen, en ook zijn er veel aanrijdingen, 61 in 2014.

Enkele jaren geleden werden maatregelen genomen, zoals het plaatsen van meer hekken rondom het duingebied, maar die hebben slechts ten dele effect gehad. „Je kunt niet overal hekken plaatsen. Bovendien sluit je daarmee natuurgebieden van elkaar af”, zegt Désiré Karelse, secretaris van de faunabeheereenheid Noord-Holland, waarin jagers, natuurbeheerders en boeren samenwerken.

Alternatieven zoals het verhuizen van damherten zijn onderzocht en niet uitvoerbaar geacht. „Het gaat om honderden damherten tegelijk”, legt ecoloog Leo van Breukelen uit. „Er was wel enige belangstelling vanuit Zuid-Oost Europa. Maar wat moet je daarvoor doen? Alle dieren vangen, in quarantaine plaatsen, dagenlang transporteren. Dat is niet alleen ontzettend duur, maar wordt ook als onwenselijk gezien.” En de voortplanting binnen het duingebied zou intussen gewoon doorgaan.

Plannen voor het afschieten hebben tot protesten geleid. Uiteindelijk stemde de gemeenteraad van Amsterdam ermee in en bepaalde de rechtbank in Haarlem dat het besluit van de provincie Noord-Holland tot ontheffing van een jachtverbod niet geschorst hoefde te worden. In totaal zijn in het duingebied tot woensdag 177 damherten geschoten.

    • Arjen Schreuder