Belgische ministers schuiven de schuld af

België Betrokken ministers kiezen na geblunder bij opsporing de aanval als beste verdediging. Niet het systeem, maar „één man faalde” zeggen ze.

Minister van Binnenlandse Zaken van België Jan Jambon (midden) aan het begin van gesprekken met de Europese ministers van Veiligheid en Justitie, eerder deze week in Brussel na de terreuraanslagen in die stad. Foto: Jonas Roosens/ANP

„Hier heeft geen dienst of directie geblunderd, maar slechts één man binnen het politieapparaat”, zegt de Belgische minister van binnenlandse zaken Jan Jambon. Drie dagen na de aanslagen in Brussel verantwoordt hij zich in het parlement over mogelijke fouten die eerder zijn gemaakt bij de opsporing van de Brusselse Ibrahim el-Bakraoui, een van de terroristen die zich opblies op vliegveld Zaventem.

Turkije had al op 11 juni 2015 El-Bakraoui aan Turks-Syrische grens gearresteerd en daarover België geïnformeerd, zei woensdag de Turkse president Erdogan. Het veroorzaakte een politieke storm in België. Jambon en minister van justitie Koen Geens boden hun ontslag aan, maar premier Charles Michel weigerde dat te aanvaarden.

Een etmaal later, in het parlement, is die storm al weer geluwd. Volgens Jambon was het slechts „één man” die faalde: een Belgische verbindingsofficier, destijds gestationeerd in Turkije. Hij was traag en slordig omgegaan met de Turkse informatie over de arrestatie van El-Bakraoui – een man die in België in 2010 wegens zwaar gewapende overval tot tien jaar werd veroordeeld en in 2014 voorwaardelijk vrij kwam.

Je zou die arme liaisonofficier maar zijn

Dave Sinardet, politiek commentator

Een zware crimineel die opduikt aan de grens met Syrië – alle alarmbellen hadden moet afgaan, vindt Jambon.

Maar pas zeven maanden nadat de Turkse autoriteiten El-Bakraoui hadden opgepakt kreeg de verbindingsofficier meer informatie van de Turken die El-Bakraoui omschreven als „verdachte met banden met een terreurnetwerk.”

In die zeven maanden had Turkije inmiddels El-Bakraoui het land uit gezet, op transport naar Nederland. Vervolgens verdween El-Bakraoui volledig van de radar, tot afgelopen dinsdag, toen hij zich op Zaventem opblies.

Politiek van bedenkelijk niveau

„Toen ik deze chronologie tot me nam kon ik maar één ding concluderen: nalatigheid”, zei Jambon gisteren. Dat was ook de reden dat hij donderdag als verantwoordelijke zijn ontslag aankondigde. Maar premier Michel zou hem hebben overtuigd van de noodzaak om te blijven. Jambon kondigde tegelijk aan dat hij overweegt om een procedure te starten tegen de verbindingsofficier.

Ook minister van justitie Geens koos de aanval als beste verdediging. Ik blijf mijn veiligheidsdiensten steunen, de opvolging van el-Bakraoui is ordentelijk verlopen.”

Een etmaal politieke hoogspanning. Het voorlopige resultaat: één man die verantwoordelijk wordt gehouden. „Je zou die arme verbindingsofficier maar zijn”, verzuchtte politiek commentator Dave Sinardet na het debat in het parlement.

Volgens oud-minister van justitie Marc Verwilghen is „de lijdensweg voor de twee ministers nog niet voorbij”, zei hij vrijdagavond op NOS Radio 1. Een parlementaire onderzoekscommissie gaat de gang van zaken nu reconstrueren.

Verwilghen: „Waar we nu naar kijken is een merkwaardig spektakel.” Hij heeft vragen bij de ernst waarmee de ministers hun ontslag aanboden, maar vooral bij de geloofwaardigheid van hun verhaal een dag erna. „Dit is politiek van een bedenkelijk niveau.”