Wat moet je doen als er een bom ontploft?

Laten we er helder over zijn: een eenduidig antwoord op deze vraag bestaat natuurlijk niet. „Zo’n situatie is elke keer anders”, zegt Steve Cook, directeur van de ngo TYR Solutions. Hij traint onder meer diplomaten en correspondenten in oorlogsgebied, ook voor NRC. „En op elke situatie moet je ook weer anders reageren.”

Toch is er een aantal dingen waar je op kunt letten. „Met name je lichaamshouding kan bij een explosie het verschil betekenen tussen leven en dood”, zegt Cook. „Dat is bijvoorbeeld onderzocht bij de bomaanslagen in de metro van Londen in 2005. Waarom bepaalde mensen wel overleefden en anderen niet? Hun houding bleek vaak doorslaggevend.”

Het belangrijkst om te doen bij een explosie is: maak je lichaamsoppervlakte zo klein mogelijk. „Duik naar de vloer, houd je laag en klein. Het is niet alleen de explosie zelf, maar ook de drukgolf en rondvliegend schroot die schade kunnen toebrengen. Stel je zo min mogelijk bloot.”

Wegrennen is niet altijd een goed idee: er kunnen meer explosies volgen en staand ben je kwetsbaarder.

Wat doe je dan wel? „Zoek hard cover.” Simpel gezegd: iets wat solide is en enige bescherming biedt om achter te schuilen. „En dan liever geen kioskje van triplex, maar een echte muur of een pilaar. Stevig materiaal.” Schuilen dus.

En dan komt het moeilijkste gedeelte: probeer tot rust te komen en maak dan een inschatting van de situatie.

Hoe veilig ben je?Zijn er daders waarvoor je moet vluchten?

Brand? Instortingsgevaar? Slachtoffers die je moet helpen? Hoe veilig is dat? Kun je je beter verstoppen of uit alle macht naar een uitgang sprinten?

Afwegingen die je toch echt helemaal zelf moet maken. Cook: „Daar bestaat geen silver bullet solution voor helaas.

Eén ding moet duidelijk zijn: ga niet als een kip zonder kop rondrennen. Blijf nadenken.”