Over de grens mag bier wél elke dag

De nieuwe Schijf van Vijf heeft geen plaats meer voor alcohol. Vergeleken met andere landen is dat advies opvallend streng.

Duitsers mogen iedere dag een halve liter bier drinken van hun Gesellschaft für Ernährung. Het geldt voor de mannen – de vrouwen moeten zich tot de helft beperken. Britten blijven gezond als ze wekelijks zes pinten bier óf tien glaasjes wijn drinken – mannen en vrouwen zijn er gelijkgeschakeld. En Amerikanen mogen sinds vorig jaar van hun overheid één glas alcohol per dag en mannen twee glazen.

Dat mochten Nederlanders tot vorig jaar ook. Maar de Gezondheidsraad raadde begin november opeens aan: „Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.” En het Voedingscentrum bevestigt dat in de richtlijn die bij de nieuwe Schijf van Vijf hoort.

Het Nederlandse alcoholadvies is internationaal gezien opvallend streng. Het Duitse advies is het oudst, maar al die adviezen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Althans op de interpretatie van onderzoek.

De Nederlandse Gezondheidsraad liet zich vooral leiden door eerder of later doodgaan door alcohol drinken. Dat is wellicht ook belangrijker dan al die afzonderlijke ziekten als beroerte, hartziekten en verschillende soorten kanker. Het onderzoek laat, samengevat, zien dat de levenswinst (15 procent minder sterftekans) vooral wordt behaald door mensen die mínder dan een glas alcohol per dag drinken. Dat is naar beneden afgerond.

Vruchtensap

Alcohol staat niet op de nieuwe Schijf van Vijf die dinsdag 22 maart uitkwam. Het Voedingscentrum wil dat we vooral voedingsmiddelen eten die er wél op staan. Daarnaast drie tot vijf keer per dag kleine dingetjes die niet op de schijf staan. En drie keer per week wat grotere dingen.

Daar, bij die weekkeuzes, is het glas wijn terechtgekomen. Neem iedere week drie glazen wijn, dan vallen vruchtensap, alle frisdrank, een boterham met roomboter of met Nutella, of een gevulde koek, of een frikandel of een roomijsje voor die week buiten de boot. Het alcoholrantsoen is wel het opvallendst en het grootste verschil met buitenlandse voedingsadviezen. Zelfs de Zweden, uit het land waar de alcohol alleen in een beperkt aantal staatswinkels wordt verkocht, houden het op „minder alcohol”.

Schijven en piramides

Dat Zweedse alcoholadvies staat in een elegant één-minuutadvies. Met drie categorieën: meer, minder en ruil om. Meer groente, fruit en bessen, vis, noten en zaden en bewegen. Minder rood vlees, worst, zout, suiker en alcohol.

Om snel aan veel mensen duidelijk te maken wat gezond eten is, vertrouwen de meeste landen traditioneel echter op een voedselschijf, voedselpiramide, of een soort in partjes gedeelde borden. Het Voedingscentrum heeft onderzocht wat het meest aanspreekt. Het maakt niet uit, kwam daar uit. Dus in Nederland bleef de schijf. Die hebben de ooster- en westerburen ook. Ze staan hiernaast, met aandacht voor de verschillen. Maar globaal lijken ze erg op elkaar.

Die schijven geven wel aan dat er minder vet (klein partje) wordt geadviseerd dan groente en fruit (grote punt). Maar hoeveel van alles je mag nemen, is niet te zien. Dat staat in de 134 pagina’s toelichting bij de Nederlandse schijf: ‘inactieve’ vrouwen van 31 tot 50 jaar hebben dagelijks genoeg aan 1.940 kilocalorieën – mannen 2.660 kilocalorieën per dag.

Het Voedingscentrum zegt ook: wees actief, weeg je nu en dan. Als je zwaarder wordt, eet je te veel.

De Nederlandse calorieadviezen pakken al jaren hoger uit dan bijvoorbeeld de Amerikaanse. Die houden het sinds vorig jaar op 2.200 tot 2.400 voor mannen van 31 tot 50 (dertigers mogen meer, veertigers minder) en op 1.800 kilocalorieën voor 31- tot 50-jarige vrouwen. Dat scheelt zelfs voor vrouwen toch 20 minuten fietsen per dag.