‘Korten pensioenen schaadt consumentenvertrouwen’

Stichting van de arbeid Als de pensioenen worden verlaagd, is economisch herstel van de baan, vrezen vakbonden en werkgevers.

Werkgevers en vakbonden willen zo spoedig mogelijk in overleg met het kabinet over de „neerwaartse spiraal” waarin pensioenfondsen zitten. Ze maken zich „grote zorgen” over aantasting van het consumentenvertrouwen, nu grote pensioenfondsen in 2017 mogelijk moeten gaan korten.

Dat heeft de Stichting van de Arbeid, het overlegorgaan van werkgevers en vakbonden, woensdag in een brief aan premier Rutte geschreven. De sociale partners vragen het kabinet hierin om „urgentie” en „maatregelen op korte termijn”.

Vier grote pensioenfondsen hadden vorige maand een dekkingsgraad (verhouding tussen hun vermogen en uitkeringen) van onder de 90 procent. Mede omdat de Europese Centrale Bank de rente laag houdt, is er minder vermogen om de pensioenen van nu en later te betalen.

Als ABP (overheid en onderwijs), Zorg en Welzijn en de metaalfondsen PMT en PME de pensioenen inderdaad moeten korten, treft dit bijna 7 miljoen werkenden en gepensioneerden – nog los van andere fondsen. Die korting wordt uitgesmeerd over tien jaar en zal meestal neerkomen op enkele euro’s per maand.

Door het „wegzakken” van de dekkingsgraden komt het vertrouwen in het pensioenstelsel „zwaar onder druk” te staan, vrezen werkgevers en vakbonden. Het zal het consumentenvertrouwen schaden, terwijl het CPB rekent op meer binnenlandse consumptie voor economisch herstel. „Na de financiële crisis en alle overheidsbezuinigingen kan korten een volgende psychologische klap zijn”, zegt FNV-bestuurder Gijs van Dijk. „Dan zie je dat mensen grote aankopen gaan uitstellen.”

Grote faillissementen

Het consumentenvertrouwen is de laatste maanden aan het dalen en voor de tweede maand op rij negatief. „Terwijl de werkgelegenheid verbetert, de cao-lonen in de lift zitten, de huizenprijzen stijgen en er belastingmeevallers zijn”, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS. Grote faillissementen, zoals V&D, en ook het slechte pensioennieuws schaden het vertrouwen in het economisch klimaat, denkt hij.

Oplossingen moeten binnen het huidige pensioenstelsel passen, schrijven werkgevers en vakbonden. Pensioenfondsen in onderdekking zouden bijvoorbeeld meer ruimte in hun beleggingsbeleid moeten krijgen, oppert Van Dijk. Een andere optie is het verdelen van de kortingen over een nog langere periode dan nu. „We moeten onorthodox durven denken, maar de pijn eerlijk verdelen over alle generaties.”

Werkgeversorganisatie VNO-NCW wil met de brief vooral aansporen tot snelle hervorming van het pensioenstelsel, zegt secretaris pensioenbeleid Hedda Renooij. De voorkeur gaat daarbij uit naar een minder rentegevoelig systeem met persoonlijke pensioenvermogens. De Sociaal Economische Raad doet momenteel onderzoek naar zo’n systeem.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) heeft woensdag al overleg gehad met werkgevers en vakbonden, de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars, zegt een woordvoerder. In april of mei komt het kabinet met een reactie op de actuele situatie van alle pensioenfondsen in Nederland.