In het spoor van Kevin Spacey

Op de persdag bij Warner Bros blijkt Batman humeurig en Superman saai. Meer lol beleef je met superschurk Lex Luthor, vertolkt door Eisenberg.

Door Diederik van Hoogstraten

Lex Luthor is een van de favoriete filmrollen van Jesse Eisenberg (32). Want als gezicht van het kwaad is Luthor „een sinistere, xenofobe maniak en tegelijk de zelfverklaarde redder van de mensheid. Een droomrol, toch?”

We kenden de gevoelige acteur als vermakelijk, weifelend en intelligent: een joodse wise guy in de traditie van Woody Allen. In Batman v Superman duikt een nieuwe Eisenberg op: nog altijd slim, maar angstaanjagend als hightechondernemer met grootheidswaanzin – een verre neef van Facebook-oprichter Mark Zuckerberg, die hij speelde in The Social Network (2010).

„Lex Luthor is irrationeel, wat je als acteur veel ruimte geeft”, zegt Eisenberg tijdens een persdag bij filmstudio Warner Brothers in Los Angeles. „Hij is hoogopgeleid en instabiel. De andere personages en het publiek hebben geen idee wat ze van hem moeten verwachten. Ik wilde hem menselijk maken, emotioneel en ploeterend. Het is interessanter om gefrustreerd en boos te spelen dan kwaadaardig. Kwaadaardig moet je zíjn.”

Macabere poppenspeler

Luthor is niet onder de indruk van Batman en Superman: als macabere poppenspeler zet hij de superstrijders tegen elkaar op. Rood haar, nerveus lachje, vlot jasje: manipulator Alexander – ‘Lex’ – Luthor Junior heeft zowel politici als superhelden in zijn zak. „De rol geeft me de kans te doen wat ik nooit eerder deed”, zegt Eisenberg. „Manipuleren, martelen: dat soort geinige zaken.”

Filmster Ben Affleck komt op deze mediadag gesloten en humeurig over: de rol van Batman lijkt hem op het lijf geschreven. Ook de gespierde Britse acteur Henry Cavill blijft vandaag ‘in karakter’: net als Superman is hij charmant op een nietszeggende manier. Relaxed en gevat als een stand-up komiek doet Eisenberg het veel beter, net als in de film eigenlijk. Wat hij mist aan spierballen, maakt hij goed met denkkracht en persoonlijkheid.

Anders dan zijn collega’s heeft hij lang nagedacht over zijn rol. „Het mooie vind ik: Luthor is niet zo’n kerel die stiekem mensen vermoordt en ze in de kelder verstopt. Hij heeft een plan, een doel waarin hij gelooft. Hij meent echt dat hij de enige is die de mensheid kan redden. Dat probeer ik met overtuiging te brengen.”

De aartsvijand van Superman geldt als een prestigieuze rol: eerder vertolkten acteerkanonnen Gene Hackman (drie maal) en Kevin Spacey de superschurk als een clowneske intrigant met grootheidswaanzin: ‘het grootste misdaadgenie van mijn generatie!’

Regisseur Zack Snyder ziet Luthor eerder als „de schurk onder ons, de gewone man die we allemaal wel horen raaskallen zonder dat we daar echt in geloven. Hij is een heel ander soort schurk dat we kennen”, zegt Snyder, die als producent tevens de komende superheldenfilms coördineert die zijn gebaseerd op personages van striphuis DC Comics. „Deze Luthor is een millennial, een moderne jonge kerel met een print van Banksy op zijn T-shirt”, aldus Snyder.

Superman ontmaskeren

Als Mark Zuckerberg in The Social Network gaf Eisenberg al een hint van zijn duistere kant. Toch putte hij bij Lex Luthor eerder uit zijn vorige film, arthouseproject The End of the Tour. „In The End of the Tour speelde ik een machiavellistische journalist die een schrijver wil ontmaskeren. Nu ben ik een machiavellist die Superman wil ontmaskeren.”

Jesse Eisenberg maakt tegenwoordig ook naam als toneelschrijver en essayist voor bladen als The New Yorker. Dat ging allemaal niet vanzelf. „Ik ben zó vaak afgewezen voordat er iets van mij werd geaccepteerd”, zegt hij. Om te beginnen met zijn eerste filmscenario. Eisenberg schreef een film over zijn grote voorbeeld Woody Allen, wiens advocaten not amused bleken. De film kwam er niet, wel belandde hij op Allens radar: binnenkort speelt hij in een (nog ongetitelde) film van hem. „Afwijzing is best goed voor een mens. Het schept een extra laag om uit te putten”, zegt Eisenberg met een glimlach. „Een laag van depressie.”

    • Diederik van Hoogstraten