Franck Bragigand ontroert en verrast met nieuw ‘taalsysteem’

Michael Varekamp als Louis. Foto Ron Jenner

Er is een nieuwe loot ontsproten aan het vrolijke en tegelijk super serieuze universum dat de Franse kunstenaar Franck Bragigand (44) sinds de jaren negentig opbouwt. Amsterdam heeft de primeur van een geëngageerd en beeldschoon ‘taalsysteem’, door Bragigand de afgelopen drie jaar ontwikkeld en nu in al zijn uitbundigheid te zien bij galerie Lumen Travo en – in een iets soberder versie – in het Lloyd Hotel.

Na putdeksels, armetierig meubilair, potten en pannen die de kunstenaar bij de Kringloop verzamelde en oppimpte tot hippe installaties, oude trams die hij in Teletubbie-kleuren doopte, plastic kamerplanten, de flagshipstore van Droog Design, een vervallen speeltuin en nog veel meer, heeft Bragigand zich ontfermd over zoiets gortdroogs als ‘kunst taal’. Denk bij Art Language, zoals dit nieuwe project heet, niet aan onnavolgbaar kunstjargon tjokvol neologismen in lelijk steenkolenengels uitgesproken. Nee, Art Language is een verzameling van honderden ‘sticker’-schilderijen in kleurige verf en tekst.

Onontkoombaar is de hallucinerende kwaliteit van het werk. Van een afstand zie je cirkels, stervormen, decoratieve mozaïeken die zijn opgebouwd uit tientallen onderdelen. Het visuele idioom van Bragigand verwijst zowel naar Ikea’s ballenbak, lachebekjes van Facebook als de abstractie van Hanne Darboven, de humor van Fischli & Weiss en het conceptualisme van Daniel Buren. Met Art Language probeert de kunstenaar grip te krijgen op een wereld die wordt gedomineerd door grootkapitaal, VN-programma’s, scheikundige elementen en meer.

Als een ware systeembouwer ontleedt Bragigand structuren en objecten, legt verbanden die soms puur associatief lijken, soms ook zo vanzelfsprekend dat ze lachwekkend worden. Een stoel kan net zo goed in geschilderde cirkels worden gevangen, als het element ‘verrassing’, de staat van de mensenrechten in de Europese lidstaten of de manier waarop het Westen ‘democratie’ brengt in niet-westerse landen.

Bragigands Art Language is emotioneel en zakelijk tegelijk, grappig en cynisch, maar altijd schept hij met grote gebaren. Het ontroerendst vind ik zijn Five W constellation. Een simpel schilderij met vijf grote cirkels, waarin louter de woorden What, Where, When, Why en Who staan - en die met lijnen aan elkaar verbonden. Dat is een heel leven in vijf woorden gevat.