‘Turkije dwingt migranten tot terugkeer naar Afghanistan’

Volgens Amnesty International zijn vrijdag – na de sluiting van het vluchtelingenakkoord met de EU – tientallen Afghanen teruggestuurd naar Kaboel.

Bootvluchtelingen maakten zondag, ondanks de gesloten EU-deal om illigale migranten terug te sturen nog oversteek van Turkije naar Griekenland. Petros Giannakouris/AP

Turkije heeft vrijdag tientallen Afghanen teruggestuurd naar hoofdstad Kaboel. Dat gebeurde enkele uren nadat de Europese Unie met Turkije een overeenkomst sloot over de opvang van asielzoekers in het land. De Afghanen kregen geen toegang tot een asielprocedure en vrezen dat ze het slachtoffer worden van een aanslag in Kaboel, meldt Amnesty International.

“De inkt van de EU-Turkijedeal was nog niet opgedroogd of tientallen Afghanen moesten gedwongen terugkeren naar een land waar ze in gevaar moeten leven”, zegt directeur Europa en Centraal Azië John Dalhuisen in een persbericht van Amnesty International. “Dit bewijst wat het effect is van het terugsturen van asielzoekers naar Turkije. Het is alsof je een trein in slow-motion ziet ontsporen.”

Amnesty ontving vrijdagavond een telefoontje van een van de geweigerde asielzoekers die in het vliegtuig terug naar Afghanistan zat. Dalhuisen:

“Hij was teruggestuurd samen met ongeveer dertig vrouwen, mannen en kinderen. (…) H.R (initialen van de teruggestuurde Afghaan, red.) zei dat hij onderdeel was van een groep die per boot Griekenland probeerde te bereiken. Ze werden ontdekt en opgepakt door de Turkse kustwacht en vastgezet in de stad Izimir.”

Turken: vrijwillige terugkeer

De Turkse immigratiedienst ontkent de terugtocht van de Afghanen volgens Amnesty niet, maar stelt dat het om een vrijwillige terugkeer gaat. De vluchteling zelf beweert volgens de hulporganisatie dat hij gedwongen een document ondertekende waarin de Afghaan verklaarde uit vrije wil naar het land van herkomst terug te reizen. “Dit toont aan dat Turkije geen veilig land is voor vluchtelingen’, vervolgt Dalhuisen. “De EU zou een onafhankelijk herplaatsingsplan moeten ontwikkelen en samen met Turkije een einde maken aan de schending van de rechten van vluchtelingen.”

Akkoord EU-Turkije

In het akkoord dat vrijdag werd gesloten staat dat voor elke illegale migrant die Turkije terugneemt, de EU een legale vluchteling zal opnemen. Die regeling is vanaf afgelopen zondag van kracht, maar NRC-redacteuren Stéphane Alonso, Wim Brummelman en Wilmer Heck zetten vraagtekens bij de inhouden van het akkoord:

“Het en masse terugsturen van vluchtelingen is in strijd met het vluchtelingenverdrag en het Europees recht. (…) Griekenland heeft Turkije als een veilig derde land bestempeld, en de andere EU-lidstaten redeneren ook in die trant, maar de UNHCR, mensenrechtenorganisaties en juristen denken daar anders over.”