‘Screening Room’ van Sean Parker verdeelt Hollywood diep

Een speelfilm breng je uit volgens het windowsysteem. Na window 1, de bioscoop, wachtte je vier maanden tot window 2: dvd. Dan volgde betaal-tv en na zo’n twee jaar gewone televisie. Zo melkte je de koe tot de laatste druppel leeg.

Dat verdienmodel staat al lang onder druk van video-on-demand (vod) en piraterij, maar handhaaft zich aardig. Simultaan uitbrengen in bioscoop en op internet beperkt zich tot leuke experimentjes: toen brutale nieuwkomer Netflix het vorig jaar met Beasts of No Nation serieus probeerde, werd dat subiet afgestraft: de film was nauwelijks in bioscopen te zien en kreeg geen Oscarnominaties. Sinds 1946 zijn in Amerika de filmstudio’s en bioscoopketens dan wel gescheiden, tegen dit soort nieuwlichterij sluiten de rangen zich snel.

Vandaar dat nu Screening Room Hollywood diep verdeelt. Het bedrijf wil blockbusterfilms op de dag van première direct als streamer in de huiskamer brengen: met een set-top box van 150 dollar zie je die dan twee etmalen lang voor 50 dollar. Dat lijkt duurder dan het is: denk wat bioscoopbezoek met het hele gezin plus popcorn zoal kost.

De Amerikaanse bioscoopbond NATO (popcornbunkers) en Art House Convergence (filmhuizen) schreven dus boze brandbrieven tegen, filmmaker James Cameron waarschuwde dat het een paard van Troje is. Het helpt niet dat initiatiefnemer Sean Parker is, Silicon Valley’s disruptor-in-chief die met ruildienst Napster de muziekindustrie omploegde en daarna geld stak in Spotify en Facebook.

Toch steunt Hollywoods eredivisie, mannen als Martin Scorsese, Steven Spielberg, J.J. Abrams en Peter Jackson, Screening Room. Dat telt, want het wordt pas wat als de filmstudio’s hun grootste titels leveren. Universal, Fox en Sony zeggen erover na te denken: volgens Parker groeit hun afzetmarkt zonder dat de bioscopen schade lijden. Voorlopig is het een ‘nicheproduct’ voor rijkaards die je toch nooit in de bioscoop aantreft.

Screening Room tracht de bioscopen te lijmen door ze 20 van elke 50 dollar te beloven. De Amerikaanse keten AMC zou daar wel oren naar hebben, maar een geharnaste verdediging ligt meer voor de hand. De bioscoopsector is, anders dan de muziekindustrie bij de komst van Spotify, kerngezond en niet in de stemming naar strohalmen te grijpen. Al zou het visionair zijn te onderhandelen om Screening Room een eigen window te gunnen: één tot drie weken na de bioscooppremière bijvoorbeeld. Piraterij bestrijd je het best door content altijd en overal tegen de juist prijs beschikbaar te stellen. Kunstmatige schaarste, de kern van het windowsysteem, werkt dat in de hand.