Teruglezen: de nasleep van de aanslagen

We sluiten het liveblog

We sluiten het liveblog voor woensdag. Dit is wat we nu weten:

  • In Brussel was woensdag ruimte voor herdenking. Er werd een minuut stilte gehouden bij het Schumanplein, waarbij het Belgische koningspaar en premier Michel aanwezig waren. Ook werden er wakes gehouden, onder meer door het luchthavenpersoneel.
  • Het officiële dodental is bijgesteld naar 31, er zouden 270 gewonden zijn. Momenteel liggen nog 61 gewonden op de intensive care.
  • Daags na de aanslagen blijkt dat er drie Nederlanders worden vermist. Dat bevestigde het ministerie van Buitenlandse Zaken.
  • Drie van de vier aanslagplegers zijn geïdentificeerd. Het gaat om de broers Brahim en Khalid El Bakraoui en bomexpert Najim Laachraoui - hoewel die laatste nog niet officieel is bevestigd. Zij zouden alle drie om het leven zijn gekomen doordat ze zichzelf opbliezen.
  • Naar een vierde terrorist wordt nog gezocht. Hij zou een tas met bommen hebben achtergelaten op Zaventem - zijn identiteit is onbekend.
  • Volgens de Turkse premier Erdogan is Ibrahim El Bakraoui Turkije uitgezet; op eigen verzoek ging hij naar Nederland. Vervolgens reisde El Bakraoui naar België, waar hij onder de radar kon blijven ondanks Turkse waarschuwingen dat het om een teruggekeerde "buitenlandse strijder" ging.
  • In Brussel komt ondertussen het openbaar vervoer weer op gang. Metro's rijden volgens aangepaste dienstregeling en ook verschillende autotunnels gaan weer open. Het vliegveld van Zaventem blijft zeker tot en met donderdag gesloten.

Brusselse tunnels weer vrijgegeven

Een aantal tunnels in Brussel is weer vrijgegeven na de aanslagen van dinsdag. Dat meldt de Brusselse verkeersdienst Mobiris in een tweet. Een daarvan is de tunnel naar de Wetstraat. Aan deze straat liggen de Europese instituties, evenals het metrostation Maalbeek.

Twitter avatar MobirisNL Mobiris NL De tunnels #Reyers-Centrum, #Tervuren, #Jubelpark en #Wet zijn weer open voor alle verkeer. #TunnelBru

Nog niet alle tunnels zijn geopend; er moeten nog blokkades worden weggehaald.

Twitter avatar MobirisNL Mobiris NL Correctie: de tunnels #Tervuren en #Jubelpark > Centrum blijven tijdelijk nog afgesloten, in afwachting van het weghalen van de afbakening.

'Europa moet meer actie ondernemen in Syrië en Irak'

De aanslagen in Brussel laten zien dat Europese landen meer moeten doen om in Irak en Syrië terreurgroep Islamitische Staat te bestrijden. Dat heeft de Amerikaanse minister van Defensie Ash Carter gezegd in een persconferentie, zo meldt persbureau Reuters.

"De aanslagen zullen het voor de Europeanen duidelijker maken dat ze, nu wij onze missie hebben uitgebreid, ons daarin moeten steunen."

Vragen en antwoorden

Na de aanslagen in Brussel worden de feiten langzaam duidelijk, maar veel vragen blijven. Na onze oproep woensdag stuurden veel lezers ons hun vragen. In dit bericht maken we een overzicht van de antwoorden die we kunnen geven.

AP / Valentin Bianchi

Op het Beursplein komen nog altijd mensen bijeen om kaarsen of briefjes neer te leggen. AP / Valentin Bianchi

61 mensen op de intensive care

Na de aanslagen van dinsdag in Brussel liggen nog 61 patiënten op de intensive care. Dat schrijft de Belgische minister van Volksgezondheid Maggie De Block in de verklaring waar eerder in dit liveblog ook aan werd gerefereerd. Ze schrijft:

"De zeer zware verwondingen zijn vaak brandwonden al dan niet gecombineerd met oorlogsverwondingen zoals verwondingen na een zware ontploffing (blast injuries) en penetrerend metaal."

Ziekenhuizen kregen volgens De Block woensdag ook nog een aantal slachtoffers over de vloer die aanvankelijk naar huis waren gegaan. Ze meldden zich alsnog met bijvoorbeeld gehoorproblemen, veroorzaakt door de harde explosies.

Luchthavenpersoneel houdt wake

Het personeel van luchthaven Zaventem houdt woensdagavond een stille tocht en wake voor de slachtoffers van het terreur. Velen dragen fakkels of kaarsen mee. Naast personeelsleden lopen inwoners van Zaventem mee met de stoet.

Kaarsjes op rotonde in Zaventem door luchthavenpersoneel: om stil van te worden #vrtnieuws #brusselsattacks pic.twitter.com/55QCgNhuVC

— Steven Decraene (@stevencraneTV) March 23, 2016

Metro Brussel rijdt donderdag weer volgens aangepast rooster

Volgens de Belgische verkeersdienst MIVB rijdt de metro in Brussel donderdag wederom volgens een aangepast rooster en enkel tussen zeven uur in de ochtend en zeven uur in de avond. Bij de metro-ingangen zullen wederom veiligheidscontroles worden uitgevoerd.

Twitter avatar STIBMIVB STIB-MIVB Morgen 24/3: zelfde MIVB-net als vandaag: metro 1/5 gedeeltelijk open. Metrolijnen 2/6 dicht. Meer info: https://t.co/3eNbXi4Lrx

'Nog 150 gewonden in het ziekenhuis'

Er liggen momenteel nog 150 gewonden in het ziekenhuis. Dat meldt de Belgische krant De Standaard, op basis van een verklaring van de Belgische minister van Volksgezondheid Maggie De Block. Het dodental blijft vooralsnog op 31 staan. Er zijn drie Nederlanders vermist, meldde het ministerie van Buitenlandse Zaken eerder op woensdag

Donderdag om 14.30 uur nationale minuut stilte in België

De federale regering in België heeft besloten om donderdag om 14.30 uur een nationale minuut stilte te organiseren. Dat meldt de Belgische krant De Standaard. Woensdag werd er om 12.00 uur al een minuut stilte gehouden bij het Schumanplein in Brussel, vlakbij het metrostation Maalbeek.

Belgische minister Geens: El Bakraoui naar Nederland gebracht

De Belgische minister van Justitie Koen Geens heeft verklaard dat aanslagpleger Ibrahim El Bakraoui naar Nederland is gebracht, nadat hij aan de Turks-Syrische grens werd tegengehouden. Dat melden Vlaamse media. Volgens De Morgen heeft de bewindspersoon gezegd dat El Bakraoui op dat moment niet verdacht werd van terrorisme. Volgens Geens ging het "zeker niet om een uitlevering" maar wel "om een terugwijzing aan de Syrische grens".

Bekijk hier het gesprek dat de VRT had met minister Geens.

Ministerie van Justitie: nog geen aanwijzingen dat El Bakraoui is uitgezet naar Nederland

Het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt nog geen aanwijzingen te hebben dat Ibrahim El Bakraoui inderdaad door Turkije uitgezet is naar Nederland, zoals de Turkse autoriteiten beweren. "We herkennen dit niet, maar zijn het nog aan het uitzoeken", laat een woordvoerder weten.

Bronnen: Ibrahim el Bakraoui werd Turkije uitgezet

De terrorist die volgens de Turkse president Erdogan via Nederland naar België is gedeporteerd, was Ibrahim el Bakraoui. Dat meldde Erdogan op een persconferentie na afloop van een staatsbezoek aan Roemenië.

Ibrahim el Bakraoui blies zichzelf op in het vliegveld van Zaventem. Zijn broer Khalid pleegde de zelfmoordaanslag in de metro. Hij werd al enige tijd gezocht door Interpol. Tegen hem was een "red notice" uitgevaardigd wegens terrorisme.

'Tweede aanslagpleger geïdentificeerd'

Belgische media melden dat ook de tweede aanslagpleger op het Brusselse vliegveld Zaventem is geïdentificeerd. Het zou gaan om Najim Laachraoui, stellen de Vlaamse omroep VRT en krant De Standaard. Zij baseren zich los van elkaar op "een goede bron". Laachraoui - die de schuilnaam Soufiane Kayal hanteerde - zou zichzelf samen met Ibrahim El Bakraoui op de luchthaven hebben opgeblazen. Tevens is Laachraoui volgens de VRT degene die de bommengordels maakte die afgelopen november in Parijs werden gebruikt. Die link zou zijn gelegd op basis van een DNA-match.

Het federaal parket in België heeft de identificatie van Laachraoui nog niet bevestigd. Er wordt ook nog altijd gezocht naar een derde betrokkene die op Zaventem aanwezig was maar na het achterlaten van een tas met daarin explosieven op de vlucht sloeg.

Zaventem ook vrijdag gesloten

Ook vrijdag zullen er geen passagiersvluchten opstijgen vanaf de Brusselse luchthaven Zaventem, zo meldt het Belgische persbureau Belga. De veiligheidsdiensten hebben meer tijd nodig om de plaats waar de aanvallen plaatsvonden te onderzoeken. Vanaf woensdagavond zullen vanaf het vliegveld wel enkele vracht- en privévliegtuigen opstijgen.

Erdogan: Turkije heeft terrorist overgedragen aan België

Een van de plegers van de aanslagen in Brussel is in juni opgepakt in Turkije en uitgeleverd aan België. Dat heeft de Turkse president Erdogan gezegd, meldt persbureau AP. Volgens Erdogan werd hij door de Belgen weer vrijgelaten, ondanks waarschuwingen dat het om een "buitenlandse strijder" ging.

Om welke van de verdachten het gaat, heeft Erdogan volgens AP niet gezegd. Hij zou zijn opgepakt aan de Syrische grens bij Gaziantep en op 14 juli zijn gedeporteerd. Reuters meldt dat de man op zijn eigen verzoek werd uitgeleverd aan Nederland. Ook de Nederlandse autoriteiten zouden op de hoogte zijn gebracht. Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft op die bewering nog niet gereageerd.

De Belgische autoriteiten slaagden er volgens Erdogan niet in om een link met terrorisme aan te tonen.

'Belgische inlichtingendiensten waren gewaarschuwd'

De Belgische en andere Westerse inlichtingendiensten hebben vooraf hoogstwaarschijnlijk waarschuwingen ontvangen dat er mogelijk aanslagen gepleegd zouden worden. Dat meldt de Israëlische krant Haaretz op basis van niet nader gespecificeerde bronnen. De diensten zouden vooraf informatie gekregen hebben die er op duidde dat een aanslag op de luchthaven en het metronet op handen was, schrijft de krant.

Volgens de bronnen werd de aanslag voorbereid op het IS-hoofdkwartier in de Syrische stad Raqqa. De verantwoordelijke terreurcel zou nauwe banden hebben met de groep die de aanslagen pleegde in Parijs. Specifieke of concrete details noemt Haaretz niet.

Kabinet herdenkt aanslagen op ambassade

Op de Belgische ambassade in Den Haag zijn de slachtoffers van de aanslagen van gisteren herdacht. Daarbij was ook het Nederlandse kabinet vertegenwoordigd. Premier Rutte legde bloemen en tekende het condoleanceregister.

De aanslagen worden morgen om 14.00 uur herdacht in de Tweede Kamer.

Foto Bart Maat / ANP

Rutte legt bloemen bij de Belgische ambassade in Den Haag.

Mark Rutte legt bloemen bij de Belgische ambassade in Den Haag. Foto Bart Maat / ANP

 

Mark Rutte legt bloemen bij de Belgische ambassade in Den Haag. Foto Bart Maat / ANP

 

Derde Nederlander vermist

Er wordt een derde Nederlander vermist na de aanslagen in Brussel. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken op Twitter. Volgens het ministerie is er nog niets te zeggen over de identiteit van de vermiste. Ook is onduidelijk of hij of zij in de luchthaven was of in de metro.

Twitter avatar MinBZ Ministerie van BZ .@MinBZ bevestigt vermissing van een 3e Nederlander na aanslagen #Brussel. We volgen de situatie op de voet.

Khalid El Bakraoui op opsporingslijst Interpol

Khalid El Bakraoui, die gisteren de zelfmoordaanslag pleegde in de metro in Brussel, stond op een opsporingslijst van Interpol. Tegen hem was een zogenoemde "red notice" uitgevaardigd.

Op die lijst staan in totaal drie mensen die door België worden gezocht wegens terreur. Een van hen is Mohamed Abrini, de 30-jarige man die twee dagen voor de aanslag in Parijs Salah Abdeslam rondreed. Ze zaten in een zwarte Renault, die later bij de aanslagen gebruikt zou worden.

Morgen bijeenkomst Europese veiligheidsministers

De Europese ministers van Veiligheid en Justitie komen morgenmiddag om 16.00 uur in Brussel bij elkaar voor extra overleg. De bijeenkomst was aangevraagd door België naar aanleiding van de aanslagen in Brussel. Nederland organiseert in zijn rol als tijdelijk voorzitter van de EU de vergadering.

Een woordvoerder van minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) zei vanochtend tegen NRC dat de ministers in een open gesprek willen "bezien of er nadere maatregelen nodig zijn". Er staan geen concrete voorstellen op de agenda.

Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim Debat nav #Brussel is morgen waarschijnlijk alleen met Rutte. Vd Steur moet de EU-vergadering voorzitten

'Sta in de moskee stil bij deze onislamitische daad'

Het Samenwerkingsverband Islamitische Organisaties Regio Haaglanden (SIORH) heeft zijn aangesloten moskeeën in een brief opgeroepen vrijdag bij de spreek stil te staan bij de aanslag in Brussel. De organisatie spreekt van een "onislamitische daad".

Bij het SIORH zijn 25 moskeeën aangesloten in Den Haag en omgeving. Het SIORH roept de besturen op de komende dagen "extra waakzaam en alert te zijn":

"Verbinding is op dit moment een cruciale factor. Daarom adviseren wij u om de contacten met de wijkagent, de rest van de politieorganisatie en de gemeente te versterken."

'Tous ensemble'

Twitter avatar Geluidjager Jeroen de Jager 'Tous ensemble' roepen moslims en niet-moslims op het Beursplein #Bruxelles #BrusselsAttacks https://t.co/kAAz1C7kKL

Koning Willem-Alexander: houd rug recht

Bij een bezoek aan een markt in Den Haag heeft koning Willem-Alexander opnieuw gereageerd op de aanslagen in Brussel, is te zien in een video van de NOS.

“We moeten gewoon onze rug rechthouden. Dit is een aanval op onze open en vrije samenleving. Net zoals Parijs vorig jaar is gisteren Brussel op een verschrikkelijke manier getroffen”

Volgens de koning “winnen de terroristen” als niet iedereen meer deel kan nemen aan onze “open en vrije samenleving”.

Gewonde missionaris was ook bij aanslagen Boston en Parijs

De 19-jarige Amerikaanse missionaris Mason Wells had geluk: hij overleefde in Zaventem voor de derde keer in zijn leven een terreuraanslag. Zo was Wells één huizenblok verwijderd van de aanslag op de marathon in Boston in 2013 en was hij in Parijs toen terroristen in november 130 mensen doodden. Bij de dubbele bomaanslag in Zaventem raakte de missionaris uit Utah lichtgewond.

Twitter avatar people People Magazine Family of Mormon missionary reveals #Brussels bombing is 3rd terror attack son has survived https://t.co/jMQ8pnkgkK https://t.co/gS3uUCDfDd

Afgelaste voetbalwedstrijd gaat toch door

De vriendschappelijke interland België - Portugal gaat alsnog door. Dat meldt de Belgische voetbalbond op zijn site. De wedstrijd vindt plaats op het oorspronkelijke tijdstip maar wordt in het Portugese Leiria gespeeld. Eerder werd de voetbalwedstrijd in het Koning Boudewijnstadion afgelast vanwege de verhoogde terreurdreiging.

Kabinetsleden wonen herdenking bij in Den Haag

Een afvaardiging van het Nederlandse kabinet is vanmiddag aanwezig bij de herdenking van de aanslagen in Brussel, om 17.00 uur op de Belgische ambassade in Den Haag. Dat meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. De delegatie van het kabinet bestaat uit vicepremier Asscher, de ministers Dijsselbloem (Financiën), Van der Steur (Veiligheid en Justitie), Plasterk (Binnenlandse Zaken), Ploumen (Buitenlandse Handel), Bussemaker (Onderwijs), Blok (Wonen) en de staatssecretarissen Dijkhoff (Veiligheid en Justitie), Klijnsma (Sociale Zaken) en Dekker (Onderwijs).

In beeld: Het zwart-geel-rood kleurt gebouwen wereldwijd

Reuters / Henry Romero

De Ángel de la Independencia, het Monument voor de Onafhankelijkheid in Mexico-Stad.

De Ángel de la Independencia, het Monument voor de Onafhankelijkheid in Mexico-Stad. Reuters / Henry Romero

 

De Ángel de la Independencia, het Monument voor de Onafhankelijkheid in Mexico-Stad. Reuters / Henry Romero

 

Over de hele wereld werden bekende gebouwen verlicht in de kleuren van de Belgische vlag. Bekijk de foto's in deze In beeld.

Deze verdachten worden nog gezocht

Foto Reuters

De man links op de foto heeft zichzelf opgeblazen op Zaventem en is nog niet geïdentificeerd. De man in het midden is geïdentificeerd als Ibrahim el Bakraoui en heeft zichzelf ook opgeblazen op Zaventem. De man rechts is voortvluchtig en is nog niet geïdentificeerd. Hij heeft een tas op Zaventem achtergelaten, met volgens de politie het zwaarste van de drie explosieven. Dat ging af toen de explosieven opruimingsdienst ter plaatste was en veroorzaakte geen slachtoffers.

De man links op de foto heeft zichzelf opgeblazen op Zaventem en is nog niet geïdentificeerd. De man in het midden is geïdentificeerd als Ibrahim el Bakraoui en heeft zichzelf ook opgeblazen op Zaventem. De man rechts is voortvluchtig en is nog niet geïdentificeerd. Hij heeft een tas op Zaventem achtergelaten, met volgens de politie het zwaarste van de drie explosieven. Dat ging af toen de explosieven opruimingsdienst ter plaatste was en veroorzaakte geen slachtoffers. Foto Reuters

 

De man links op de foto heeft zichzelf opgeblazen op Zaventem en is nog niet geïdentificeerd. De man in het midden is geïdentificeerd als Ibrahim el Bakraoui en heeft zichzelf ook opgeblazen op Zaventem. De man rechts is voortvluchtig en is nog niet geïdentificeerd. Hij heeft een tas op Zaventem achtergelaten, met volgens de politie het zwaarste van de drie explosieven. Dat ging af toen de explosieven opruimingsdienst ter plaatste was en veroorzaakte geen slachtoffers. Foto Reuters

 



De politie is ook nog altijd op zoek naar Najim Laachraoui. Zijn opsporingsbericht ging al uit voor de aanslagen in Brussel.

Justitie komt met details over de aanslagen

Het federaal parket heeft zojuist meer details bekendgemaakt over de aanslagen in Brussel. Over de aanslagen op Zaventem:

Een eerste explosie vond plaats om 07.58.28 uur bij balie 1 in de vertrekhal. Negen seconden later was er een explosie ter hoogte van balie 2. De zelfmoordterrorist in het midden van de vrijgegeven foto is geïdentificeerd als Ibrahim el Bakraoui.

De tweede zelfmoordterrorist is nog niet geïdentificeerd. Ook de identiteit van een derde persoon is nog onduidelijk. Hij is op de vlucht geslagen.

Er was een derde explosief op Zaventem. Die zwaarste lading werd achtergelaten in een tas en is pas later afgegaan toen de autoriteiten al aanwezig waren. Daar zijn geen slachtoffers bij gevallen. Er zijn in de vertrekhal geen “oorlogswapens en handvuurwapens” van de daders gevonden.

De drie verdachten van Zaventem werden opgehaald van de Max Roosstraat 4 in Schaarbeek. Een huiszoeking leidde tot de ontdekking van materiaal om bommen mee te maken. In een vuilnisbak in de straat is een laptop met het testament van Ibrahim el Bakraoui gevonden. Bij een andere huiszoeking in Schaarbeek is een persoon meegenomen voor verhoor.

De aanslag in metro is gepleegd door een zelfmoordterrorist die geïdentificeerd is als Khalid el Bakraoui, de broer van Ibrahim. De ontploffing vond plaats in het tweede metrostel, nadat het eerste metrostel net voorbij het perron was.

Voorlopig geeft het parket geen verdere informatie vrij. Het officiële aantal slachtoffers staat nu op 31 doden en 270 gewonden. Dat kan in de komende uren en dagen nog oplopen.

Meer lezen: twee Nederlanders vermist

Lees hier meer over de twee Nederlanders die na de aanslag op het vliegveld in Zaventem.

Broers El Bakraoui niet samen tijdens aanslag

De twee broers El Bakraoui hebben ieder op een andere locatie in Brussel een aanslag gepleegd. Dat heeft het federaal parket woensdag bekendgemaakt op een persconferentie. Een van hen blies zich op op de luchthaven, de ander in de metro.

Justitie: Laachraoui niet gearresteerd

Terreurverdachte Najim Laachraoui is niet gearresteerd. Dat heeft het federaal parket in Brussel woensdag voorafgaand aan de persconferentie bevestigd. De arrestatie werd in eerste instantie gemeld door La Dernière Heure, maar ontkend door diverse andere Belgische media.

Automatische wapens en kogelwerende vesten voor Marechaussees

Naar aanleiding van de aanslagen in Brussel draagt de Koninklijke Marechaussee automatische wapens en kogelwerende vesten. Dat heeft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid bevestigd.

De zwaardere bewapening wordt ingezet op de plaatsen waar al gecontroleerd werd: het Binnenhof en de ministeries, en Joodse instellingen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.

Twitter avatar BelinfanteMarc Marc Belinfante Marechaussee #TK had de automatische wapens altijd al bij de hand. Nu hebben ze ze om hangen. #aanslagen #eenvandaag https://t.co/dRk3nu4mR5

De Marechaussee voert sinds dinsdag extra controles uit op de luchthavens Schiphol, Eindhoven en Rotterdam. Ook zijn de grenscontroles nog steeds van kracht. Op de stations van Roosendaal, Arnhem, Maastricht en de vier grote steden wordt ook extra gecontroleerd. Dat is volgens de NCTV omdat daar veel internationale treinen langskomen.

Man opgepakt na verstoring stilte

De minuut stilte in Brussel werd verstoord door een schreeuwende man. De politie heeft hem opgepakt, meldt een verslaggever van de NOS.

Tijdens minuut stilte op Beursplein schreeuwde 1 man, hij is zojuist afgevoerd #Brussel pic.twitter.com/yJ9WZvHJ0Z

— Martijn vander Zande (@vanderzande) 23 maart 2016

Vliegveld Zaventem zeker tot morgen dicht

De luchthaven van Zaventem blijft nog zeker tot donderdag gesloten. Dat laat de bestuursvoorzitter Arnaud Feist weten op Twitter.

Twitter avatar arnaudfeist Arnaud Feist The airport will be closed tomorrow, 23 March. Tomorrow we'll evaluate & decide if @BrusselsAirport will resume operations on Thursday .

Twitter avatar arnaudfeist Arnaud Feist There will be no passenger flights into and out of #brusselsairport tomorrow 24 of March.

Oefenwedstrijd België-Portugal afgelast

De oefenwedstrijd België-Portugal die komende dinsdag zou plaatsvinden in het Koning Boudewijnstadion, is om veiligheidsredenen afgelast. Dat heeft de Belgische voetbalbond woensdag laten weten. Volgens de bond heeft de gemeente gevraagd het duel af te blazen. Mensen die een kaartje hadden gekocht, krijgen hun geld terug.

Twee Nederlanders vermist

Er worden twee Nederlanders vermist na de aanslagen van gisteren. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigd. Het gaat om een broer en zus uit Maastricht.

De Limburgse omroep L1 meldde gisteren al dat familieleden van de twee zich zorgen maken. "Een vreselijke situatie voor de familie die in onzekerheid zit. Onze medewerkers staan in nauw contact met hen. De ambassade doet er alles aan om bij de Belgische autoriteiten snel duidelijkheid te krijgen", aldus minister Koenders in een verklaring.

Stilte in Brussel

Foto Francois Lenoir / ANP

De Franse premier Valls, koning Filip, voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie, koningin Mathilde en premier Michel tijdens de minuut stilte. Foto Francois Lenoir / ANP

Consulaat Nederland in Istanbul gesloten wegens mogelijke dreiging

Het Nederlandse consulaat in Istanbul is vanwege "mogelijke terreurdreiging" tijdelijk gesloten. Daartoe heeft minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders (PvdA) vanochtend besloten, meldt zijn ministerie. Koenders adviseert Nederlanders in Istanbul de directe omgeving van het consulaat te mijden "en op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen":

'De veiligheid van mijn medewerkers en van de bezoekers van onze kanselarijen heeft de hoogste prioriteit. Over de aard van de dreiging en de informatie die daaraan ten grondslag ligt, kunnen we om voor de hand liggende redenen geen verdere mededelingen doen.’

Op het moment van de ontruiming van het consulaat waren de consul-generaal en zo'n veertig medewerkers aanwezig. Zij zetten hun werk zo veel als mogelijk voort vanaf andere locaties, aldus het ministerie.

Minuut stilte in België

Op verschillende plekken in België zijn de aanslagen van dinsdag herdacht met een minuut stilte. De Belgische koning Filip en zijn vrouw Mathilde waren aanwezig bij de herdenking in de Europese wijk, waar bij de bomaanslag in de metro zeker twintig mensen om het leven kwamen.

Twitter avatar EUCouncil EU Council Council staff observed a minute’s silence in honour of the victims of #BrusselsAttacks https://t.co/teCLmHLET5

Belgische media: derde verdachte toch niet opgepakt

Eerdere berichten van de Belgische krant La Dernière Heure dat de derde verdachte van de aanslagen zou zijn opgepakt, worden weersproken door andere Belgische media. Zowel Het Nieuwsblad, De Tijd en De Standaard zeggen dat bronnen aan hen bevestigen dat Najim Laachraoui nog altijd vrij rondloopt. Zowel de berichtgeving van La Dernière Heure als die van andere Belgische media is uit officiële bronnen nog niet bevestigd.

Burgemeester Parijs naar Brussel

Burgemeester Anne Hidalgo van Parijs komt aan het begin van de middag naar Brussel om haar medeleven te betuigen met de slachtoffers van de aanslagen. Ze zal bloemen leggen op het Beursplein in het gezelschap van haar Brusselse collega Yvan Mayeur. Om twaalf uur is op het Beursplein ook een minuut stilte.

Foto Nicolas Maeterlinck / AFP

Tekenen van medeleven op het Beursplein. Foto Nicolas Maeterlinck / AFP

10.000 telefoontjes naar crisiscentrum

Bij het crisiscentrum van de Belgische overheid heerste dinsdag topdrukte. Het noodnummer 1771 werd in totaal meer dan 10.000 keer gebeld, schrijft persbureau Belga. Om die drukte aan te kunnen schakelde het ministerie van Binnenlandse Zaken ongeveer 110 medewerkers in, onder wie personeel van het Rode kruis.

Het speciaal voor de aanslagen ingestelde noodnummer is ook woensdag nog steeds bereikbaar. Wel benadrukt het crisiscentrum dat de lijn alleen bedoeld is voor slachtoffers en naasten.

Onduidelijkheid over aantal slachtoffers

Officiële instanties meldden dinsdag dat het dodental van de aanslagen op zeker 34 lag, maar een dag later is er onduidelijkheid over de precieze aantallen. De Belgische minister van Volksgezondheid had het vanochtend over 31 doden, sommige Belgische media maken melding van 35 doden omdat een woordvoerder van Zaventem liet weten dat er geen tien maar vijftien doden op de luchthaven vielen. Het Belgische crisiscentrum houdt tot nu toe op dertig doden (tien bij de luchthaven en twintig in de metro) en in totaal zo'n 230 gewonden.

Metrostation voorlopig dicht

Het Brusselse openbaar vervoer is weer op gang, maar metrostation Maalbeek, de plek waar gisteren een van de aanslagen werd gepleegd, blijft voorlopig nog dicht. Dat heeft de Brusselse burgemeester op de radio gezegd. Er is veel schade aangericht, zei burgemeester Mayeur, en het onderzoek is nog bezig.

La Dernière Heure: derde verdachte gearresteerd

La Dernière Heure meldt dat de derde verdachte van de aanslagen op Zaventem in de Brusselse wijk Anderlecht is gearresteerd. Het gaat volgens het nog onbevestigde bericht om Najim Laachraoui, die samen met de broers El Bakraoui, de aanslagen heeft gepleegd. De 25-jarige Belg is volgens de krant een ex-Syriëganger. Het Nieuwsblad spreekt de bewering dat Laachraoui is opgepakt echter tegen, op basis van "bronnen dicht bij het onderzoek".

Eerder deze week werd bekend dat het Laachraoui is die schuilgaat achter het pseudoniem Soufiane Kayal. Hij stond in contact met Salah Abdeslam en was vermoedelijk betrokken bij de aanslagen in Parijs. Al voordat de aanslagen in Brussel gepleegd werden, deed de Belgische politie er een opsporingsbericht uit.

Om 13.00 uur houdt het Belgische federaal parket een persconferentie. Het is onbekend of er een verband is met de mogelijke aanhouding van Lachraaoui.

Extra bijeenkomst EU-ministers van Justitie - vlaggen Nederlandse overheid halfstok

Minister Ard van der Steur (VVD) heeft een extra, informele EU-bijeenkomst bijeengeroepen met ministers van Justitie. Hij deed dat als EU-voorzitter op verzoek van België. De ministers willen elkaar solidariteit betuigen en "een gezamenlijke vuist maken", zegt een woordvoerder van Van der Steur. Ook zullen ze "de actualiteit met elkaar bespreken". Er staan geen concrete voorstellen op de agenda. De ministers willen in een open gesprek "bezien of er nadere maatregelen nodig zijn", zegt de woordvoerder. Een soortgelijke bijeenkomst was er ook na de aanslagen in Parijs. De bijeenkomst is mogelijk donderdagochtend al. Dat hangt er onder meer vanaf wanneer het vliegveld van Brussel weer open is.

Premier Rutte heeft naar aanleiding van de aanslagen in Brussel een vlaginstructie ingesteld. Alle hoofdgebouwen van de overheid voeren morgen de Nederlandse vlag halfstok. Gemeenten, provincies en diplomatieke vertegenwoordigingen wordt verzocht deze vlaginstructie te volgen. Eenzelfde instructie gaf Rutte een dag na de aanslagen in Parijs van november.

Wie zitten er achter de aanslagen?

Terreurgroep Islamitische Staat heeft de aanslagen in Brussel opgeëist, maar hoe loopt de connectie tussen de aanslagplegers en de leiders van IS in het kalifaat? Daarover schrijft onze redacteur Toon Beemsterboer:

"IS heeft een speciale afdeling voor het organiseren van aanslagen in het Westen. [...] De afdeling traint rekruten in terreurtactieken, zoals het maken van bomgordels en het beramen van gecoördineerde aanslagen met als doel zoveel mogelijk burgers te doden. Eenmaal in Europa zijn de terroristen grotendeels op zichzelf aangewezen. Volgens inlichtingendiensten biedt IS wel strategische ondersteuning en financiële hulp, maar laat het de keuze van doelwitten en de timing van aanslagen aan henzelf over."

Drukte op stations - treinen rijden weer naar Brussel

Een dag na de aanslagen in Brussel gaat er weer treinverkeer richting de Belgische hoofdstad. Op stations worden reizigers en hun bagage streng gecontroleerd door politieagenten en militairen. En dat kan tot flinke opstoppingen leiden, zo blijkt uit foto’s op Twitter.

Twitter avatar PeterDecroubele Peter Decroubele Bagagecontrole én in rij naar buiten zorgt voor files in Centraal Station ##aanslagenbrussel #vrtnieuws https://t.co/zFXviGUNFl

Twitter avatar ArdyStemerding Ardy Stemerding Door controles bij de enige ingang die open is drukte op Centraal Station #Brussel https://t.co/aHi4nX8Phd

Twitter avatar hugoreitsma Hugo Reitsma Strenge controle op #Brussel Centraal https://t.co/k1NxsHlJ8A

Verdachten: gewelddadige autodiefstallen en overvallen

De broers El Bakraoui, de vermoedelijke daders van de aanslagen op de luchthaven, hebben een crimineel verleden. Khalid kreeg in 2011 een veroordeling voor meerdere gewelddadige autodiefstallen. Zijn broer Ibrahim overviel in 2010 een wisselkantoor in Brussel en schoot met een kalasjnikov op de politie, zo meldt de VRT. De burgemeester kreeg volgens de omroep veel kritiek toen hij dat destijds "fait divers" noemde.

Het verschil tussen de Belgische en Nederlandse tv

Op televisie ging het dinsdagavond vrijwel constant over de aanslagen in Brussel. Van de NOS tot het gloednieuwe programma van Tijs van den Brink, allemaal gingen ze over slechts één onderwerp. Wat opviel is het verschil in benadering tussen het nieuws in België en Nederland, schrijft onze tv-recensent Hans Beerenkamp vanmorgen in NRC.

"De nieuwsuitzendingen van publieke zender Eén leunden relatief sterker op professionele verslaggevers dan de Nederlandse, waarin getuigenissen van burgers en met de telefoon opgenomen beelden de toon aangaven."

Lees de volledige recensie van Beerenkamp - Aanslagen op tv: meer gevoelens dan duiding - hier.

Eerste dodelijke slachtoffer geïdentificeerd

Over wie er gewond raakten, kwam al wat meer naar buiten, maar nu is de identiteit bekend van het eerste dodelijke slachtoffer. Het gaat om de Peruaanse Adelma Tapia Ruiz. Dat maakte de Peruaanse regering in een statement bekend. Ruiz (37) kwam om op Zaventem, waar ze was met haar Belgische man en twee kinderen. Ze zou naar New York vliegen om naar haar zussen te gaan. Haar familie overleefde de explosie wel.

Twitter avatar CancilleriaPeru MRE Perú Gobierno peruano lamenta informar deceso de peruana Adelma Marina Tapia Ruiz https://t.co/GMzEb11fDM https://t.co/HEPLUMx2p3

Duitse minister: meer informatieuitwisseling

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Thomas de Maiziere, vindt dat Europese veiligheidsdiensten makkelijker informatie uit moeten kunnen wisselen: "Het argument van databeveiliging zou op de laatste plek moeten komen, gezien deze terreursituatie," tekent persbureau AP op.

Nederland riep als tijdelijk EU-voorzitter gisteren op tot een eventueel extra veiligheidsoverleg tussen de EU-lidstaten.

Voorpagina's Belgische kranten

De Belgische kranten openen woensdag vooral met verslagenheid. Na de aanslagen van dinsdagochtend, waarbij zeker 34 mensen werden gedood en tweehonderd anderen gewond raakten, tekent collectieve rouw de voorpagina’s.

CeN0a4rXIAAzcgX

Dag van de aanslagen, van uur tot uur

Het begon op vliegveld Zaventem, daarna volgde de aanslag in metrostation Maalbeek in Brussels Europese wijk: 22/3, lees hier ons verslag van de dag dat België in de greep raakte van terreur.

Foto Philippe Wojazer / Reuters

Een Belgische vlag met kaarsen in Parijs. Foto Philippe Wojazer / Reuters

Minuut stilte in België en Nederland

Om 12:00 uur vanmiddag houdt België een minuut stilte ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de aanslagen van dinsdag. Koning Filip en koningin Mathilde zijn aanwezig bij een ceremonie op het Schumanplein, vlakbij metrohalte Maalbeek. Premier Charles Michel vergezelt het koningspaar. Ook in Nederland wordt stilgestaan bij de aanslagen; bij de Belgische ambassade in Den Haag wordt om 17:00 uur een minuut stilte gehouden.

Deel luchthaven Toulouse weer open

Passagiers mogen weer terug naar binnen bij hal D van de luchthaven in het Franse Toulouse, zegt Le Figaro. Er werd een verdacht pakketje gevonden, waarna de hele luchthaven werd ontruimd. Hal B is nog altijd niet toegankelijk. Wat de inhoud van het pakketje is, is nog niet bekend.

Facebook reageert op kritiek safety check-functie

Belgische gebruikers van Facebook klaagden dat de safety check-functie, waarbij gebruikers met een druk op de knop kunnen laten weten dat ze ongedeerd zijn, te lang op zich liet wachten. Bij de Franse krant Le Monde legt Facebook uit waarom het bijna drie uur duurde. Volgens Facebook moet de situatie eerst goed ingeschat zijn en zeker zijn dat de aanslagen niet nog gaande zijn. Het risico van het te vroeg inschakelen van de functie is dat gebruikers laten weten dat ze veilig zijn, maar later toch nog slachtoffer worden van een nieuwe aanslag. Technische obstakels, waaronder het vertalen van de functie in de talen van het getroffen land, nemen ook tijd in beslag.

Facebook krijgt vaker kritiek op het arbitrair inzetten van de functie. Waarom wel in Parijs, Brussel en Ankara, maar niet in Beirut en Ivoorkust, vragen sommigen zich af.

Vertraging door grenscontroles

Mensen die vanuit België naar Nederland willen rijden, moeten op vertraging rekenen. Na de aanslagen zijn de grenscontroles door Nederland op uit België afkomstige voertuigen verscherpt. Volgens de ANWB ontstaat daardoor vertraging. Afhankelijk van de grensovergang hebben automobilisten een langere reistijd van een half uur tot een uur.

Twitter avatar ANWBeuropa ANWB verkeer Europa De wachttijden lopen op door de grenscontroles van #Belgie -> Nederland https://t.co/YS5qlTbkO2

Meer informatie over vermoedelijke daders

Er komt meer informatie naar buiten over de broers El Bakraoui. Volgens de Vlaamse omroep VRT zouden de broers al eerder zijn opgedoken in een onderzoek. Ze zouden bekend staan als zware criminelen uit Brussel.

Een van hen zou de zelfmoordaanslag in Zaventem hebben gepleegd, de ander zou met de aanslag in Maalbeek te maken hebben. Er zouden verder links zijn tussen de broers El Bakraoui en de vrijdag gearresteerde terrorist Salah Abdeslam. Een van de broers zou het huis gehuurd hebben dat Abdeslam in Vorst als onderduikadres gebruikte.

Bijeenkomst moslimorganisaties op de Dam

Verschillende moslimorganisaties zijn van plan vrijdag bijeen te komen op de Dam in Amsterdam om hun solidariteit te tonen met de slachtoffers in België. Dat meldt persbureau ANP. Een woordvoerder van de Raad van Marokkaanse Moskeeën, een van de deelnemers, zegt:

"Terreurgroep Daesh [de Arabische term voor Islamitische Staat, red.] misbruikt de islam op een mensonterende wijze, nu dichtbij onze landsgrenzen. Terroristen kunnen onze broeders en zusters wellicht treffen, maar ze zullen nooit of te nimmer onze vrijheid kunnen afpakken. Met deze bijeenkomst willen we een signaal terugsturen aan deze barbaren."

Er wordt een oproep gedaan aan andere groeperingen, zowel religieus als maatschappelijk, om mee te doen.

Luchthaven Toulouse ontruimd

De luchthaven in het Zuid-Franse Toulouse is woensdagochtend ontruimd, meldt persbureau AFP. Waarom is nog niet helemaal duidelijk. Een woordvoerder wil slechts kwijt dat het gaat om een "veiligheidsinspectie". Op beelden is te zien dat een grote menigte zich buiten de vertrekhal bevindt.

In 2012 werden in Toulouse drie kinderen en een rabbijn doodgeschoten door een islamitische extremist op een joodse school.

Luchthaven van #Toulouse, Frankrijk wordt geëvacueerd wegens "veiligheidsredenen". pic.twitter.com/0enSxlZ8w8

— Terrorisme Monitor (@TerreurMonitor) 23 maart 2016

'Namen aanslagplegers Zaventem bekend'

De Waalse omroep RTBF meldt op basis van een anonieme bron over de namen te beschikken van de twee personen die zich opbliezen op Zaventem. Het gaat volgens de omroep om de broers El Bakraoui. Zij waren bekend bij de politie, maar niet om hun band met terrorisme.

De Belgische krant La Dernière Heure zegt dat de derde, nog voortvluchtige, verdachte Najim Laachraoui heet. De berichtgeving van zowel RTBF als La Dernière Heure is nog onbevestigd.

Vannacht werd opnieuw een opsporingsbericht verstuurd, met de foto van de drie verdachten van de explosies op het vliegveld.

Twitter avatar demorgen De Morgen Politie verspreidt opsporingsbericht drie verdachten aanslagen Zaventem https://t.co/XP903nsc6V https://t.co/X5oRwCHKWu

Dit is wat we nu weten over de aanslagen

  • Dinsdagochtend om 08:00 uur gingen twee explosieven af in de vertrekhal van de luchthaven in Zaventem. Hierbij vielen zeker veertien doden.
  • Ruim een uur later ontplofte een bom bij metrohalte Maalbeek. Hierbij vielen zeker twintig doden en vele tientallen gewonden.
  • Na de aanslagen verspreidde de politie het signalement van drie aanslagplegers in Zaventem. Eén van de terroristen zou zijn bomvest hebben achtergelaten en wordt gezocht.
  • Woensdagochtend vroeg zijn huiszoekingen in Schaarbeek afgerond. Dinsdag werden daar een spijkerbom, een IS-vlag en chemische stoffen gevonden.
  • Brussel is woensdag nog steeds moeilijk bereikbaar per openbaar vervoer. De Belgische krant De Standaard biedt dit overzicht.
  • De luchthaven van Zaventem is nog niet geopend, het treinverkeer richting Brussel is wel weer op gang.