Geen trots na eerste doelpunt: ‘Dit is het plan, dit is wat er van mij verwacht wordt’

Interview Zhang Yuning Voetballen in China wordt lucratiever. Maar de eerste Chinees die scoorde in de eredivisie, is blij in Arnhem.

Terwijl grote voetbalsterren voor veel geld naar China vertrekken, legde Zhang Yuning de omgekeerde weg af. De 19-jarige Chinees speelt bij Vitesse. Foto Merlin Daleman

Op de website van Vitesse staat de selectie voor het seizoen 2015-2016. Zhang Yuning, de eerste Chinees die een doelpunt in de eredivisie maakte, staat er niet bij. De 19-jarige speler werd gehaald voor Jong Vitesse, maar algemeen directeur Joost de Wit vergeleek hem bij de presentatie al wel met Klaas-Jan Huntelaar. Nu rammelt hij voorzichtig aan de deur. Krijgt soms korte invalbeurten. Scoorde dus. Twee weken geleden maakte hij de winnende goal in de blessuretijd uit tegen Roda JC.

Trots maakt het hem niet. Zhang voelt altijd de druk vanuit huis. De voetballer die naar Europa vertrok en daar van jongs af aan alles voor deed, moet slagen. „Dit is onderdeel van het plan, dit is wat er van mij verwacht wordt. Er ligt altijd druk op mijn schouders om daaraan te voldoen. Dus nee, het maakt me niet per se trots.”

De Chinese competitie is aan een opmars bezig. Veel sterren uit Europa trekken naar het Aziatische land, aangetrokken door het grote geld waarmee Chinese clubs sinds afgelopen zomer smijten. Achteloos leggen ze soms transfersommen van tientallen miljoenen euro’s op tafel. Zo ging de Braziliaan Alex Teixeira voor 50 miljoen euro van Sjachtar Donetsk naar Jiangsu Suning en verruilde de Colombiaans aanvaller Jackson Martinez voor 42 miljoen euro Atlético Madrid voor Guangzhou Evergrande.

Zhang volgt bewust de omgekeerde weg en verliet China voor Europa. „Commercieel is het een goede competitie, maar het niveau is nog steeds niet hoog. De opleiding ontbreekt. Er wordt in dienst van de grote namen gespeeld, die krijgen de bal en die mogen het dan uitzoeken. Als je echt beter wilt worden, moet je naar Europa.” Met dat doel had hij altijd getraind.

Ver van huis

Toen hij vier was begon hij met voetballen, op de voetbalschool in Guangzhou, meer dan 1.000 kilometer van huis. „Er zijn maar weinig opleidingen in China. Dus je moet nu eenmaal ver reizen. Eens in het half jaar ging ik naar huis.” Op zijn veertiende kwam hij voor het eerst bij Vitesse. Samen met zijn vader en zijn zaakwaarnemer stapte hij in het vliegtuig voor een korte stage. In de jaren erop kwam hij nog vier keer. Elke keer voor een paar maanden, dan trainde hij mee en speelde vriendschappelijke toernooien. Hoewel het hem en de club goed beviel, mocht hij nooit langer blijven. Dat kwam doordat hij nog geen contract mocht tekenen: volgens de regels van de FIFA mogen spelers van buiten de EU niet voor hun achttiende verhandeld worden. Maar zodra hij oud genoeg was, tekende hij en maakte hij definitief de oversteek.

In het begin voelde hij zich alleen, want het was wennen in een land met een andere cultuur. Dat hij goed Engels spreekt helpt. Al vanaf zijn tiende volgde hij Engelse lessen omdat hij en zijn entourage zich toen al richtten op een carrière in Europa. Sinds november krijgt hij ook Nederlandse les. Voorzichtig laat hij horen wat hij al kan: „Ik ben Zhang. Ik kom uit China.”

Na zijn komst in de zomerse transferperiode woonde hij bij Julian Lelieveld, een jeugdspeler van Vitesse, en diens ouders in Zwolle. Daar maakte hij kennis met de Nederlandse keuken. „Julians moeder maakte boerenkool. Dat vond ik niet zo lekker. In China at ik nooit aardappel als hoofdingrediënt. De worst beviel me trouwens wel.”

Thuis kookt hij vooral pasta, of gerechten met veel groenten. Chinees eten maakt hij niet: „Dat kan ik niet.” Wel is hij twee keer naar een Chinees restaurant geweest, maar hij is geen fan. Zhang vindt het maar een slap aftreksel van de Chinese keuken. „Het is Chinees eten, maar dan voor Nederlanders. Het is niet zout en niet pittig genoeg.”

Met de bus

Nu woont hij op zichzelf in een appartement in Arnhem, lekker dicht bij het trainingsveld. Hij is bezig om zijn rijbewijs te halen, maar het is niet eenvoudig om de theorie te leren in zijn tweede taal. Totdat hij slaagt gaat hij met de bus, of rijdt hij met teamgenoten mee.

Nog iets raars aan Nederland: de etiquette in de kerk. Zhang is gelovig en bezocht een Nederlandse kerk. „Ook daar leer je de cultuur kennen.” Ineens kreeg hij een rol snoep doorgegeven van de persoon naast hem. „Onbekende mensen delen hun snoepjes met mij. Dat was gek.”

De Nederlandse manier van begroeten verbaasde hem ook. De eerste keer dat hij drie zoenen kreeg van een vrouw, bij wijze van ontmoeting, werd hij rood, verlegen als hij is. Inmiddels is hij wat directer geworden, zoals dat bij Nederlanders past. „In China zeg je soms ja terwijl je nee bedoelt.”

Maar die traditionele vorm van beleefdheid is hij zichzelf aan het afleren: hij raakt gewend aan Arnhem.