Als asielzoeker blijf je verhuizen

Asiel Asielzoekers moeten bij elke stap in de procedure opnieuw verhuizen. Het valt volwassenen én kinderen zwaar.

In Crailo hoorden 31 asielzoekers vorige week maandag dat ze naar een ander centrum zouden verhuizen. Ze moesten dezelfde avond nog hun spullen pakken. Foto Roos Pierson

Asif (13) blijft achter. Stil kijkt hij toe hoe zijn klasgenoten en achttien andere bewoners van opvanglocatie Crailo hun rolkoffers, plastic Lidl-tassen, vuilniszakken met kleding, wasmanden en sporttassen naar buiten brengen. De bus naar Doetinchem zal om 10 uur vertrekken.

Er worden selfies genomen, er wordt gelachen, met tranen in de ogen omhelsd, nog meer selfies genomen. Dat was gisterochtend.

Een half jaar zaten zo’n honderd mensen in Crailo, een opvanglocatie gerund door het Leger des Heils. Voorlopig zouden ze nog blijven, zo leek het. De kinderen fietsten elke ochtend naar school in Bussum. De volwassenen hadden hun draai gevonden.

Vorige week werd alles plotseling anders: de asielzoekers uit Crailo waren aan de beurt voor de volgende stap in de asielprocedure. Ze gingen naar een zogenoemde ‘procesopvanglocatie’ voor gesprekken met de IND.

Op maandagmiddag 14 maart werd bekend dat de volgende ochtend om tien uur een groep van 31 mensen per bus naar Ter Apel zou gaan. Het Leger des Heils las hun namen voor tijdens een snel ingelaste bijeenkomst. Aanwezigen feliciteerden de 31: eindelijk ging hun asielprocedure van start.

De tijdsdruk was hoog. De 31 hadden niet meer dan een avond om hun spullen te pakken. Die druk werd nog groter toen de volgende ochtend, een uur voor het vertrek van de bus, duidelijk werd dat ze na Ter Apel hoogstwaarschijnlijk niet op Crailo zouden terugkeren maar naar een azc elders zouden gaan. Ze moesten bezittingen snel onderbrengen om later op te halen.

Meeliften

Larmi, een Syrische studente Engels, was niet op Crailo maar bij een vriendin in het Zuid-Hollandse Zevenhuizen toen ze hoorde dat ze de volgende ochtend naar Ter Apel moest vertrekken. Pas op dinsdagochtend kon ze terug zijn op Crailo: zoals altijd liftte ze dan mee met een beveiligingsmedewerker van Crailo die in Zevenhuizen woont. Ze had twee uur om haar spullen te pakken. Ze liet veel kleding en haar fiets achter, er mocht maar 23 kilo bagage mee. Intussen drong door: ik laat hier mijn vrienden achter. „Iedereen begon te huilen. Ik ook.”

De planning van de IND is leidend, zegt Jan-Willem Anholts, woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). „Soms wordt een ‘verplaatsing’ heel kort van tevoren gemeld.”

Later die week werd bekend dat er opnieuw een groep Crailo zou verlaten, dit keer naar Doetinchem. Zij hadden een paar dagen om hun spullen te pakken. En om een afscheidsfeestje te organiseren. Zij vertrokken gisteren.

Onder hen is Khaled, een vluchteling van dertig uit Damascus. Hij is blij dat zijn procedure eindelijk van start gaat. Maar hij is niet klaar met Crailo. Hij wil dat iedereen, na de procedureweken in Ter Apel en Doetinchem, hier kan terugkeren. „Na Doetinchem zullen we weer moeten verhuizen. Naar een azc dit keer. Onze achtste verhuizing binnen Nederland wordt dat. Waarom niet hierheen terugkeren? We kennen het hier. En de vrijwilligers kennen ons.”

Hij somt op: hele vluchtelingengezinnen worden begeleid door Bussumse gezinnen via het in de wintermaanden opgezette buddysysteem, dat wordt gesteund door het Leger des Heils. Er zijn vriendschappen ontstaan tussen de vluchtelingen en inwoners van Laren, Bussum, Hilversum, Naarden. Velen hier hebben een fiets, kennen de omliggende dorpen. Khaled: „Dit is integratie!”

Jan Arie van der Kolk, locatiemanager van het Leger des Heils, is het met Khaled eens. Hij begrijpt dat opvang tijdelijk is, en dat mensen verder moeten met hun procedure. Maar waarom er steeds verhuisd moet worden naar weer een nieuwe plek, begrijpt hij niet. „Voor de vluchtelingen zou het veel prettiger zijn als ze na hun asielinterviews in Ter Apel of Doetinchem weer hier terug kunnen komen. Vooral met het oog op de toekomst van deze mensen die vaak traumatiserende ervaringen achter de rug hebben. Dat geldt misschien nog wel het sterkst voor de kinderen, die gebaat zijn bij rust en stabiliteit.” Later dit jaar moet in Crailo een azc verrijzen voor enkele honderden vluchtelingen. Jan Arie van der Kolk: „Dan moet het toch te regelen zijn dat deze mensen daar terecht kunnen?”

Ondergeschikt aan het systeem

Er zijn momenteel zoveel asielzoekers die de procedure moeten doorlopen, zegt Jan-Willem Anholts van het COA daarover, dat individuele wensen ondergeschikt zijn aan „het systeem dat we draaiende moeten houden”.

Dus moeten mensen afscheid nemen van opvangplaatsen en nieuwe vrienden. Van de acht Eritreeërs in Crailo, die behoorlijk close waren, vertrokken er zes naar Ter Apel. Van de overige twee vertrok er gisteren een naar Doetinchem. En dan is er Asif, die alleen met zijn oom naar Nederland kwam en nu als enige kind van zijn klas achterblijft in Crailo.

Hans Koster geeft hem een aai over zijn bol als hij de andere kinderen uitzwaait. Hij is de leraar van de basisschool en samen met juf Sharon Trommel gekomen om de kinderen hun schriften en tekeningen mee te geven. Ze krijgen ook allemaal een stickervel. Voor Atalla (9) hebben ze zijn boekje met rekentoetsen meegenomen. Sharon Trommel: „Hij was net halverwege het toetsboekje en wilde het absoluut afmaken.”