‘We moeten door, maar het is soms wel beangstigend’

Na de aanslagen in Istanbul en Ankara zijn meerdere sportwedstrijden in Turkije afgelast. „Ik was doodsbang.”

Beelden bij het stadion van Galatasaray een paar uur voor de topwedstrijd tegen Fenerbahçe zou plaatsvinden. Foto’s AP Foto’s AP

Wat als zijn vrouw en dochter vandaag besluiten te shoppen in de grootste winkelstraat van Istanbul? Voormalig Ajax-aanvaller Shota Arveladze valt even stil. „Ja, dan zeg ik: pas goed op jezelf. Ik ga het ze niet verbieden. Tot wanneer moet ik dat dan blijven doen? We kunnen twee of drie dagen binnen blijven, maar daarna kan het toch weer gebeuren?”

Vanwege werkzaamheden als trainer woont Arveladze inmiddels zeven jaar in Istanbul. De stad die afgelopen weekeinde werd opgeschrikt door terreur. Zaterdag was er een zelfmoordaanslag in de drukke Onafhankelijkheidsstraat, met al zijn cafés, winkels, bioscopen en ambassades. Zondag was er de afgelasting van het voetbalduel tussen stadsrivalen Galatasaray en Fenerbahçe. De autoriteiten hadden aanwijzingen dat zich mogelijk eenzelfde situatie zou voordoen als in november bij het Stade de France in Parijs. Daar probeerde een terrorist vergeefs het stadion binnen te dringen voordat hij zich buiten zou opblazen. Arveladze: „Misschien was het lichte dreiging, maar elke vorm van dreiging is te veel.”

De Bosporus is een plek waar de voorbije jaren meerdere Nederlandse topsporters hun heil hebben gezocht. Niet alleen vanwege goede financiën en een zacht klimaat, maar het is ook een plek waar topsport met geestdrift wordt beleefd. Vooral in de voetbalstadions van de drie grote clubs die er zijn gevestigd: Fenerbahçe, Galatasaray en Besiktas. Zie de wijze waarop voetballer Wesley Sneijder wordt gekoesterd door de fans van Galatasaray. Soms loopt hij na de wedstrijd speciaal terug het veld op om nog één keer oorverdovend te worden toegezongen. Dat is Turks voetbal. Pure hartstocht.

Maar door de nabijheid van terreur voelt Sneijder zich dezer dagen minder prettig in Istanbul. Met zijn vrouw Yolanthe en zoontje Xess Xava begaf hij zich geregeld op de plek des onheils van zaterdag en wat de terreur nog dichterbij bracht was de dood van de vader van zijn teamgenoot Umut Bulut, die vorige week omkwam bij de bomaanslag in Ankara. De hele ploeg van Galatasaray woonde dinsdag diens begrafenis in Kayseri bij.

„We moeten door, maar dat neemt niet weg dat het soms wel beangstigend kan zijn”, bekende Sneijder maandag in Noordwijk, waar hij zich meldde bij het Nederlands elftal. „Niet om stoer te doen, maar ik probeer er zo min mogelijk rekening mee te houden. Je moet verder, je kan jezelf niet opsluiten. Maar zeker wat mijn familie betreft heb ik de laatste tijd liever dat ze binnen blijven. Hopelijk is het voorbij als ik terugga naar Istanbul.”

Na de afgelasting van de Turkse topwedstrijd werden maandag opnieuw voorzorgsmaatregelen genomen. De Europese tafeltennisbond besloot om het olympisch kwalificatietoernooi dat over twee weken plaatsvindt toch niet in Istanbul te houden. Tot opluchting van Elena Timina. Net als vertegenwoordigers van andere landen maakte de bondscoach van de Nederlandse vrouwen zich zorgen over de reis. „Ik was doodsbang”, zegt ze. „Niet eens zozeer voor mezelf, maar vooral voor mijn speelsters. Ik voel verantwoordelijkheid voor hen en het zou altijd aan mijn geweten hebben geknaagd als het wel mis zou zijn gegaan.”

Is de vrees terecht? Volleybalcoach Giovanni Guidetti, bondscoach van de Nederlandse volleybalvrouwen en al zeven jaar trainer van de topclub VakifBank Istanbul, zegt dat hij zijn leven leeft zoals hij dat altijd doet. Onbevreesd. „Dit is de wereld waarin we leven. Mensen in Brussel zullen eraan denken als ze de straat op gaan, mensen in Parijs als ze een concert bezoeken en wie in Londen woont, denkt eraan als hij de metro in stapt. Ik laat mijn leven niet beïnvloeden door terreur.”

Hijzelf is uitgesproken. Zijn speelsters niet. Robin de Kruijf, Lonneke Sloetjes en Anne Buis zijn naar eigen zeggen door VakifBank gesommeerd om niet met de pers te praten over hun situatie in Istanbul en houden zich daaraan. Hetzelfde geldt voor Oguzhan Özyakup. De Turks-Nederlandse speler van Besiktas houdt zich aan de afspraken binnen de Turkse nationale ploeg. Geen contact met journalisten, was het devies van bondscoach Fatih Terim. Te gevoelig.

Sms Italiaanse ambassade

In het dagelijks leven was de schok merkbaar. Guidetti: „Onder mijn appartement bevindt zich het grootste winkelcentrum van het Aziatische deel van Istanbul. Normaal is het daar megadruk op zondag, maar nu leek het wel maandagochtend. Zelf kreeg ik nog een sms van de Italiaanse ambassade, dat ik drukke plekken maar beter kon mijden. Maar ik heb me er niet aan gehouden. Kijk, als ik kan kiezen tussen een restaurant op een rustige plek of op een drukke plek, kiezen mijn partner en ik voor het eerste restaurant. Maar als ik in het centrum moet zijn, dan moet ik in het centrum zijn.”

Oud-voetballer Shota Arveladze, die ondanks zijn recente ontslag bij de club Kasimpasa in Istanbul is blijven wonen, hoorde die adviezen ook. „Maar op maandag hebben de mensen toch weer brood en water nodig, en ze moeten naar hun werk. Ikzelf sta op dit moment in de file. Als je niet beter weet, dan merk je niet meer dat er een aanslag is geweest.”