Column

Meer goed nieuws uit Den Haag, graag

Waar ook eens iets aan gedaan moet worden: politici die ‘hun verantwoordelijkheid nemen’. Een hollere platitude over politiek ken ik amper. Je praat ook niet over wetenschappers die onderzoek doen. Voetballers die tegen een bal trappen. Schrijvers die een boek schrijven. Geer en Goor die hysterisch doen.

Punt is ook dat talrijke politici, zoals bekend, vooral nog uit zijn op de korte kick van gratis goed nieuws. Zij nemen van alles – behalve hun verantwoordelijkheid.

Ik moest hieraan denken toen maandag het Centraal Planbureau (CPB) de kosten van sluiting van Europese binnengrenzen publiceerde. Die zouden in 2020 oplopen tot 9 miljard euro: 1,3 procent van het bruto binnenlands product. Wie de grenzen sluit, bestelt dus een recessie.

Geestig. Al bijna een jaar gaat het politici en opinieleiders voor de wind die gesloten grenzen willen. Je hoorde wel eens iemand tegenwerpen dat dit economisch misschien nadelen heeft. Hielp niet. En nu de discussie klaar is, blijkt ineens dat we de cruciale feiten niet kenden. Alsof je maanden debatteert over wind op zee, en daarna uitzoekt wat die molens eigenlijk kosten.

Nu is het boeiende dat dit geen incident is. Onheilspellend veel partijen betwijfelen of ze bij de volgende verkiezingen de effecten van hun plannen laten doorrekenen door het CPB. Het CDA, GroenLinks, de SP en de SGP lieten dit al doorklinken, dit weekeinde las ik in Het Financieele Dagblad dat PvdA en D66 zich hierbij aansluiten.

Denk niet dat dit een dorre bureaucratendiscussie is. Partijen hebben bezwaren tegen magere effecten op groei en werkgelegenheid die het CPB aan hun plannen toekent: schat het CPB-model investeringen in bijvoorbeeld onderwijs of milieu op waarde? Wie steeds zijn neus stoot, zegt op een dag: de groeten, CPB.

Het gevaar hiervan is dat straks alle partijen het CPB negeren, zodat een cruciale kwaliteit van Hollandse politiek verdwijnt: een onafhankelijke instantie die voorstellen van partijen tijdens de campagne in onderling verband beoordeelt. Dat je niet alleen zegt: grenzen dicht, maar je ook afvraagt wat dit teweegbrengt.

Als dit vervalt, worden onze campagnes catastrofes vol loze beloften en andere ongedisciplineerde praatjes. Programma’s vol beleidskitsch: alle dagen goed nieuws en nooit meer gaatjes bij de tandarts.

Ik denk dat ik snel terug zou verlangen naar de suffe politici die ‘hun verantwoordelijkheid nemen’.