Diarreebacterie kwam 150 jaar geleden uit Europa

De shigellabacterie die levensgevaarlijke, bloederige diarree veroorzaakt, verspreidde zich vrij recent vanuit Europa over de wereld. Dat schreven biologen maandag in Nature Microbiology.

De bacterie Shigella dysenteriae was in de twintigste eeuw een belangrijke veroorzaker van ‘dysenterie’, met epidemieën waarbij tienduizenden doden vielen. Dysenterie is een darminfectie die gepaard gaat met koorts en bloederige diarree.

Shigella eist vooral slachtoffers in ontwikkelingslanden, maar de bacterie heeft zijn oorsprong in Europa. Een 72-koppig team van microbiologen reconstrueerde die opmars. Ze gebruikten 331 bacteriemonsters van patiënten, verzameld tussen 1915 en 2011. De oudste monsters komen uit een Brits ziekenhuis waar soldaten verpleegd werden die met dysenterie waren teruggekeerd van de Dardanellen Campagne in het Ottomaanse Rijk.

Uit de analyse blijkt echter dat shigella niet ín de Eerste Wereldoorlog over de continenten verspreid raakte, maar al aan het einde van de negentiende eeuw. Emigratie van Europeanen naar Noord- en Zuid-Amerika, en naar Europese koloniën in Azië en Afrika waren de belangrijkste aanjagers.

Het aantal doden door shigella daalt nu. Van de jonge kinderen die wereldwijd sterven aan diarree (ruim 700.000 in 2011), overlijden er 28.000 aan een shigella-infectie.