Zes tips om net zo rijk te worden als Bill Gates

Rijk worden? Verhuis naar Rusland of schakel al je concurrentie uit. Econoom Sam Wilkin schreef een boek over de geheimen van de allerrijksten.

Vergelijk rijk worden met een steile rotswand beklimmen. Iedereen wil het, maar bijna niemand lukt het, simpelweg omdat de rots te steil is. Advocaten en artsen staan al op een klein heuveltje. Bankiers hebben een steigertje - betaald door belastinggeld - maar ook zij komen niet boven.

En dan zijn er een paar die dat wel lukt. Die miljarden vergaren, geen miljoenen. Hoe zij dat doen? Zij kennen de verborgen ladders. Die ladders zijn hun rijkdomsgeheimen, vertelt het boek Heel veel Geld van Sam Wilkin, econoom en adviseur bij onderzoeksbureau Oxford Economics. Vorig jaar geschreven, nu uitgekomen in het Nederlands.

„Het is niet de bedoeling geweest een gids te schrijven zodat mensen stap-voor-stap leren multimiljonair te worden”, zegt hij over de telefoon vanuit woonplaats New York. „Het boek gaat over inkomensongelijkheid, ik wilde onderzoeken hoe het komt dat er mensen zijn die gigantische bedrijven bezitten en bizar rijk zijn. Dit was alleen een goede manier om het op te schrijven, en de knipoog zorgt dat het leesbaar blijft.”

Dit zijn de rijkste mensen op aarde (volgens Forbes):

Wilkin beschrijft in zijn boek case-studies van mensen (Rockefeller, Carnegie, Gates) die door de geschiedenis heen imperiums hebben opgebouwd, en de methode waarop ze dat hebben gedaan. Zelf heeft hij de drang niet om bizar rijk te worden. Lachend: „Ik krijg deze vraag vaak natuurlijk vaak, en zeg altijd ‘nee’. Ik ben meer geïnteresseerd in het begrijpen van het proces van veel geld vergaren. Maar een maand geleden was ik in Abu Dhabi, en wilde iemand samen met mij een fonds opstarten, gebaseerd op het gedachtegoed van het boek. En toen dacht ik toch even: ‘Oh! Interessant!’ Dat is denk ik het bijeffect van zo’n boek schrijven.”

Hoe word je rijk? Zes tips:

1. Schakel al je concurrenten uit

Dit is de basisregel: wie extreem rijk wil worden, moet vooral niet in een concurrentiestrijd terecht komen. Nee, je moet concurrenten uitschakelen. Wilkin:

„Probeer niet de beste te zijn in je vakgebied, maar de enige. Het draait allemaal om een monopolie bezitten: de enige zijn in je veld en zo min mogelijk concurrenten hebben.”

Een bedrijf kan namelijk van alles doen om de beste te worden: de beste managers aannemen, het mooiste product leveren, de beste service bieden. Maar uiteindelijk kan dat allemaal worden gekopieerd. „Een concurrent kan je product precies namaken en al je managers overhalen om voor hen te werken.”

In een goed functionerende markteconomie zou het niet moeten kunnen om jaar na jaar honderden miljoenen binnen te slepen, en zo uiteindelijk miljardair te worden. Wilkin: „Want in een perfecte competitieve markt zou een bedrijfswinst in de buurt van 0 moeten liggen. Dat komt omdat - als je alles doorrekent - concurrenten hun prijzen telkens gaan aanpassen op elkaar, net zolang tot ze voor kostprijs werken.” Het is dus zaak om die economische wetten van een markteconomie helemaal te omzeilen, en dat werkt het best als je nagenoeg een monopolie bezit, zoals Google of Facebook.

2. Regel je eigen octrooi

Maar hoe krijg je dat monopolie? Wilkin: „Een van de manieren is om octrooien en patenten te krijgen. Octrooien bezitten betekent eigenlijk mini-monopolies hebben. Want als een concurrent een door een octrooi beschermde technologie probeert te bezitten, grijpt de overheid in.”

heelveelgeld

Neem bijvoorbeeld de techsector, en al de nieuwe multimiljonairs die dat heeft voortgebracht. Maar ook de farmacie is een goede gok. „Je zouden denken dat technologiebedrijven zo winstgevend zijn puur omdat ze innovatief zijn. Maar dat is natuurlijk maar een deel van het verhaal. Het gaat allemaal om octrooien en patenten: technologiebedrijven maken winst omdat ze octrooien bezitten. Niemand mág ze kopiëren, en daarom blijven ze gigantisch veel winst maken.”

3. Verhuis naar een land waar niemand heen wil


Ga je in Nederland een bedrijf opzetten, zul je prijzen moeten rekenen die concurreren met de rest. Bouw je in Venezuela een bedrijf op, heb je daar geen last van. Oftewel: ga naar landen waar niemand heen wil, want je kunt beter heerser zijn in een klein deel van de wereld, dan een klein stukje van een grote markt in handen hebben. Wilkin: „Neem bijvoorbeeld het postcommunistische Rusland. Daar hebben oligarchen lachend bakken geld verdiend toen in de jaren negentig veel privatiseringen werden doorgevoerd. Een creatief bij elkaar verkregen startkapitaal, wat zwendel en een politici en overheidsambtenaren die bereid waren mee te zwendelen.”

4. Wordt de nieuwe gigastore


Iedereen snapt hoe het komt dat gigantische winkels zoals Amazon goedkoper kunnen zijn dan de winkel om de hoek: schaalvoordeel. Hoe groter je bedrijf, hoe meer korting je bij leveranciers kunt afdwingen. Door die korting kun je weer lagere prijzen doorberekenen aan de klant. Daardoor verkoop je meer, waardoor je nog meer korting afdwingt, en je marktaandeel nog groter wordt. En zo blijf je doorgaan tot je uiteindelijk, hopelijk dan, een ‘natuurlijk’ monopolie bezit. „Dit is de manier waarop veel mensen verwachten dat je het rijkst wordt”, zegt Wilkin.

„Het enige probleem met deze regel is dat het net niet helemaal zo werkt, want uiteindelijk ga je ook nadelen ondervinden van steeds maar groter worden en meer megastores bouwen. Je bent tot op een zekere hoogte efficiënt, tot je weer minder efficiënt gaat worden.”

5. Bezit is alles


Elke zelfhulpboek om rijk te worden zal hetzelfde zeggen: probeer bezit te krijgen, dat is de basis van rijkdom. „Als je iets bezit, is het van jou. Je hebt daar eigendomsrecht op, het exclusieve recht om iets te gebruiken, om er geld mee te verdienen en om anderen te weerhouden daar geld aan te verdienen. Oftewel: een mini-monopolie op een activum.”

Denk niet alleen aan fysiek bezit, zoals een goudmijn of oliebron. Je kunt ook denken aan intellectueel eigendom. Wilkin: „Driekwart van de grootste fortuinen zijn (ten minste ten dele) te danken aan assetmanagement of intellectueel eigendom.”

6. Leer rekenen


Je hoeft niet buitengewoon slimmer, handiger of meer vastberaden te zijn dan anderen, vindt Wilkin. „De allerrijksten zijn geen supermensen. Je wordt rijk door toepassen van economische principes.” Maar er zijn wel wat overeenkomsten.

„De meeste mensen die bizar rijk zijn, vinden de boekhouding, balans en andere cijferzaken ontzettend interessant.”

En ja, je moet ook het verlangen hebben om veel geld te bezitten. „Bill Gates zei op school al dat hij als twintiger zijn eerste miljoen wilde hebben verdiend.”