Strafhof bevindt ex-vicepresident Congo schuldig

Een militie onder zijn commando pleegde in 2002 en 2003 oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Jean-Pierre Bemba tijdens de zitting van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Foto Jerry Lampen / AP

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft de oud-vicepresident van Congo Kinshasa Jean-Pierre Bemba schuldig bevonden aan misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, waaronder moord, verkrachting en plundering. Welke straf Bemba krijgt opgelegd, volgt later. Hij riskeert dertig jaar of levenslang.

De misdaden werden begaan tussen oktober 2002 en maart 2003 door een militie van zo’n 1.500 soldaten, die Bemba (53) naar buurland Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) had gestuurd om een staatsgreep daar te voorkomen.

Eerste uitspraak seksueel geweld

Het is de eerste keer dat het Internationaal Strafhof een verdachte schuldig verklaart voor daden die zijn ondergeschikten begaan. Het was ook de eerste keer dat het Strafhof een uitspraak deed in een zaak over seksueel geweld in een gewapend conflict.

Volgens advocaten van Bemba luisterden deze soldaten op het moment van de misdaden niet naar Bemba, maar trokken ze op met gelijkgestemden in CAR. De rechters beslisten echter dat Bemba de controle had gedurende de hele operatie.

Bemba was vicepresident van Congo-Kinhshasa van 2003 tot 2006. In 2008 werd hij opgepakt en in 2010 werd het proces tegen hem geopend. Hij werd als zakenman en politicus een van de rijkste mensen van het land met een geschat vermogen van enkele honderden miljoenen dollars.

Strafhof omstreden in Afrika

In Afrika is de positie van het Strafhof omstreden. Tot voor kort had het Hof alleen zaken geopend tegen Afrikanen. De Afrikaanse Unie, het politieke statenverband van Afrikaanse landen, klaagde al eerder dat het Strafhof op disproportionele wijze Afrikanen vervolgt. Na veertien jaar heeft het Strafhof slechts twee personen eerder veroordeeld, de Congolese krijgsheren Lubanga en Katanga. In januari dit jaar kondigde het Hof aan zich te gaan buigen over mogelijke misdaden in de Russisch-Georgische oorlog van 2008.

Bemba is de hoogste functionaris die schuldig is bevonden door het Strafhof. Zijn advocaten kunnen nog in hoger beroep.