Salah Abdeslam wil praten in ruil voor minder straf

Terreurverdachte Parijs Franse en Belgische aanklagers hebben lijst vragen over aanslagen in Parijs.

Foto ANP

Salah Abdeslam wil het woord. Hij heeft volgens zijn Belgische advocaat Sven Mary „een schat aan informatie” waar Justitie zuinig mee zou moeten omspringen. In ruil voor strafvermindering wil de vrijdag in Brussel gearresteerde terreurverdachte uit de school klappen over de aanslagen die in Parijs en Saint-Denis aan 130 mensen het leven kostten. Maar wat willen we weten?

1 Wie heeft de opdracht gegeven en hoe werkt IS?

Volgens Franse onderzoekers wijst alles erop dat de mediagenieke jihadist Abdelhamid Abaaoud op 13 november de touwtjes in handen had. Deze tijdens een politieactie op 18 november in Saint-Denis omgekomen Belg zou vanuit Syrië aan de basis hebben gestaan van eerdere verijdelde aanslagen, zoals die op de Thalys-trein en op een kerk nabij Parijs. De in augustus in Frankrijk aangehouden spijtoptant Reda H. zei drie maanden voor het bloedbad in de Bataclan al in een politieverhoor dat hij door dezelfde Abaaoud was gevraagd of hij een aanslag wilde plegen „bij een rockconcert in een Europees land”. Abdeslam zelf is, voor zover bekend, niet in Syrië of Irak geweest. Maar wat weet hij van de commandostructuur in het kalifaat? Hoe precies zijn de instructies? Hoe wordt er gecommuniceerd? En vooral: wat valt er nog meer te verwachten? Abaaoud zou op 15 november tegen zijn (in Saint-Denis gedode) nichtje Hasna Aït Boulahcen hebben gepocht dat negentig jihadisten uit Syrië waren teruggekeerd naar de Parijse regio en klaarstonden om toe te slaan. Is dat realistisch?

2 Wat was zijn taak bij de voorbereidingen en op 13 november?

Abdeslam heeft volgens de Franse procureur François Molins „een centrale rol gespeeld in de samenstelling van de commando’s” en in „de logistieke voorbereiding van de aanslagen”. Hij huurde auto’s, reserveerde hotelkamers en kocht ontstekingsmechanismen en waterstofperoxide voor de bomvesten. Hij zou in een eerste verhoor in België hebben gezegd dat hij zich bij het Stade de France had zullen opblazen, maar dat hij zich had bedacht. Die verklaring neemt Molins met een korrel zout. Want wat deed hij op 13 november rond 22 uur in het 18de arrondissement in Noord-Parijs toen hij daar zijn zwarte Clio parkeerde? IS eiste niet alleen aanslagen in Saint-Denis en in de 10de en 11de arrondissementen op, maar ook één in het 18de, waar uiteindelijk niets is gebeurd. Was de nabijgelegen Sacré-Cœur, die al eens in IS-propaganda figureerde, een nieuw doelwit?

3 Wat heeft hem ervan weerhouden zichzelf op te blazen ?

Pas op 23 november vonden vuilophalers in een prullenbak in Montrouge, helemaal aan de andere kant van Parijs, een ongebruikt bomvest dat nagenoeg identiek was aan de andere exemplaren. Hoewel er geen vingerafdrukken van Abdeslam op werden gevonden, gaat Molins ervan uit dat het zijn bomvest betrof. Heeft het vest niet gewerkt of durfde hij toch niet? Dat laatste is wat advocaat Mary met zijn strategie impliceert.

4 Waarom heeft hij in 2015 zoveel door Europa gereisd?

In augustus reist Abdeslam per boot van Italië naar Griekenland en later naar Hongarije. In september is hij in Oostenrijk, Noord-Frankrijk (twee keer), in Nederland en in Duitsland. In oktober komt hij daar weer terug. Wat deed hij daar? Speelde hij, zoals procureur Molins zaterdag zei, een rol bij de opvang van uit Syrië teruggekeerde jihadisten? Volgens de Duitse regiozender SWR Fernsehen zou een huurauto met Abdeslam aan het stuur op 2 oktober ruim een uur bij een asielzoekerscentrum in Ulm in Baden-Württemberg hebben staan wachten. De volgende dag bleken bij een controle in het opvangcentrum drie mannen te ontbreken. Heeft hij ze meegenomen? Wie waren zij?

5 Wie hebben nog meer een rol gespeeld? En waar zijn zij?

Het toch al grote netwerk rond de aanslagplegers is nog altijd niet volledig in kaart gebracht. Justitie zoekt in ieder geval nog naar vier vermoedelijke handlangers. Dat is in de eerste plaats Najim Laachraoui (24), die tot nu bekend stond als ‘Soufiane Kayal’, de naam uit zijn valse identiteitskaart. Volgens het Brusselse parket is hij dankzij DNA in een huis in de Waalse gemeente Auvelais maandag geïdentificeerd. Hij zou met Abdeslam en de vorige week in Vorst gedode Mohamed Belkaïd naar Oostenrijk en Hongarije zijn gereisd. Wat zijn nationaliteit is, is niet bekendgemaakt. Verder zoekt de politie nog naar Abdeslams jeugdvriend Mohamed Abrini (31), die in 2015 ook veel reisde en op 11 november met Abdeslam gefotografeerd is bij een tankstation nabij Parijs. Volgens radiozender France Inter waren ze die dag op zoek naar schuilplaatsen. En wie hebben, ten slotte, in België allemaal geholpen om Abdeslam 126 dagen uit handen van politie te houden? Ook daar hopen de onderzoekers van hem antwoord op te krijgen.