Het feestvarken is een Poolse klusser

Maandag bereikt Nederland de 17 miljoen inwoners. De grens wordt doorbroken door een immigrant. Daarvan komen er meer bij dan baby’s.

Infographic Mariette Twilt

Een bos bloemen. Een bezoek van een stralende burgemeester. En een oorkonde als ultiem bewijs: deze baby of immigrant is officieel de 17 miljoenste inwoner van dit land.

Zo gaat het maandag dus niet.

Nederland bereikt dan de mijlpaal van 17 miljoen inwoners. Nooit telde ons land zoveel zielen. Maar welk individu het record vestigt, blijft onduidelijk.

IJkmiddel bij het tellen van het aantal inwoners zijn de inschrijvingen in de Basisregistratie Personen, en gemeenten houden die inschrijvingen nu eenmaal niet per minuut bij. Laat staan per seconde. Wel per dag. Dagelijks komen er gemiddeld zo’n tweehonderd inwoners bij. Zo heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kunnen berekenen dat maandag de teller op 17 miljoen komt.

Achthonderd mensen emigreren of sterven er per dag, duizend immigreren of komen ter wereld. De duizend nieuwelingen van maandag maken dus allen aanspraak op de titel ‘17 miljoenste inwoner van Nederland’. Vele feestvarkens dus, in plaats van één.

Let wel: het gaat om inwoners, niet om dragers van de Nederlandse nationaliteit. Ingeschreven staan in de Basisregistratie, dat is het criterium. Dat kunnen baby’s zijn, aangegeven door hun ouders. Of immigranten die zich dankzij een verblijfsvergunning kunnen inschrijven.

Wie de meeste kans maakt de miljoenengrens te slechten, is wel te becijferen. De gegevens over 2015 laten zien dat de Nederlandse bevolking vooral groeit door immigranten. Dagelijks schrijven zich er zo’n 540 op het gemeentehuis in, terwijl het aantal aangegeven baby’s schommelt rond de 460. De meeste immigranten komen uit Polen, als de trend van het afgelopen jaar zich voortzet. Ruim 22.000 immigranten kwamen in 2015 uit dat land, nog meer dan uit Syrië. Dus, een educated guess: de 17 miljoenste inwoner is een Poolse klusser of tomatenplukker.

Maar daarmee zijn we er niet, zegt demograaf van het CBS Jan Latten. Stel nu, zegt hij, dat je de bevolkingsgroei wél op de minuut nauwkeurig zou bijhouden. „Dan zouden er maandag wel eens een paar 17 miljoenste inwoners kunnen zijn.”

Eerder slechtten baby’s de grenzen

Ga maar na: de Pool schrijft zich in op het gemeentehuis van, zeg, Westland, en de teller komt op 17 miljoen. Maar een halve minuut later komen elders in het land drie mensen om het leven na een frontale botsing, en de teller zakt terug naar 16.999.997. Dan wordt de barrière dus nog eens geslecht. En na weer een sterfgeval nog eens. Deze keer zal de 17 miljoenste inwoner wellicht een Syriër zijn (bijna 21.000 erbij in 2015). Of een remigrerende Nederlander (bijna 22.000). Of een ICT’er die Bangalore verruilde voor de Zuidas (India: 6.370).

Baby’s maken dus iets minder kans dan immigranten om de grens te slechten. En dat is voor het eerst. Sinds 1899, het begin van de moderne bevolkingstatistieken, waren steevast baby’s de meest kansrijke recordbrekers. Een baby was in 1911 waarschijnlijk de zesmiljoenste inwoner van dit land, in 1949 de tienmiljoenste en in 1990 de vijftienmiljoenste.

Het aantal immigranten was de hele vorige eeuw kleiner dan het aantal pasgeborenen. In 2014 sloeg die balans om. Toen zijn de immigranten de hoofdmoot van de aanwas gaan uitmaken.

Na 2034 dreigt krimp

En dat blijft de komende jaren zo, verwacht Jan Latten. Immigranten zullen waarschijnlijk ook het leeuwendeel van de groei naar de 18 miljoen voor hun rekening nemen. Die grens slecht Nederland in 2034, is de schatting. Rond die tijd zal het aantal sterftes zelfs het aantal geboortes overtreffen. Vanaf dat moment kunnen alleen immigranten Nederland nog van krimp afhouden. En zij zullen daarin slagen, verwacht het CBS. Zelfs doorgroeien naar 19 miljoen is een mogelijkheid. Of dat werkelijk gebeurt, hangt af van tal van onvoorspelbare factoren. Oorlogen, de wereldeconomie, de gevolgen van klimaatverandering.

Terug naar de 17 miljoen van nu. Het CBS kan pas over dik een jaar zeggen of maandag 21 maart inderdaad de dag was dat de mijlpaal van 17 miljoen werd bereikt. Dan zijn de gecorrigeerde bevolkingsbestanden binnen van de Basisregistratie Personen. De gestorvenen, de vertrokkenen, de geborenen, de immigranten: alles keurig op een rij. Pas dan weten we of de duizend nieuwelingen van maandag het slechten van de miljoenengrens kunnen opeisen.