Abdeslam woonde gewoon bij ‘logistiek brein’ Belkaïd

Terwijl de politie speurde naar ‘tiende terrorist’ Salah Abdeslam, troffen ze ook Mohamed Belkäid. Die speelde al eerder een sleutelrol. Maar wie is hij?

Foto Belgische Federale Politie via AP

De dag na de aanslagen in november in Parijs vindt de Franse politie in een prullenbak bij concertzaal Bataclan een telefoon met een sms’je dat de sleutel blijkt voor het onderzoek. „Daar gaan we, het is begonnen”, luidt de tekst die om 21.42 uur van een oude Samsung naar een nummer in België gaat.

De simkaart in het apparaat stond sinds minder dan vierentwintig uur op naam van de vrijdag gearresteerde Salah Abdeslam. Het sms’je ging naar twee mannen in Brussel die de commando’s klaarblijkelijk aanstuurden, Samir Bouzid en Soufiane Kayal.

Dat waren valse namen met bijbehorende valse Belgische identiteitsbewijzen. Dankzij beelden van bewakingscamera’s en foto’s is volgens het Belgische federale parket inmiddels „meer dan waarschijnlijk” dat ‘Bouzid’ in werkelijkheid de 35-jarige Algerijn Mohamed Belkaïd is. Wie achter ‘Kayal’ schuilgaat, is onduidelijk.

Safehouse in Vorst

Belkaïd werd dinsdag door de politie gedood bij de inval van een safehouse in de Brusselse gemeente Vorst. Naast hem werden een „boek over het salafisme” gevonden en de kalasjnikov waarmee hij op de politie schoot toen Abdeslam en een derde man probeerden te ontkomen. Hij bracht de onderzoekers op het spoor van Salah Abdeslam, de ‘tiende terrorist van 13 november’. Maar terwijl over zijn levensloop en radicalisering in Molenbeek veel bekend is, tast de politie in het duister over Belkaïd.

Belkaïd, die illegaal in België verbleef, zou in juni of juli 1980 zijn geboren en vanaf 19 april 2014 in Syrië actief zijn geweest onder strijdersnaam Abou Abdelaziz Al Jazayri. Hij had zich volgens de onlangs uitgelekte ‘ledenlijst’ van IS aangemeld als vrijwilliger voor een zelfmoordaanslag in Europa.

Het is volgens de Franse procureur François Molins „zeer waarschijnlijk” dat Belkaïd op 9 september 2015 een van de twee medepassagiers is van Abdeslam als hij met een gehuurde Mercedes wordt aangehouden op de grens tussen Oostenrijk en Hongarije. Omdat geen van beiden op dat moment op opsporingslijsten voorkomt, neemt de politie genoegen met hun verklaring dat ze een toeristisch bezoek aan Wenen willen brengen.

Abdeslam was ook in Nederland

Van Abdeslam zijn volgens Molins in de zomer en herfst van 2015 verschillende Europese verplaatsingen bekend met steeds weer andere huurauto’s. Hij komt onder meer in Nederland, zei de procureur zaterdag, maar het is onduidelijk wat hij daar heeft gedaan. Het was al bekend dat hij in Nederland in februari 2015 bekeurd werd wegens het bezit van softdrugs. Abdeslam, zei Molins, zou een „centrale rol” hebben gespeeld bij de samenstelling van de commando’s die op 13 november in Parijs en Saint-Denis toesloegen.

Zijn reisjes zouden verband houden met het ophalen van uit Syrië teruggekeerde jihadisten. In Noord-Frankrijk schaft hij in september ontstekingsmechanismen en in oktober 15 liter waterstofperoxide aan, een van de bestandsdelen voor TATP-springstof.

Logistieke rol

Belkaïd had een logistieke rol. In de eerste dagen na de aanslagen helpt hij het vermoedelijke brein achter de aanslagen, de Belgische jihadist Abdelhamid Abaaoud, onderdak te bezorgen in Saint-Denis. Belkaïd maakt – als Samir Bouzid – op dinsdag 17 november bij een kantoortje van Western Union in Brussel 750 euro over naar Hasna Aït Boulahcen in Saint-Denis, het nichtje van Abaaoud, wier telefoon dan door de Franse inlichtingendiensten wordt afgeluisterd. Le Monde citeerde uit een gesprek dat zij met Belkaïd voert terwijl ze probeert het geld te incasseren.

Het lukt haar uiteindelijk het geld van Belkaïd op te nemen om het schuilappartement van Abaaoud in Saint-Denis te betalen. Van daaruit zou hij volgens Franse onderzoekers een nieuwe aanslag in zakenwijk La Défense hebben willen plegen. Maar dankzij de telefoontjes en sms’jes van Belkaïd zou die na de inval een dag later, waarbij Abaaoud en zijn nichtje om het leven kwamen, zijn voorkomen.