Hooggerechtshof blokkeert benoeming Lula

Volgens het Hooggerechtshof is de benoeming van Lula een poging om vervolging wegens corruptie te voorkomen.

Lula de Silva tijdens een demonstratie van zijn aanhangers. Foto Paulo Whitaker / Reuters

Net nadat een rechtbank in Rio de Janeiro had bepaald dat de Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da Silva stafchef mocht worden in het kabinet, heeft het Braziliaanse Hooggerechtshof deze benoeming vrijdagavond weer tegengehouden. Dat meldt persbureau AP. De benoeming van Lula is omstreden, omdat het voormalige staatshoofd wordt verdacht van corruptie en witwaspraktijken.

Rechter Gilmar Mendes refereerde aan de aanstelling van Lula als een duidelijke poging om gerechtelijke vervolging in het grootste corruptieschandaal uit de Braziliaanse geschiedenis te bemoeilijken. Als minister zou Lula alleen door het Hooggerechtshof kunnen worden aangepakt, een zeer tijdrovende zaak. Verwacht wordt dat de regering tegen de uitspraak in hoger beroep gaat.

Protesten

De geplande benoeming van Lula heeft de afgelopen tijd tot flinke protesten in Brazilië geleid. Eerder deze week demonstreerden duizenden mensen in verschillende steden in het land. Vorig weekend gingen zelfs meer dan een miljoen mensen de straat op. Hoewel vooral tegenstanders de protesten bezoeken, zijn ook aanhangers van Lula gaan protesteren.

Twee weken geleden werd Lula ondervraagd vanwege vermoedelijke betrokkenheid bij de grootschalige corruptiezaak Lava Jato (Wasstraat). Lula zou een belangrijke spil zijn in deze smeergeldaffaire rondom oliemaatschappij Petrobras, waarin de ambitieuze rechter Sérgio Moro al tientallen kopstukken heeft vervolgd en veroordeeld.

Telefoongesprekken

Uit afgetapte telefoongesprekken, donderdag vrijgegeven door rechter Moro, zou mogelijk blijken dat Lula en president Dilma Rousseff bewust probeerden om de vervolging van Lula te verijdelen met de benoeming. Dit wordt door beiden stellig ontkend. Het staatshoofd veroordeelde het vrijgeven van de telefoongesprekken en noemde de actie “antidemocratisch”. Lula wordt gezien als de politieke mentor van Roussef.

Tijdens de ceremonie rondom de benoeming in het regeringsgebouw van Lula als stafchef noemde Rousseff haar voorganger een grote vriend en medestrijder, met wie ze hoopt het land uit het economische en politieke dal te trekken. “We gaan samen, hand in hand, strijden voor een beter Brazilië”, zei Rousseff. Maar ze kon haar speech nauwelijks afmaken omdat tegenstanders haar weghoonden. “Het is een schande, een schande”, schalde het door de zaal.

De politieke crisis komt bovenop andere problemen die het Zuid-Amerikaanse land teisteren. Brazilië is in de greep van de ergste economische crisis in decennia. Daarnaast is het land zwaar getroffen door het zikavirus. Brazilië is over vijf maanden gastheer van het grootste sportevenement ter wereld, de Olympische Spelen.

    • Casper van der Veen