brieven

Hou die lijst in Artikel 1

In onze Grondwet staat bescherming tegen discriminatie voorop. De Kamer spreekt op 23 maart over het discriminatiebeleid van de regering, en er worden voorstellen verwacht om verboden uit de Grondwet te schrappen. Wij roepen de Kamer op: doe dit niet! Artikel 1 luidt: „Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.”

Schrappen van alle gronden is één van de opties die worden overwogen door de indieners. Groepsdiscriminatie, bijvoorbeeld op grond van godsdienst, dreigt dan uit de Grondwet te verdwijnen. Hiermee wordt de belangrijkste grondwettelijke waarborg ter bescherming van minderheidsgroepen tegen discriminatie uitgehold. CIDI vindt dit fundamenteel onjuist.

Groepen die al eeuwen worden gediscrimineerd, worden in Artikel 1 met naam en toenaam genoemd; zo beoogt de wetgever hen te beschermen. Dat is bittere noodzaak. ‘Gelijke behandeling’ garandeert niet dat men niet wordt beledigd, gediscrimineerd, bedreigd of zelfs fysiek wordt aangevallen. Maar het aantal discriminerende incidenten, en de ernst ervan, stijgt. De polarisatie in de Nederlandse samenleving groeit. Groepen komen steeds vaker tegenover elkaar te staan. En uitgerekend in deze situatie spreekt de Tweede Kamer over het verzwakken van artikel 1 van de Grondwet.

Schrap die lijst niet. Uitbreiden is meer op zijn plaats. Moskeeën krijgen dreigbrieven, azc’s worden beklad, Joden belaagd op straat, we zien varkenskoppen bij moskeeën en demonstraties, homoseksuelen worden aangevallen.

Dit is maar een greep uit vele uitingen van spanningen in onze samenleving. Er wordt doelbewust beledigd, opgehitst, soms zelfs geweld gebruikt. Dit is geen moment om te tornen aan de bescherming van groepen. De maatschappelijke noodzaak om artikel 1 te wijzigen is er niet; integendeel, zo'n verzwakking zou eerder leiden tot maatschappelijke onrust.

Het schrappen van die lijst maakt van Art. 1 een tandeloos, hol artikel. Het onderscheid tussen het gelijkheidsbeginsel en het non-discriminatiebeginsel zal feitelijk verdwijnen. Daarmee zal ook de expliciete bescherming van de vrijheid van godsdienst verdwijnen, een wezenlijk onderdeel van een fatsoenlijke constitutionele democratie.

Artikel 1 zorgt voor drie vormen van rechtsbescherming: rechtsbescherming door de rechter, maatschappelijke rechtsbescherming en bescherming van individuen en groepen tegen de grillen van de wetgever. Ook de komende eeuwen moet voor wetgever, maatschappij en rechter - evenals voor alle burgers - volstrekt helder zijn dat discriminatie niet mag en niet wordt getolereerd.

directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI).