Column

Survivalprogramma The Raft: braken en trauma's op open zee

‘The Raft: Overleven op Zee’ (RTL 5).

Toen een week geleden de trailer uitkwam van de nieuwe realityserie The Raft: Overleven op Zee (RTL5), brak in de sociale media de pleuris uit. ‘Smakeloos’ was het sleutelwoord, want wie maakt er nu in tijden van blootvluchtelingen een programma over mensen die elkaar nog niet kennen en gezamenlijk op een vlot op zee moeten zien te overleven?

Nu de eerste aflevering is uitgezonden, rijzen er heel andere vragen. Zoals: hoeveel invloed heeft het over de rand van het vlot braken van de zeezieke spelers op het kijkcijfer (328.000)? En in hoeverre zijn de spelers werkelijk voortdurend alleen en op zichzelf aangewezen?

Met de wrakke, volgestouwde bootjes van de vluchtelingen en migranten op de Middellandse Zee heeft The Raft echter weinig te maken, al startte het origineel bij National Geographic Channel wel in april 2015, toen die associatie nauwelijks meer te vermijden was.

Op de Caraïbische Zee, niet ver van Sint-Maarten, drijven een geel en een oranje rubber vlot van elk ongeveer een bij twee meter. De twee vlotten zijn niet in zicht van elkaar. Op de vlotten een man en een vrouw die pas aan boord met elkaar kennis maken. Er is een handpomp waarmee je van zeewater drinkwater kunt maken en een overlevingspakket, zonder proviand, maar met een vislijn. Het is de bedoeling door te gaan tot je land bereikt. Er is ook een portofoon waarmee je de strijd kunt opgeven.

Maar hoe worden deze schipbreukelingen gefilmd? Er zijn een of twee vaste camera’s aan het vaartuig vast gemaakt, plus een die onderwatershots van de haaien kan maken. Elk duo heeft bovendien een kleine ‘dagboekcamera’. Maar af en toe zien we ook een topshot van een helikopter of drone, en, heel merkwaardig, een shot van een meter of vijf afstand, met water tussen de camera en het vlot. Dat kan alleen maar vanaf een ander vaartuig gedraaid zijn.

The Raft past in de trend van nog extremere overlevingsprogramma's, zoals The Island (Net5). Competitie en allerlei opdrachten spelen geen rol, het gaat alleen om de vraag of je wel of niet opgeeft. En om de dramatische psychologische effecten die ernstige stress kan opleveren.

In de eerste aflevering konden ex-marinier Jorg en zangeres Casita, beiden uit Brabant, het meteen goed vinden. Dat ze in de kou elkaar soms moesten verwarmen, daar had geen van beiden ook maar de minste aarzeling bij.

Maar het andere duo, tandarts Mattie en de ruim dertig jaar jongere studente Kim, hield geen stand. Toen de honger en de kou erger werden, net op de sterfdag van Kims moeder, kon ze alleen nog maar huilen en tieren, dat haar tijdelijke metgezel geen enkele aandacht had voor haar leed en haar moeilijke jeugd. Hij dacht alleen maar aan vissen.

Het duo spatte uiteen en moest opgeven. Die druk en de herinneringen aan eerdere tegenslagen zijn misschien wel de voornaamste bestaansreden van dit soort programma’s. Ik vind dat kwalijker exploitatie dan de mogelijke associatie met het lot van de bootvluchtelingen.