Oppositie wil debat met Rutte over akkoord Turkije

SP, D66 en GroenLinks willen duidelijkheid over de concessies die aan Turkije zijn gedaan, voordat ze instemmen met het onderhandelingsresultaat.

Mark Rutte te midden van verschillende regeringsleiders en voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk. Foto John Thys/AFP

Premier Rutte staat een stevig debat in de Tweede Kamer te wachten over het akkoord met Turkije over de opvang van vluchtelingen. SP, D66 en GroenLinks willen duidelijkheid over de concessies die aan Turkije zijn gedaan, voordat ze instemmen met het onderhandelingsresultaat.

De drie oppositiepartijen willen de zekerheid dat teruggestuurde vluchtelingen ook in Turkije recht blijven houden op de rechten die gewaarborgd zijn in bestaande vluchtelingenverdragen. “Rutte moet tekst en uitleg geven over de gevolgen van deze deal”, aldus D66-Kamerlid Kees Verhoeven. Hij stelt:

“De Tweede Kamer heeft geëist dat er pas een deal kan komen als Turkije voldoet aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag, en dat is nog lang niet het geval. Met deze deal is ook het risico dat mensensmokkelaars hun praktijken verleggen levensgroot. Deze deal biedt ook geen oplossing voor al die mensen die vastzitten aan de Grieks-Macedonische grens.”

Volgens SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen lijkt het er op dat Turkije nu wordt aangewezen als veilig land, “waar vluchtelingen per kerende post naartoe kunnen worden gestuurd”.

“Maar ik heb weinig gelezen over het waarborgen van rechten voor de vluchtelingen die terug gestuurd worden. Die moeten zicht blijven houden op een asielprocedure. Dat is nu weg gegooid.”

GroenLinks

GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver diende eerder deze week een motie indiende waarin goedkeuring van het akkoord met Turkije afhankelijk wordt gemaakt van de vraag of teruggestuurde vluchtelingen materiel bescherming krijgen van bestaande vluchtelingenverdragen. De politicus is van mening dat de rechten van vluchtelingen met het vrijdag gesloten akkoord “in de uitverkoop” zijn gedaan.

“De Tweede Kamer heeft vorige week duidelijk gesteld dat Rutte niet akkoord mag gaan met terugsturen van vluchtelingen vóórdat Turkije voldoet aan de eisen van het VN-Vluchtelingenverdrag. Turkije voldoet nog lang niet aan die eisen en van terugsturen kan dan ook geen sprake zijn.”

Duidelijkheid over toezeggingen

De oppositiepartijen willen verder opheldering over de toezeggingen die aan Turkije zijn gedaan over een toekomstige toetreding tot de EU. “We hebben onze buurlanden zoals Turkije nodig maar we mogen niet marchanderen met de toetredingscriteria”, aldus Verhoeven. “Het lijkt er op dat er telkens nieuwe toezeggingen worden gedaan. Van visumliberalisatie tot de start van begrotingsbesprekingen over de begrotingscriteria waar Turkije aan moet voldoen bij een toekomstig EU-lidmaatschap. Nu de deal gesloten is, moet Europa strak blijven sturen op het respecteren van mensenrechten en democratie in Turkije.”

Coalitiepartij PvdA noemt het akkoord een grote doorbraak. “Het biedt vluchtelingen een legale en veilige route en maakt een einde aan de gevaarlijke overtocht in gammele bootjes”, aldus Kamerlid Attje Kuiken. “De juridische waarborgen in het akkoord moeten nauwgezet worden uitgevoerd. Het is ook goed dat er extra geld voor de opvang van vluchtelingen in Turkije komt.”

De VVD roemt de rol van premier Rutte in de onderhandelingen. “Hij heeft een grote doorbraak gerealiseerd in het onder controle krijgen van de toestroom van migranten”, aldus fractievoorzitter Halbe Zijlstra. “Met dit plan kunnen we de mensonterende taferelen op de Middellandse Zee voorkomen en het mensensmokkelaars onmogelijk maken geld te verdienen over de rug van migranten. De daadwerkelijke uitvoering is dus van groot belang. We moeten nu scherp blijven op alternatieve routes en niet schromen om verder te gaan met het maken van afspraken met andere landen buiten Europa.”