Nieuwe stad vraagt om nieuw beleid

D66, VVD en SP presenteerden deze week een hernieuwd coalitieakkoord: meer geld naar druktespreiding en vluchtelingen.

Ook touringcars en cruiseschepen gaan toeristenbelasting betalen. Foto Gerard Til / Hollandse Hoogte

De coalitiepartijen D66, VVD en SP investeren 10 miljoen euro om statushouders zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. In een nieuw, speciaal project worden vluchtelingen individueel gescreend en op hun niveau gekoppeld aan een opleiding of werkgever. Op dit moment loopt er al een pilot met zestig mensen. Maar met de extra miljoenen kan de pilot snel groeien én gedigitaliseerd worden.

Het vluchtelingenproject is een van de investeringen die staan in het hernieuwde coalitieakkoord dat maandagochtend werd gepresenteerd door de drie coalitiepartijen. Ook druktespreiding, achterstandswijken en zorg krijgen extra aandacht in het nieuwe beleid. Alle afspraken uit het oorspronkelijke coalitieakkoord blijven gewoon staan. „Het overgrote deel daarvan is al omgezet in uitvoering”, zegt Jan Paternotte, fractieleider D66. „Zo was het streven om in 2018 5.000 huizen per jaar te bouwen. Maar afgelopen jaar bouwden we er al 8.300. Er is te veel aan de hand in de stad om nog twee jaar te wachten met nieuwe afspraken.”

Behoefte aan nieuw beleid

Want wie had twee jaar geleden kunnen vermoeden dat de toeristenstroom en de stad zo zou groeien? Zoveel vluchtelingen zou moeten opvangen? Volgens de drie partijen niemand. En een nieuwe stad heeft behoefte aan een nieuw beleid. In het initiatiefvoorstel wordt 12 miljoen euro structureel geïnvesteerd en ruim 100 miljoen euro incidenteel.

Volgens Rutger Groot Wassink, fractieleider GroenLinks, is alleen de structurele investering van 12 miljoen nieuw geld. Dat bedrag halen de coalitiepartijen namelijk uit een verandering van de toeristenbelasting: binnen de ring gaat de toeristenbelasting met één procent omhoog naar 6 procent; buiten de ring met één omlaag, naar 4 procent. Ook cruisetoeristen, touringcars en stadstours gaan een bijdrage leveren (nu betalen zij niets). Van de nieuwe belastingopbrengst gaat 2 miljoen naar handhaving (straat en vakantieverhuur); 4 miljoen naar een schonere stad en 6 miljoen euro naar een verlaging van de onroerendezaakbelasting (OZB) voor sport-, zorg- en onderwijsinstellingen.

„Maar voor de andere, eenmalige investeringen hebben ze gewoon wat geschoven met geld”, zegt Groot Wassink. „Van het ene naar het andere potje. Daar is geen nieuw akkoord voor nodig – dat heet een stad besturen.”

Voor de eenmalige investeringen halen de coalitiepartijen onder andere 20 miljoen euro uit een reservepotje waar in economisch zware tijden bijstandsuitkeringen van worden betaald. Volgens D66-fractieleider Paternotte is dat potje de afgelopen 15 jaar niet gebruikt en zetten ze het nu in om in de toekomst uitkeringen van vluchtelingen te voorkomen. De overige 50 miljoen halen ze uit het Vereveningsfonds – een fonds waarmee binnen de gemeente ruimtelijke plannen met een tekort aangevuld worden met geld uit ruimtelijke projecten waar juist geld overbleef.

Uit al die potjes en fondsen stroomt 40 miljoen euro naar het opknappen van wijken buiten de ring, zoals Noord, Nieuw-West en Zuidoost; 10 miljoen gaat naar vluchtelingen; 10 miljoen naar sportparken en een ruime 50 miljoen euro naar ouderen- en jeugdzorg.

Het hernieuwen van een coalitieakkoord is uitzonderlijk. Meestal wordt een collegeperiode van vier jaar uitgezeten voordat een nieuw beleid verschijnt. Maar de coalitiepartijen willen laten zien dat deze bijzondere samenstelling (D66, VVD en SP) in staat is om samen te werken. Toch zijn nog niet alle afspraken uit het coalitieakkoord van 2014 gerealiseerd, zoals bijvoorbeeld het vernieuwen van het erfpachtstelsel. Uit het hernieuwde coalitieakkoord blijkt dus vooral veel zelfvertrouwen. GroenLinks-fractievoorzitter Groot Wassink kijkt daar anders tegenaan: „Deze plannen doen haast niks voor de echt grote uitdagingen waar we nu voor staan. Eén miljoen voor handhaving op straat verandert niets. En welke toerist blijft weg door één procent hogere toeristenbelasting?”

De coalitiepartijen willen de plannen zo snel mogelijk uitzetten. De eerste matches tussen vluchtelingen en werkgevers worden bijvoorbeeld al voor de zomer verwacht.