Derde van misbruikzaken is in het geheim afgehandeld

Misbruikschandaal De nasleep van honderden misbruikzaken in de Katholieke Kerk is niet openbaar gemaakt. Hoeveel is uitgekeerd, blijft geheim.

Foto Chris Keulen

De Rooms-Katholieke Kerk in Nederland heeft een derde van het seksueel misbruik van kinderen in het geheim financieel afgehandeld, buiten de officiële klachtprocedure om.

Daardoor is in 342 van de 1.045 zaken niet openbaar wat er is gebeurd en welke financiële compensatie de Kerk heeft uitgekeerd. Dat blijkt uit onderzoek van NRC, onder andere gebaseerd op interne documenten.

Tot 1 januari dit jaar zijn 342 misbruikzaken in beslotenheid afgehandeld: 210 keer via mediation en 132 keer via een schikking, zonder mediator. De commissie-Deetman, die het kindermisbruik op verzoek van de Kerk onderzocht, adviseerde om bij de afhandeling van klachten „openbaarheid de hoeksteen” te laten zijn.

Daarom kwam er een klachten- en compensatieprocedure via de Stichting Beheer & Toezicht. Deze procedure is wel openbaar. Bedragen en de aard en de omvang van het misbruik zijn (geanonimiseerd) terug te vinden op een website van de stichting. Tot 1 januari is via deze procedure de compensatie voor 703 slachtoffers afgehandeld. Zij kregen 21,3 miljoen euro.

Daarnaast betaalde de Kerk voor de 342 in het geheim afgehandelde zaken nog eens 10,6 miljoen euro. Bekijk hier alle details.

Slachtoffers die akkoord gingen met mediation en schikkingen moesten vaak voor geheimhouding tekenen. Ook bevatten veel van zulke overeenkomsten een clausule waarin staat dat slachtoffers zich niet meer negatief mogen uitlaten over het misbruik en de daders.

De woordvoerster van de Nederlandse Kerkprovincie zegt dat de slachtoffers konden kiezen uit drie routes: de officiële procedure, mediation en schikking. „Elk slachtoffer heeft daarin gekozen. De mate van geheimhouding is gebonden aan de route die is gevolgd.”

Guido Klabbers, voorzitter van slachtofferorganisatie KLOKK, vindt het noodzakelijk dat er een compleet beeld komt van wat er gebeurd is. „Het moet duidelijk worden voor welk leed genoegdoening is verschaft. En het kan niet zo zijn dat slachtoffers opnieuw zouden moeten zwijgen. Met de wetenschap van nu hadden we die geheimhouding niet moeten accepteren.”

Wiel Stevens, voorzitter van de klachtencommissie van de Stichting Beheer & Toezicht zegt dat het voordeel van de officiële procedure de transparantie is. „Dat is belangrijk omdat de ene klacht steunbewijs voor een andere klacht kan zijn. Bij mediation en schikkingen geldt geheimhouding. Het kan dus zijn dat bij mediation over een dader gesproken wordt die ook in onze procedure voorkomt. Maar dat krijgen wij niet te horen, terwijl de informatie wel steunbewijs kan zijn voor slachtoffers in onze procedure. Daarom roep ik oversten en bisschoppen op om hun mediation- en schikkingzaken na te lopen op mogelijk steunbewijs voor slachtoffers in de officiële procedure.” Er zijn 250 slachtoffers met een authentiek verhaal, maar gebrek aan bewijs.