Longreads

Zijn Franse gevangenissen de bron van het jihadistische kwaad?

Terwijl de politiek harder optreedt tegen terreurverdachten is in Franse gevangenissen sprake van een opmerkelijke ontwikkeling.

De gevangenis in Fleury-Mérogis is een van de vier gevangenissen waarin de nieuwe antiterreuraanpak in de praktijk wordt gebracht. Foto: Eric Feferberg / AFP

Franse gevangenissen vormen de kern van het probleem van jihadisme in Frankrijk. Althans, dat lijkt er de algemeen geaccepteerde aanname. Maar is dat terecht? Volgens de Britse journalist Christopher de Bellaigue zou een nieuwe aanpak in Franse gevangenissen juist als voorbeeld kunnen dienen voor de Franse maatschappij, stelt hij in een longread in de Britse krant The Guardian.

Na de aanslagen in Parijs van afgelopen november kondigde de Franse overheid de noodtoestand af. Er werden 3.000 huiszoekingen verricht bij vooral moslims en er werd 425 miljoen geïnvesteerd in antiterreurbeleid. Potentiële extremisten moesten worden geïsoleerd. Zeker in de gevangenissen, die een broeinest vormen voor jihadisme. De maatregelen konden rekenen op veel steun onder de Franse bevolking.

Maar de kritiek op de gevangenissen als de bron van het kwaad is niet geheel terecht, stelt De Bellaigue. Een citaat van Stephane Scotto, gevangenisdirecteur in de plaats Fresnes, geeft dit goed weer:

“Moeten wij slagen, daar waar scholen, families en lokale verenigingen hebben gefaald?”

De Bellaigue bezocht de afgelopen jaren meerdere Franse gevangenissen en zag een opvallende discrepantie tussen het beleid van de Franse overheid en nieuwe ontwikkelingen in enkele Franse gevangenissen: daar worden radicalen niet geïsoleerd, maar onderwezen.

In gevangenissen in Parijs, Lille, Fresnes en Fleury-Mérogis zijn afdelingen geopend die op een nieuwe manier proberen moslimradicalisering tegen te gaan. Gevangenen worden er onder meer onderwezen door sociologen, psychologen en historici over wat salafisme en kalifaten inhouden. Ook moeten ze deelnemen aan theaterworkshops en politieke discussies. Ongeletterden moeten leren lezen en schrijven en meer ontwikkelde studenten kunnen er zelfs Japans leren.

De nieuwe individuele benadering in de gevangenissen, gericht op ontwikkeling, discipline en compassie, zou volgens De Bellaigue kunnen dienen als een voorbeeld voor herintegratie van moslims in de Franse maatschappij, en niet andersom. Jihadisten in gevangenissen zijn, zo zegt hij, niet de bron, maar het gevolg van het kwaad.

Lees de longread van The Guardian hier : Are French prisons ‘finishing schools’ for terrorism? (geschatte leestijd: 23 minuten)