Column

Nationaal plan vluchtelingen verdient serieuze aandacht

Het blijft een lastige: politici die zeggen geen politiek te willen bedrijven. Dat is het zwakke van het initiatief van D66-leider Alexander Pechtold om „over politieke stromingen” heen gezamenlijk op te trekken in een Nationaal Actieplan Vluchtelingen. Want Pechtold is natuurlijk zelf ook politicus; een zeer uitgesproken politicus bovendien. Leider van een partij met kernbegrippen als redelijkheid en pragmatisme waarmee naar hartenlust politiek wordt bedreven.

Ook al niet sterk was dat Pechtold dinsdag uitgerekend op de dag dat hij zijn initiatief naar buiten bracht, verstek liet gaan in de Tweede Kamer waar de fractievoorzitters met premier Mark Rutte (VVD) debatteerden over de belangrijke vluchtelingentop van Europese regeringsleiders van eind deze week. Die bijeenkomst, waar vrijdag ook de Turkse premier Ahmet Davutoglu bij aanschuift, kan tot de hoognodige doorbraak in de crisis leiden.

Door zijn afwezigheid – hij gaf de voorkeur aan een partijbijeenkomst over vluchtelingen elders in Den Haag en een optreden bij de tv-talkshow van Jeroen Pauw – bood Pechtold zijn collega-fractievoorzitters volop de ruimte op hem te schieten. Wat ze tijdens het debat dan ook gretig deden, door zijn absentie uitvoerig te kritiseren. Waarmee deze politieke leiders op hun beurt weer eens een perfecte illustratie gaven van politiek met de ‘kleine p’, ook een van een D66-politicus afkomstig begrip trouwens.

Want los van het Binnenhofse gekrakeel, valt weinig af te dingen op de analyse die aan het door D66 voorgestelde Nationaal Actieplan Vluchtelingen ten grondslag ligt. De vluchtelingenstroom die trekken vertoont van een volksverhuizing is van verregaande invloed op de Europese samenleving. De daar opgebouwde welvaartsstaten komen in toenemende mate onder druk te staan. Het vluchtelingenvraagstuk kent zowel geopolitieke aspecten als consequenties op de kleinst mogelijke lokale schaal.

Dat de politiek op de talloze vragen en dilemma’s gezamenlijke, onconventionele antwoorden moet zien te vinden die in de maatschappij op een breed draagvlak kunnen rekenen is evident.

Toegespitst op het onderdeel integratie zijn de ervaringen tot nu toe weinig hoopgevend. Decennia van beleid vol goede bedoelingen hebben niet weten te voorkomen dat op tal van plaatsen in Nederland de segregatie juist is toegenomen. Alleen al om die reden mag de politiek bij zichzelf te rade gaan. Migratie is geen tijdelijk verschijnsel.

Een ‘Nationaal Actieplan’ klinkt wellicht pretentieus. Maar het gaat om de boodschap. Die verdient serieuze aandacht.