Fed schroeft tempo renteverhogingen terug

Het gaat goed met de Amerikaanse economie. Toch voert de centrale bank, de Fed, de rente langzamer op. De reden: de wankele internationale economie.

Fed-voorzitter Janet Yellen. Foto Saul Loeb/AFP

De Amerikaanse centrale bank verwacht zijn belangrijkste rente dit jaar met slechts 0,5 procentpunt te verhogen. Dit is veel minder dan de renteverhoging met rond 1 procentpunt die de Federal Reserve in december nog verwachtte door te voeren in 2016. Destijds verhoogde de centrale bank voor het eerst sinds de financiële crisis zijn tarief, van tussen 0 en 0,25 procent naar tussen 0,25 en 0,5 procent.

Op de financiële markten werd gunstig gereageerd op het besluit, dat het bestuur van de Fed nam na twee dagen te hebben vergaderd. De koers van Amerikaanse staatsobligaties steeg, waardoor de effectieve rente op de tienjarige staatslening daalde van 1,99 procent naar 1,92 procent. De S&P 500-aandelenindex steeg mild, met 0,7 procent, na eerder op verlies te hebben gestaan. Amerikaanse aandelen hebben de forse verliezen van januari en februari alweer bijna goed gemaakt en staan nog maar iets meer dan een procent lager dan op 31 december 2015.

Turbulentie op de markten

In weerwil van de gunstige reacties op de financiële markten gaf de Fed aan dat juist bezorgdheid over de economie ten grondslag ligt aan het besluit de rente langzamer te verhogen dan eerder was voorgenomen. „Sinds de jaarwisseling hebben zorgen over de vooruitzichten van de wereldeconomie geleid tot turbulentie op de financiële markten,” zei Fed-voorzitter Janet Yellen op een persconferentie woensdagavond. „De economische groei in het buitenland lijkt iets langzamer te gaan dan eerder verwacht.” Deze ontwikkelingen, zo voegde zij toe, hebben de vooruitzichten voor de Amerikaanse economie niet sterk veranderd.

De Fed denkt dezelfde uitkomsten voor de economie te bereiken, zij het met een rente die minder snel mag stijgen. De Amerikaanse economische groei zal in 2016 volgens de centrale bank 2,2 procent bedragen, slechts 0,2 procentpunt minder dan eerder werd verwacht. Yellen zei gisteren te verwachten dat de inflatie in de eerste twee, drie jaar zal stijgen naar 2 procent.

Op de financiële markten wordt al langer verwacht dat de rente dit jaar slechts met één stap van 0,25 procentpunt wordt verhoogd. Yellen zei vooral te letten op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. De Amerikaanse centrale bank heeft, anders dan de Europese Centrale Bank, een ‘dubbel mandaat’. Prijsstabiliteit en volledige werkgelegenheid zijn bij de taakopdracht even belangrijk. De werkloosheid in de Verenigde is inmiddels gedaald tot 5 procent en de afgelopen twaalf maanden kwamen er per maand gemiddeld 235.000 banen bij. Yellen legde haar voorzichtigheid uit door te wijzen op het feit dat de Fed wel veel beleidsruimte heeft bij het verhogen van de rente, maar veel minder beleidsruimte bij tegenvallers die een renteverlaging vergen. Daarvoor staat de rente nog te dicht bij het nulpunt.

Negatieve rentes, zoals die in Japan en de eurozone zijn ingevoerd, zijn in de Verenigde Staten vooralsnog geen punt van overweging, hoewel vorige maand bleek dat er met de banken wel scenario’s met negatieve rentes zijn doorgerekend.

Er was overigens geen volledige eensgezindheid binnen het bestuur van de Fed. Esther George, de voorzitter van de regionale Federal Reserve van Kansas, liet een afwijkende mening horen. Zij pleitte tijdens de vergadering voor een onmiddellijke renteverhoging.