Recht & Onrecht

De Politiecolumn: Beleidsnotitie of de deur inbeuken?

AMSTERDAM - De politie is begonnen met het ontruimen van een gebouw op het voormalige Shellterrein in Amsterdam-Noord. Het Groot Laboratorium werd eind vorig jaar gekraakt. ANP EVERT ELZINGA

In het Engels wordt over de ‘craft of policing’ gepraat: de oneindige variëteit van politiewerk op straat door politiemensen. Van de noodhulp tot de opsporing. Van ME-optreden tot het opnemen van een aangifte. Gewoon recht-toe-recht-aan politiewerk. Rechtstreeks in contact met burgers. Interveniërend in situaties welke zich beter niet kunnen voordoen, en rechtshandhaving. Politiewerk wordt uitgeoefend door street wise mannen en vrouwen.

De ironie is dat de afgelopen decennia steeds meer bureaufuncties zijn ontstaan die natuurlijk zijn bedoeld om dit straatwerk te ondersteunen. Te verbeteren. Te coachen. Te trainen. De grote vraag is of dit niet is doorgeschoten? Wat is de toegevoegde waarde? Hoeveel denkkracht, energie en vergadertijd gaan niet verloren? Wat is het nut van het schrijven van beleidsnotities die door een handvol mensen wordt gelezen? Dringt de inhoud door in het werk? Merkt de burger er iets van? Hoeveel gebureaucratiseerde zinloze luchtverplaatsingen gaan niet ten koste van het waarom van de politiefunctie?

Ik loop mijn Linkedin netwerk langs om de verwatering van operationeel politiewerk inzichtelijk te maken. Een greep uit de functies: gespecialiseerd medewerker Nationale Politie, bestuurlijk adviseur, coördinerend beleidsadviseur, programmaleider bestuurlijke aanpak, beleidsadviseur HRM, programmamanager dienstverlening, programmamanager aanpak dreigingsmanagement, coördinator jeugdoverlast, strategische adviseur, strategische analist, omgevingsmanager, adviseur burgerparticipatie, adviseur politieprofessie, beleidsadviseur/implementatie coördinator, coördinator selectie projectteam personele reorganisatie, projectleider kwaliteit, programmaleider veiligheidsregio, projectleider programma versterking professionele weerbaarheid, strategische beleidsadviseur eenheidsleiding, coördinator internationale strategische allianties, managementassistente, strategisch adviseur digitalisering, woordvoerder persvoorlichter, hoofd politieprofessie en allianties, stafadviseur, adviseur landelijke portefeuillehouder korpscheftaken bij de Nationale Politie, senior beleidsadviseur, adviseur sociale media, strategisch adviseur korpsleiding, bedrijfsvoeringspecialist, praktijkbegeleider onderwijs, HRM-adviseur, HRO-adviseur, buitengewoon adviseur, woordvoerder, projectleider afhandeling meldingen, programmamanager lectoraat, toetskundige, onderwijskundige, hoofd programmamanagement, thematrekker vernieuwing opsporing, arbeidsdeskundige, HR-adviseur, coördinator team innovatie, senior adviseur korpsstaf bestuurszaken, coördinator innovatie, senior communicatieadviseur, adviseur werkprocessen, werkzaam binnen HRM-domein, international relations officer, strategisch adviseur plv. korpschef, kwartiermaker meldkamer, coördinator veilig en gezond werken, coördinator transitiecoaches, HR-adviseur, adviseur bestuur ondersteuning, beleidsadviseur, coördinerend programmamanager, verandercoach, business expert informatiemanagement, programmamanager mobiliteit, domeinmanager opsporing, hoofd beleidsontwikkeling, adviseur arbeidszaken, strategische adviseur, resource manager, clustertrekker politieprofessie, adviseur unit Europa, ondersteuning PDC/HRM/VGW, persoonlijk adviseur, strategisch adviseur public affairs, beleidsmedewerker intake en hoofd korpsmedia en manager knowledge.

In de inmiddels legendarische scene uit de film Wallstreet waarin Michel Douglas zijn ‘Greed is good’ speech houdt zit een zin over het doorlichten van het bedrijf Teldar dat hij wil overnemen en de bureaucratie en verspilling die hij is tegengekomen: ‘I still can’t figure it out what all of these people are doing’. Ik heb het zelfde gevoel. Niet dat ik tegen bureaucratie ben. Bureaucratische principes vormen de hoeksteen van iedere professionele organisatie. Bureaucratie is absoluut noodzakelijk en nuttig. Maar zoals ma Hoogenboom altijd zei ‘overal waar te voor staat is niet goed’.

 

De Tedex talk van Simon Sinek over leiderschap en actie wordt deze jaren nogal eens gebruikt in pleidooien om terug te keren naar het waarom van een organisatie of een bedrijf. Voor de Politiecolumn: wat is het doel van de politieorganisatie? Waar staat zij voor? Welke onderliggende waarden vertegenwoordigt zij? Waarom hebben we eigenlijk politie? Sinek noemt dit de Why-vraag. We komen, zegt Sinek, eigenlijk niet toe aan deze waarom-vraag. Omdat we blijven steken in de hoe- en de wat vraag.

 

Alle bovengenoemde functionarissen kunnen precies aangeven wat en hoe zij doen wat ze doen. Stuk voor stuk zijn het ongetwijfeld goede en overtuigende verhalen. De grote vraag echter is echter of dat alles bijdraagt aan de het hogere doel, de waarom-vraag van de politie? Ik vermoed zomaar dat er veel bureaucratische vetzucht in de politieorganisatie zit. Die ten koste gaat van de aanwezigheid, de bereikbaarheid, de benaderbaarheid en de operationele inzetbaarheid van de politie op straat. De schrijvers, denkers, vergaderaars, ontwikkelaars en lezers over de politie hebben te veel invloed gekregen. Kosten te veel. En, hebben niet of nauwelijks invloed op de ‘why’ vraag van de politie. Snij in staf- en ondersteunende functies en hevel mensen, budget en middelen over naar de uitvoering als je de maatschappelijke opdracht van de politie serieus neemt.

Bob Hoogenboom is hoogleraar fraude en regulering aan Nyenrode en bijzonder hoogleraar Politiestudies en Veiligheidsvraagstukken aan de VU. De Politiecolumn wordt afwisselend geschreven door deskundigen uit het politieveld.

 

Blogger

Bob Hoogenboom

Bob Hoogenboom is hoogleraar fraude en regulering aan Nyenrode waar hij 'fraude en witwassen' in de accountantsopleiding en 'governance/corporate governance & pps' in het modulair MBA-programma doceert. Samen met Marc Schuilenburg geeft hij het mastervak 'Politie en Veiligheid' aan de VU. Bob schrijft blogs op maatschappijenveiligheid.nl en accountant.nl over actuele fraude- en politievraagstukken en twittert als @abhoogenboom. Sinds 1988 is hij als part time docent verbonden aan de Politieacademie. Voor zijn proefschrift Het Politiecomplex (1994) ontving hij de Publicatieprijs van de Stichting Maatschappij en Veiligheid.

    • Bob Hoogenboom