Als minister is Lula lastiger te vervolgen

brazilië Oud-president Lula is als stafchef benoemd in het kabinet van Dilma Rousseff. Beiden kunnen profiteren.

Protest tegen Rousseff, afgelopen zondag in São Paolo. Foto Paulo Whitaker/Reuters

Eerder deze maand werd oud-president Luíz ‘Lula’ da Silva (70) urenlang verhoord. Justitie zette zijn vervolging in vanwege mogelijke witwaspraktijken bij operatie Lava Jato (Wasstraat), het grootste corruptieschandaal aller tijden in Brazilië. Maar ironisch genoeg kreeg Lula woensdag na dagen van aanhoudende geruchten een van de hoogste functies binnen de regering toebedeeld: stafchef en dus hoofd van het Braziliaanse kabinet, met de status van minister.

Lula zou zijn invloed als president hebben misbruikt ten gunste van oliemaatschappij Petrobras en bouwbedrijf Odebrecht. Hij wordt nu de rechterhand van president Dilma Rousseff, die zelf ooit stafchef was toen Lula da Silva nog president was (2003-2011). Beiden zijn lid van de Arbeiderspartij. Door de benoeming wordt het moeilijker om Lula te vervolgen voor corruptie. Want dat is nu niet langer meer voorbehouden aan de ambitieuze rechter Sergio Moro. die al tientallen hooggeplaatste politici en zakenmannen vervolgde in het omvangrijke corruptieschandaal. Het onderzoek naar Lula valt nu onder het Hooggerechtshof.

In Brazilië is verdeeld gereageerd: oppositie en critici spreken van een ‘politieke soap’ en een regelrechte actie tegen rechter Sergio Moro’s voortvarendheid om de grootschalige corruptie in het land aan te pakken. „Het is puur bedoeld om Lula te vrijwaren van vervolging en gevangenisstraf te voorkomen, maar de verdenking tegen hem wordt alleen maar sterker”, zei oppositielid Silvio Torres. Gedeputeerde Henrique Fontana, een partijgenoot van Lula, zei blij te zijn met zijn benoeming.

„We zitten in een politieke en economische crisis. Met een ervaren politicus zoals de oud-president in het team kunnen we hopelijk weer beter gaan regeren.”

Bij wie ligt nu de macht?

Voor president Rousseff wordt de intrede van de ooit immens populaire socialistische Lula gezien als een redding. Tegen haar loopt een afzettingsprocedure vanwege gesjoemel met overheidsgelden. Afgelopen weekend demonstreerden honderdduizenden Brazilianen tegen de Arbeiderspartij en de corruptie en riepen om het afzetten van de impopulaire president. Lula zou, als Rousseffs rechterhand, nu moeten helpen afzetting te voorkomen. Maar, zo zeiden politiek analisten gisteren na de bekendmaking, de vraag is of de politiek veel zwakkere Rousseff, zich nog kan handhaven met een charismatische leider als Lula naast zich. Bij wie zal straks de uiteindelijke macht liggen?

https://www.youtube.com/watch?v=wXAGgRlqJ6s

Tijdens Lula’s presidentschap groeide de Braziliaanse economie en lukte het ruim dertig miljoen Brazilianen uit de zwaarste armoede te klimmen. Lula, afkomstig uit een arm boerengezin, begon op zijn twaalfde als schoenpoetser in de straten van São Paulo en werd uiteindelijk staalarbeider. Vooral door arme Brazilianen wordt hij nog altijd op handen gedragen. President Rousseff was al eerder positief over het aantrekken van de oud-president in haar regering.

„Het zou een enorme eer zijn om een ervaren iemand als Lula, die heel veel betekend heeft voor het land, in het kabinet erbij te hebben.”

De economische markten reageerden slecht op de benoeming van Lula. De Braziliaanse beursindex daalde met 4 procent.