Trump bepaalt de strijd

Wat kan Trump nog stoppen? Republikeinen denken aan chaos, Democraat Clinton aan een positieve boodschap.

Nu bij de Republikeinen Marco Rubio uit de race is, is er nog één kandidaat die de goedkeuring van de partijtop kan dragen: gouverneur John Kasich van Ohio. Hij won dinsdag zijn eigen staat. Foto AFP

De ene partijrevolte, die van Bernie Sanders, is (even) tot staan gebracht. De andere, die van Donald Trump, dendert met nog meer energie voort. De kansen van miljardair Trump op de Republikeinse presidentsnominatie zijn dinsdagnacht een stuk groter geworden, na een nieuwe zegereeks in de voorverkiezingen. Trump won drie van de vier staten waarvan de uitslagen al binnen zijn, en het grootste deel van de gedelegeerden. In Missouri ligt hij nipt voor op zijn rivaal Ted Cruz. Kandidaat Marco Rubio, door Trump vernederd in zijn thuisstaat Florida, stapte uit de race.

Bij de Democraten won Hillary Clinton de vier staten met vrij ruime cijfers. Ook de vijfde staat, Missouri, lijkt ze te winnen van senator Bernie Sanders, die met een invloedrijke ‘politieke revolutie’ de Democratische voorverkiezingen spannend maakt. Maar het verschil bedraagt slechts twee procentpunt en nog net niet alle stemmen waren woensdagochtend geteld. Clinton richtte zich in haar toespraak vooral tegen Trump, en gaf daarmee de eigen partij het signaal dat de race wat haar betreft voorbij mag zijn.

De Republikeinse partijtop probeert al maanden Trumps opmars te stuiten, maar niets heeft nog geholpen. Er is nog één kandidaat in de race die de goedkeuring van de partijtop kan dragen: gouverneur John Kasich van Ohio. Maar Kasich won dinsdagnacht in zijn eigen staat voor het eerst, en kan de benodigde 1.237 gedelegeerden niet meer binnenhalen.

Kasich zei dat hij alleen in de race blijft voor een ‘contested Convention’. Hij hoopt daar in de chaos van stemmingen en discussies opeens de wind in de rug te krijgen. Maar het is allemaal speculatie, en omslachtig rekenwerk.

Kasich pakt nu 66 gedelegeerden van Trump af. Als Kasich en senator Ted Cruz ervoor zorgen dat Trump niet de benodigde 1.237 gedelegeerden wint (de helft van het totaal, plus een), kan de race nog op de conventie in Cleveland beslist worden, in juli, via stemrondes en politieke messentrekkerij. Het kán nog, en dat is dan de laatste hoop van zijn tegenstanders dat Trump de nominatie ontgaat.

Trump kan de komende weken op eigen kracht aan alle discussies een einde maken, door te blijven winnen. Dinsdagnacht won hij alvast opnieuw met overmacht. De winst in Illinois, waar vorige week rellen uitbraken bij een afgelaste bijeenkomst in Chicago, toont aan dat zijn aanhang trouw is.

Voor de Democraten is het uitstappen van Marco Rubio goed nieuws. Ze zagen in hem lang de kansrijkste Republikein die van Clinton zou kunnen winnen. Trump zou volgens de meeste peilingen een tweestrijd met Clinton verliezen, gemiddeld met ruim 6 procentpunt verschil. Maar Trump heeft bewezen dat politieke modellen bij hem niet opgaan. Hij haalt veel nieuwe kiezers bij de Republikeinse partij binnen. Het zijn vaak mensen die niet of zelden stemmen. Dat kan hem ook in november lukken.

De voorverkiezingen, een beknopte timeline:

Clinton kan een harde campagne voeren, maar Trump heeft aangetoond dat hij juist het liefst zo’n campagne voert. Clinton experimenteert nu met een positief verhaal, waarin ze Trump als tegenpool gebruikt. In een moddergevecht wint Trump meestal, is de les die Democraten uit de Republikeinse race kunnen trekken.