‘Koerden roepen federale regio uit in Noord-Syrië’

De Koerden zijn niet uitgenodigd voor de VN-vredesonderhandelingen en willen met deze stap onderdeel worden van het toekomstige Syrië.

Koerden protesteerden in de Noord-Syrische stad Qamishli tegen uitsluiting bij de VN-vredesonderhandelingen Foto Delil Souleiman/ AFP

De belangrijkste politieke beweging van de Syrische Koerden, de PYD, heeft aangekondigd om in het noorden van Syrië een federale regio uit te roepen. Dat heeft een woordvoerder van de PYD laten weten aan persbureau AP. De officiële verklaring wordt later deze week bekendgemaakt.

Feitelijk zal de aankondiging niet veel betekenen. De Koerden kennen al drie autonome kantons in het noorden van Syrië: Jazira, Kobani en Afrin. Met dit plan willen de Koerden één federale regio maken van Syrisch Koerdistan, ook wel Rojava genoemd.

Ook ruimte voor etnische minderheden

De PYD en haar militaire tak de YPG hebben het grootste gedeelte van het noorden van Syrië in handen. Zij worden gesteund door het westen en Rusland in de strijd tegen Islamitische Staat (IS).

In het federale systeem is, volgens de woordvoerder van de PYD, ook politieke ruimte voor de etnische minderheden zoals Turkmenen en Arabieren. Het is een logisch vervolg van het huidige systeem in Rojava, waarin minderheden in de verschillende kantons een stem hebben en waarin mannen en vrouwen samenwerken. De PYD hoopt dat het federale stelsel ook wordt toegepast in de rest van Syrië.

Kritiek vanuit Syrische regime en Turkije

Het Syrische regime heeft kritiek op deze plannen van de PYD. Volgens Bashar Ja’afari, de Syrische ambassadeur bij de Verenigde Naties, gaan de onderhandelingen in Genève over de eenheid van Syrië en hoe de territoriale integriteit van het land behouden kan blijven. “Wedden op het maken van enige vorm van verdeeldheid onder Syriërs leidt tot een totale mislukking”, aldus de diplomaat.

Vanuit Turkije klinkt dezelfde kritiek. Een overheidsfunctionaris laat aan persbureau Reuters weten dat Turkije de nationale eenheid in Syrië steunt en dat partijen niet zelf een federaal bestuur kunnen uitroepen. Dat moet bepaald worden door alle groeperingen in Syrië via een nieuwe grondwet.

Turkije vreest onafhankelijke Koerdische staat

Turkije vreest een onafhankelijke Koerdische staat aan haar landsgrenzen en probeert dit met alle macht tegen te houden. Vooral vanwege de nauwe banden die de PYD onderhoudt met de verboden Turks-Koerdische PKK waarmee Turkije in een bloedende strijd is verwikkeld. De Turken zien de PYD ook als terroristische groepering, vorige maand haalde de Turkse president Erdogan hard uit naar de Verenigde Staten vanwege hun steun aan de Syrische-Koerdische beweging.

De Turken lobbyden voor een no-fly zone en een grondoffensief ten noorden van Aleppo. Doel is een veilige zone voor vluchtelingen, maar op de achtergrond speelt de opmars van de PYD een grote rol.