Ongesteld? Blijf maar lekker thuis

Menstruatievrij Primeur in Europa: een dagje vrij voor ongestelde vrouwen.

Illustratie Tomas Schats

Een bedrijf in de Britse stad Bristol is dinsdag begonnen zijn werkneemsters ‘menstruatievrij’ te geven. Voor zover bekend is Coexist het eerste Europese bedrijf waar vrouwen vrij krijgen als ze ongesteld zijn.

Het Amerikaanse Nike voerde in 2007 menstruatieverlof in. Ook in een aantal Aziatische landen kunnen vrouwen één of twee dagen vrij krijgen.

De vrije dag is niet verplicht, vertelt directeur Bex Baxter van Coexist. „Maar ik zit zelf graag een halve dag thuis met een warme kruik op mijn buik. Het gaat erom dat we luisteren naar ons lichaam en de mogelijkheid van verlof bespreekbaar maken.” Ze realiseerde zich dat sommige collega’s – bij Coexist werken zeventien vrouwen en zeven mannen - „dubbelgeklapt van de pijn” achter hun bureau zaten, en op pijnstillers de dag probeerden door te komen. Ziek melden deden ze niet omdat ongesteldheid er nu eenmaal bij hoort.

Baxter weet na een week van publiciteit wat de argumenten tégen menstruatieverlof zijn: discriminatie, anti-emancipatie. Ze zegt: „Een van de argumenten is dat vrouwen al zo lang vechten voor gelijke behandeling en dat we hen nu weer minder inzetbaar maken. Wij zeggen juist: door te erkennen dat vrouwen anders zijn, worden zij productiever.”

De theorie achter menstruatievrij is dat vrouwen tijdens de ovulatie, de eisprong, het meest productief zijn, en tijdens de ongesteldheid het minst. Een bedrijf met flexibele arbeidstijden en functies kan werk daarop afstemmen.

Ook in Azië krijgen vrouwen vrij

„Tijdens de eisprong zijn vrouwen in staat te ploeteren”, zegt Pam McCarthy van de organisatie Redschool, die menstruatie uit de taboesfeer wil halen en Coexist helpt een nieuwe manier van werken te ontwikkelen. Vlak voor de eisprong hebben vrouwen „energie voor drie”, vlak daarna zijn ze „bedachtzamer”, tijdens de ongesteldheid is het beter „hen niet met werk te overladen”.

Ze vergelijkt het met creativiteit: „Schrijvers hebben ook niet een voortdurende stroom ideeën, dat zou je opbranden. Ook zij hebben minder productieve periodes. Dat wordt geaccepteerd.”

„Een dag menstruatievrij heeft geen economische impact”, meent Hung-Jung Lee, universitair docent Organisatiekunde aan de London School of Economics. Integendeel: „Als een werkneemster één dag in de maand ondraaglijke pijn heeft, is zij niet effectief, en dat kan anderen beïnvloeden.”

Ze kent het menstruatievrij uit haar moederland Zuid-Korea, waar vrouwen vrij kunnen krijgen, maar niet per se vrij vragen. „In onze cultuur is men erg terughoudend met vrij vragen. Je wilt niet minder toegewijd lijken dan collega’s. Zuid-Koreaanse vrouwen proberen bijvoorbeeld ook tijdens de vakantie een kind te krijgen.”

In de Britse context zal vrij vragen makkelijker zijn, denkt Lee. Al signaleert ze ook dat er misbruik van het menstruatieverlof gemaakt kan worden: „Niemand kan controleren of een werkneemster ook echt ongesteld is. En nee: vorige maand was je op een andere dag vrij, is geen argument. Menstruatiecycli zijn onregelmatig.”

„Het interessante is dat wij niet over misbruik hadden nagedacht”, vertelt Baxter. Coexist is een klein bedrijf dat in Bristol een pand voor creatieve bedrijfjes runt. „We vertrouwen elkaar hier. Maar ik besef dat dat niet bij alle bedrijven zo werkt.” Ze is van plan het komende jaar te bloggen over hun ervaringen: „We zullen de testpiloot voor andere bedrijven zijn.”