Ombudsman begint onderzoek naar Aboutaleb

De ombudsman onderzoekt de aanpak door Aboutaleb van een Feyenoord-demonstratie vorige maand. Ruim 300 supporters werden ingesloten en vervolgens aangehouden.

Foto Remko de Waal / ANP

De Nationale Ombudsman begint een formeel onderzoek naar de aanpak door burgemeester Aboutaleb van een Feyenoord-demonstratie vorige maand bij de wedstrijd Feyenoord-Roda JC (1-1). Toen werden ruim 300 supporters ingesloten en vervolgens aangehouden omdat er volgens de politie escalatie van geweld dreigde.

Aboutaleb kreeg in de gemeenteraad al veel kritiek op de massale aanhouding, waarin coalitiepartij D66 het voortouw nam. Zij dienden samen met oppositiepartijen SP, VVD, GroenLinks en PvdD vorige week nog 57 schriftelijke vragen in over de massa-aanhouding, omdat ze ontevreden waren met de reactie van de burgemeester op de eerder ingediende vragen, en over zijn antwoorden in een debat daarover.

Dit is na de rellen bij een strandfeest in Hoek van Holland in 2009, waarbij de politie iemand doodschoot, de tweede keer dat er serieuze en aanhoudende kritiek is op de burgemeester vanuit de gemeenteraad.

Aboutaleb laat in een reactie weten kennis te hebben genomen van het bericht dat de ombudsman een onderzoek start. Hij zal zijn volledige medewerking geven aan het onderzoek, aldus de woordvoerder.

D66: Aboutaleb bagatelliseert

Robin de Roon, D66-raadslid:

“Het onderzoek sterkt ons in de overtuiging dat er nog veel vragen niet beantwoord zijn. Vooral als je kijkt naar eerdere adviezen van de nationale ombudsman.”

In 2008 onderzocht de ombudsman de arrestatie van 800 Feyenoordsupporters en deed onder meer de aanbeveling dat niet zonder meer naar het strafrecht wordt gegrepen bij openbare ordeproblemen bij voetbalwedstrijden. In 2011 deed hij de aanbeveling om meer openheid te geven over het fotograferen en registreren van voetbalsupporters, na een onderzoek naar het willekeurig fotograferen van voetbalsupporters door de politie.

De Roon:

“Hoe kan het dan dat hier een totaal andere route is gekozen? Aboutaleb bagatelliseert het, zegt dat bestuurlijke ophouding in plaats van het strafrecht een gedrocht is, dat hij niet gaat gebruiken. Ook zegt hij dat als mensen in die groep arrestanten niets blijken te hebben gedaan, ze niet vervolgd zullen worden. Als dit de lijn is, verwacht ik meer massale arrestaties. Alleen omdat mensen op een bepaalde plek zijn, niet omdat ze wat hebben gedaan.”

Volgens De Roon kan dit onderzoek een deuk betekenen voor de reputatie van Aboutaleb. Het zou volgens hem echter alleen politieke consequenties hebben als blijkt dat Aboutaleb de raad verkeerd heeft geïnformeerd. Bijvoorbeeld over de vraag of, en waarover precies, er vooraf overlegd was tussen de politie en de demonstranten. Aboutaleb hamerde er in het debat juist op dat er geen ‘overleg met koffie op tafel’ was geweest, omdat van de demonstranten zich niemand formeel als gesprekspartner opwierp.

Bij sommige raadsleden speelt ook een in de loop der tijden gegroeide irritatie over de houding van de burgemeester, zegt De Roon:

“Het is geen geheim dat een karaktereigenschap van de burgemeester is dat hij moraliserend is, belerend.”

Nog wel vertrouwen

Fractievoorzitter Anton Molenaar van de grootste coalitiepartner Leefbaar Rotterdam zegt: “Het lijkt alsof Aboutaleb het moeilijk vindt om kritiek te krijgen.” SP-fractievoorzitter Leo de Kleijn verweet de burgemeester in het debat vorige week ook gebrek aan kritische zelfreflectie over de aanpak van de demonstratie. “Niemand verwacht dat een burgemeester nooit fouten maakt.”

Volgens Molenaar betekent het onderzoek echter niet dat de reputatie van Aboutaleb schade oploopt:

“De politie moet enorm op zijn hoede zijn in dit soort situaties. Het is mogelijk dat er onschuldige mensen zijn aangehouden, maar die worden ook niet vervolgd. Ik denk niet dat je hiermee het rechtssysteem omver gooit. We moeten niet zo angstig zijn voor onderzoeken. De burgemeester kan dit onderzoek volgens Leefbaar-fractie met vertrouwen tegemoet zien.”

De ombudsman was vlak na de gebeurtenissen op 21 februari al een voorlopig onderzoek gestart. Er is volgens hem voldoende aanleiding voor een formeel onderzoek, wat hem de mogelijkheid geeft documenten op te vragen en ambtenaren te spreken. De ombudsman wil onder meer beoordelen of eerdere aanbevelingen van de ombudsman in soortgelijke kwesties zijn nageleefd.

    • Elsje Jorritsma