Meeste pensioenfondsen hebben fors geldtekort

De extreem lage rente duwt pensioenfondsen verder onder water, waardoor nieuwe kortingen op pensioenen dreigt. Staatssecretaris Klijnsma wil spoedoverleg met De Nederlandsche Bank.

Foto AFP, beeldbewerking nrc

De Nederlandse pensioenfondsen kampen over een breed front met tekorten. Zij hebben minder bezittingen dan verplichtingen, waardoor op grote schaal verdere kortingen dreigen op de hoogte van pensioenuitkeringen.

De dekkingsgraad van ABP, met 350 miljard vermogen het grootste pensioenfonds van Nederland, is inmiddels gedaald naar 88,2 procent. Dat wil zeggen dat tegenover iedere euro aan verplichtingen op dit moment slechts 88 cent aan kapitaal staat.

Ook pensioenfonds Zorg & Welzijn, met 168 miljard vermogen het een na grootste pensioenfonds, heeft geldtekort. Het fonds heeft op dit moment per euro kapitaal slechts 87 cent tegenover de toekomstige verplichtingen staan. Ook andere grote pensioenfondsen maakten dinsdag slechte financiële cijfers bekend die op termijn om ingrepen vragen.

Met dank aan ECB

De twee grootste fondsen zien maar één schuldige voor de tekorten: de extreem lage rente, die ook nog verder daalt, mede door het beleid van de Europese Centrale Bank.

Als de huidige situatie blijft, zullen nieuwe pijnlijke maatregelen moeten worden genomen. Veel pensioenfondsen corrigeren hun uitkeringen al jarenlang niet meer voor inflatie. De pensioenen zijn daardoor niet waardevast en worden in feite al gekort.

Zo zijn de pensioenen van ambtenaren de afgelopen 6 jaar in totaal voor meer dan 10 procent niet gecorrigeerd. Wat de pensioengerechtigde in de toekomst met zijn pensioenuitkering kan kopen is dus sluipenderwijs al minder geworden.

Pensioenfondsen kunnen ook de uitkeringen daadwerkelijk verlagen om hun dekkingsgraad te verbeteren. Zij hebben daarnaast de mogelijkheid hun maandelijkse premie te verhogen, zoals ABP met ingang van 1 april zal doen vanwege de oplopende geldtekorten.

De meeste pensioenfondsen hebben ervoor gekozen niet het risico van een dalende rente af te dekken. Daardoor hebben zij veel last van de dalende rente. Ze profiteren weliswaar van een lagere rente door een waardegroei van hun obligaties, maar dat weegt niet op tegen het extra kapitaal dat zij nu nodig hebben om aan hun financiële toezeggingen te voldoen. Bij ABP betekent een daling van de rente met 1 procentpunt dat de dekkingsgraad, de verhouding tussen kapitaal en verplichtingen, 13 procentpunt verslechtert.

Twee keer je inleg terug

Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) kondigde dinsdag in de Tweede Kamer aan nog deze week met De Nederlandsche Bank te spreken over de ontstane situatie.

Ondanks de grote tekorten maakt de bestuursvoorzitter van ABP zich weinig zorgen. Volgens Corien Wortmann-Kool bijft de pensioenpot van ABP „voldoende gevuld”. De bestuursvoorzitter zegt in een schriftelijke verklaring: „We weten op basis van onderzoek: je krijgt je inleg vier keer terug, maar als het tegenzit, wordt het drie keer. En als we levenslang het pensioen niet kunnen verhogen met de koopkracht, dan is het nog steeds twee keer.”

Ook het pensioenfonds van Zorg & Welzijn meent ondanks de lage dekkingsgraad dat mensen niet bang hoeven te zijn dat hun pensioen „verdampt”. Het fonds laat weten: „Als u stopt met werken, krijgt u nog steeds gemiddeld drie keer uw inleg terug. En dat is aanzienlijk meer dan wanneer u het op een spaarrekening zet.”