En wéér verspelen ze de latino’s

De Republikeinse partij heeft de stemmen van latino’s nodig. Maar de kandidaten verbruien het.

Latino’s zijn cruciale kiezersgroep in zuiden van VS

In het leven van Jonathan Naranjo draait alles om zijn jonge gezin, de evangelische kerk, en het lokale warenhuis waar hij aan de kassa staat. Maar tegenwoordig gaat de forse twintiger met minder plezier naar zijn werk, in de kuststad West Palm Beach, in de staat Florida. „Er wordt anders naar me gekeken. Ik ben opeens de latino, niet meer de collega.” Soms zegt iemand opeens, vanuit het niets: „We bouwen een muur, en Mexico gaat betalen.” Dan valt het stil, en kijkt iedereen of Naranjo reageert.

Jonathan Naranjo, een genaturaliseerde migrant uit Ecuador, denkt dat hoe het op zijn werk gaat een voorproefje is van het Amerika onder Donald Trump. Onder zijn blanke collega’s is Trump populair. Trump deed uitspraken over Mexicanen („Het zijn moordenaars, verkrachters”), en over een muur om migranten uit Midden- en Zuid-Amerika tegen te houden. Andere kandidaten hebben, door de populariteit van Trump, hun retoriek over migratie ook flink naar rechts bijgesteld.

Omdat hij niet van ruzie houdt, gaat Naranjo bij de lunch op zijn werk nergens meer op in. „Het erge is: ik ben zelf Republikein, al jarenlang. Ik ben er als migrant trots op dat ik mag stemmen. Maar deze verkiezingen sla ik voor het eerst waarschijnlijk over.”

Het is pas drie jaar geleden dat de Republikeinse Partij zich aan een keihard zelfonderzoek onderwierp. In 2012 verloor Mitt Romney de presidentsverkiezingen. De Republikeinse top schreef een ‘autopsierapport’: waar ging het mis? Amerika verandert, constateerden ze. Wij zijn een partij voor conservatieve witte kiezers geworden, en die groep slinkt.

Traditionele gezinswaarden

Om te voorkomen dat het Witte Huis komende decennia in Democratische handen blijft, moet de partij zich openstellen voor minderheden, vooral de hard groeiende groep latino’s, die 14 procent van de Amerikaanse kiezers vertegenwoordigen.

Juist in een belangrijke swing state als Florida, waar een kwart van de bevolking een latinoachtergrond heeft, is electorale verbreding van groot belang. De Republikeinen rekenden uit dat ze 40 procent van de latinokiezers nodig hebben om bij volgende presidentsverkiezingen nog een kans te maken. Romney won 27 procent van die groep.

Mede daarom zag de partij in Marco Rubio, kind van Cubaanse migranten, en opgegroeid in Florida, de ideale presidentskandidaat. Rubio zou kunnen bewijzen dat de partij wel degelijk ruimte biedt aan minderheden. Hij zou kunnen symboliseren dat latino’s en de Republikeinse partij veel gemeen hebben: een liefde voor de vrije markt, traditionele gezinswaarden, een grote rol voor religie.

Rubio ging in 2013 in de Senaat aan een plan werken om miljoenen migranten zonder verblijfsvergunning toch aan de juiste papieren te helpen. Hij deed dat samen met Democraten, wat toen nog als volwassen werd beschouwd.

Maar Donald Trump kwam op, en duwde het debat verder naar rechts. Rubio trok zijn amnestieplan snel in. „Het broze vertrouwen van de latinogemeenschap in de Republikeinen is helemaal weg”, zegt Sylvia Manzano, directeur van Latino Decisions, een denktank die de politieke voorkeur van latino’s onderzoekt. „Nu zien vier op de vijf latino’s de Republikeinse Partij als vijandig.”

Retoriek tegen migranten

Trump is niet de hoofdschuldige, zegt ze erbij. „De Republikeinen hebben elkaar plechtig beloofd alles anders te doen, maar er is na het verlies van 2012 niets gebeurd. Ze bleven zich tegen het nieuwe zorgstelsel keren, een onderwerp dat veel latino’s aangaat. En ze probeerden elkaar te overtreffen in antimigratieretoriek. Trump is hooguit een product van die verschuiving naar rechts.”

Politiek werkt in Amerika nog altijd sterk van onderop, zegt Manzano. En Amerika is nog altijd sterk gesegregeerd. „Latino’s wonen in kiesdistricten die overwegend Democratisch stemmen. Lokale Republikeinse politici proberen die districten niet eens te bereiken. Ze richten zich op de geradicaliseerde achterban van de eigen partij, die niet van migranten houdt. Dat sentiment komt van onderop de partij binnen, die zich zo van nieuwe kiezersgroepen vervreemdt.”

George W. Bush was volgens Manzano de laatste Republikeinse presidentskandidaat die begreep dat je Latijns-Amerikaanse kiezers nodig hebt om te winnen. Hij sprak over zijn geloof, betere scholen, en prees latino’s om hun ondernemerszin. Bush won in 2004 ruim 44 procent van de latinokiezers. Dat is nu helemaal weg. Hoewel 54 procent van de latino’s zichzelf conservatief noemt, en 39 procent progressief, voelt slechts 18 procent zich thuis bij de Republikeinen.

Trump is misschien niet de oorzaak van de verwijdering, hij is wel veruit de minst populaire presidentskandidaat onder latino’s: 12 procent ziet hem zitten, 77 procent heeft een hekel aan hem. Trump zelf zegt dat de latino’s dol op hem zijn, omdat hij er ‘duizenden’ laat werken in zijn bedrijven. Democratische favoriet Hillary Clinton is veruit het populairst (59 procent). Marco Rubio scoort 32 procent.

Zelfs als Trump met gemak de Republikeinse nominatie wint, kan hij niet zonder de latinokiezer. Hij kan zich verlies van de swing state Florida niet veroorloven tegen een Democraat.

Trump heeft één hoop: de grote groep Cubaanse migranten in Florida. Een groot deel van hen ontvluchtte het Cuba van Castro, en is antisocialistisch. „Als het aan mij ligt, geven wij de zege aan Trump”, zegt Ariel Tavarez, die in 1980 vanuit Cuba naar de Verenigde Staten kwam. Tavarez, een van de weinige openlijke Trump-fans in het latinodeel van West Palm Beach, is eigenaar van een bedrijf dat documenten vernietigt.

Tavarez wijst naar de kust, waar Trumps prestigieuze Mar-a-Lago Club is gebouwd. Hij las The Art of the Deal van Trump, uit 1987, en het boek inspireert hem. „Ik geloof in de vrije markt. Maar Trump weet ook dat hij deals moet sluiten. Wij ondernemende latino’s moeten minder bang worden voor zijn retoriek, en waarderen dat hij ons werk gaat geven.”