‘Pauw praat elke dag over vluchtelingen en dergelijke’

Dat zei Jeroen Pauw in een interview in de Volkskrant over zijn dagelijkse talkshow Pauw. Maar klopt het ook?

De aanleiding

Tv-presentator Jeroen Pauw zei in een interview met Robert Vuijsje in de Volkskrant van 8 maart: „Bij het begin van dit seizoen hebben we gezegd: we moeten elke dag een item hebben over de vluchtelingen en alles wat daarmee samenhangt, dat is het verhaal van deze tijd. Dat hebben we ook gedaan, op misschien drie uitzendingen na.”

Waar is het op gebaseerd?

Pauw deed de uitlating in de interviewreeks van Vuijsje over de rol van afkomst in Nederland. Meestal praat Vuijsje met mensen van kleur, maar soms is een witte Nederlander aan de beurt. Dan dient de rubriek als een anti-racistische meetlat. Pauw heeft een gemengde reputatie. Vooral als helft van het duo Pauw & Witteman stond hij bekend als de geborneerde blanke vijftiger die met zijn voorkeur voor extreme gasten het debat over etnische spanningen in Nederland geen goed deed. Herhaaldelijk sprak hij zijn weerzin uit tegen de islam – ook in genoemd interview. Ook zei hij ooit dat hij niet geloofde in de multiculturele samenleving. Tegelijk neemt hij het op voor de vluchtelingen, en vertelt hij in interviews dat zijn vriendin Turks-Koerdisch is.

Dit alles is relevant omdat de publieke omroep zich vaak heeft voorgenomen om meer mensen van kleur op televisie te brengen. Tot nu toe vergeefs: vooral in talkshows en nieuwsprogramma’s zitten overwegend witte mannen. NPO-bestuurder Shula Rijxman zei op 18 januari in haar nieuwjaarstoespraak: „Ik zie dit als onze belangrijkste opdracht voor komend jaar: een diverser geluid, een diverser beeld.” Zo’n 12 procent van de bevolking is van niet-westerse afkomst. Op de publieke zenders ligt het percentage, volgens de NPO, rond de 10 procent. Dat is licht gestegen: in 2010 was het nog 9,2 procent.

Los hiervan lijken „vluchtelingen en alles wat daarmee samenhangt” inderdaad het verhaal van deze tijd. Pauws voorkeur voor dit onderwerp deelt hij in ieder geval met vele nieuwsmedia en met veel politici.

En, klopt het?

Van de 86 uitzendingen die Pauw dit seizoen maakte, tot aan zijn interview, gingen er maar liefst 45 over vluchtelingen. Pauw organiseerde zelfs de special De grens bereikt over vluchtelingen.

Pauw vulde aan: „en alles wat daarmee samenhangt”. Hieronder verstaan we: alles wat valt onder etnische spanningen in Nederland. De aanslagen in Parijs, radicalisering, Geert Wilders, Pegida, de Nieuwe Sint, het zwartepietendebat, Tofik Dibi uit de kast, diversiteit in de media en in de Nederlandse film. Dat brengt het totaal op 61 uitzendingen. 25 uitzendingen gingen over andere onderwerpen.

Daarbij moet gezegd dat er inderdaad een duidelijke verandering is opgetreden in het programma. Niet alleen stonden vluchtelingen en de etnische spanningen hoog op de agenda, ook hadden maar liefs 55 van Pauws gasten dit seizoen een niet-westerse achtergrond.

Bovendien waren deze mensen niet alleen te gast wegens hun afkomst – zoals bijvoorbeeld ex-vluchtelingen. Opvallend vaak zaten ze aan tafel wegens hun beroep of iets heel anders. Politici, acteurs, een psychologe, een pleegmoeder, een zingende thaibokster, een vrouw die een nier nodig heeft, de vrouw van Wilfred Genee die wil dat we gezonder gaan eten.

Met het aantal gasten dat is uitgenodigd om hun extreme mening, viel het mee. We telden één neonazi die azc’s belaagde, en één antisemitische moslim die opriep Israëlische toeristen zwaar te mishandelen.

Conclusie

Jeroen Pauw stelde dat hij zich dit seizoen had voorgenomen om het iedere dag over vluchtelingen en dergelijke te hebben, en dat dit gelukt was, „op misschien drie uitzendingen na”. Hoewel hij inderdaad zeer veel over vluchtelingen heeft gepraat, en van 31 augustus tot 4 maart maar liefs 55 gasten met een kleur ontving – ook als het niet over kleur ging – maakte hij ook 25 uitzendingen zonder die onderwerpen.

We beoordelen de stelling daarom als grotendeels onwaar.