Het korps moest vechten in een ‘echte oorlog’

Niet één militair, maar een heel korps krijgt deze dinsdag een onderscheiding van de koning. Het is „een optelsomprijs” voor moed.

Koning Willem-Alexander brengt deze dinsdag de Militaire Willemsorde niet aan op een uniform, maar op een vaandel. Het hele Korps Commandotroepen krijgt de dapperheidsonderscheiding voor de inzet in Afghanistan van maart 2005 tot en met september 2010.

Voor de speciale eenheid van de Koninklijke Landmacht zal de Willemsorde als erkenning voelen. De politiek had een rooskleuriger beeld van de situatie in Afghanistan dan de militairen. „De onderscheiding zal dat bijstellen”, denkt Arthur ten Cate, wetenschappelijk medewerker van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie. Maandag verscheen de Engelstalige versie van Callsign Nassau, het boek dat hij met Martijn van der Vorm schreef over de moderne geschiedenis van het Korps Commandotroepen.

„Het was toch echt een oorlog”, zegt Ten Cate. „De commando’s hebben zich uitzonderlijk getoond in vergelijking met andere Nederlandse eenheden. Ze vochten ver in vijandelijk gebied. Ze hebben de vijand veel verliezen toegebracht, met opmerkelijk weinig verliezen aan eigen kant. Daarin zie je het vakmanschap.”

De Willemsorde werd in 1815 ingesteld door koning Willem I en geldt als „een erkenning van uitstekende daden van moed, beleid en trouw in de strijd”. De onderscheiding werd, in verschillende varianten, meer dan zesduizend keer uitgereikt. Na 1955 gebeurde dat tientallen jaren niet. Meest recent kregen Gijs Tuinman (2014) en Marco Kroon (2009), later beschuldigd en vrijgesproken van drugsgebruik, de onderscheiding. De laatste keer dat een eenheid de Willemsorde kreeg was in 2006, toen de Poolse parachutistenbrigade werd geëerd voor het optreden bij de Slag om Arnhem. De laatste Nederlandse eenheid die de Willemsorde kreeg was de Onderzeedienst, in 1947. Ook vijf andere Nederlandse eenheden kregen het ereteken voor hun werk in de Tweede Wereldoorlog.

Dinsdag zal in de toespraken meer bekend worden waarom het korps de onderscheiding krijgt. Van Kroon en Tuinman – beiden van het Korps Commandotroepen – maakte Defensie destijds bekend voor welke acties zij waren onderscheiden. Ook van de anonieme commando’s zullen enkele belangrijke acties wereldkundig worden gemaakt, zegt een woordvoerder van het militaire kapittel dat over de onderscheiding adviseert.

Ten Cate spreekt van een „optelsomprijs”. Eerder kregen zes commando’s al een Bronzen Kruis omdat ze de gesneuvelde Kevin van de Rijdt ophaalden terwijl ze onder vuur lagen. „Deze Willemsorde is een erkenning dat mensen als Tuinman en Kroon het niet alleen deden.”