Geld in oude sok is geen belastingfraude

Zwart geld gratis witwassen is wellicht binnenkort mogelijk via de Belastingdienst, schrijft Martin Lambregts.

Foto iStock

In een oude sok, in een krokodillenkooi of – zoals Pablo Escobar dat deed – in het bankstel van moederlief; wie contant geld te verbergen heeft, vindt altijd wel een plekje. Degene voor wie dat geld verborgen wordt gehouden is in de eerste plaats de fiscus. De fiscus heeft immers het recht om van vrijwel elk voordeeltje dat men heeft een graantje mee te pikken, en als er geen daadwerkelijk voordeel is, dan mag de fiscus soms doen alsof. Zo gaat de Nederlandse belastingwet uit van de fictie dat vermogen jaarlijks 4% rendement oplevert, ook al wordt daadwerkelijk een lager of misschien zelfs negatief rendement behaald.

Het is mede vanwege die fictie dat ook (grote sommen) contant geld aangegeven moeten worden bij de Belastingdienst. Want ondanks dat een rijkelijk gevulde oude sok geen cent rente oplevert, doet de belastingwetgever alsof dat contante geld elk jaar met 4% toeneemt en die fictieve toename wordt belast tegen 30%. Door grote sommen contant geld niet aan te geven in de belastingaangifte wordt dus belastingheffing ontdoken en doet men onjuist belastingaangifte; een strafbaar feit. Als geld op die manier aan het fiscale daglicht wordt onttrokken, dan spreken we van zwart geld.

De enige legale manier om zwart geld te witten is door het alsnog aan te geven bij de Belastingdienst. De prijs daarvoor bestaat uit het betalen van de ontdoken belasting vermeerderd met rente en boetes. Wie daartoe door gewetenswroeging wordt bewogen en dus vrijwillig tot inkeer komt, kan gebruikmaken van de zogenaamde inkeerregeling en krijgt daarvoor als beloning korting op de boetes. Het inkeren van zwart contant geld zou echter weleens geheel gratis kunnen worden.

In een zaak waarover de Hoge Raad binnenkort moet oordelen komt advocaat-generaal Niessen in zijn advies namelijk tot de conclusie dat het belasten van een fictief rendement van 4% in strijd komt met het eigendomsrecht – zoals dat in een Europees Verdrag is bepaald – als het daadwerkelijke rendement lager of nihil is. Want als de verschuldigde belasting niet uit de opbrengsten kan worden betaald omdat er (bijna) geen opbrengsten zijn, dan leidt belastingheffing tot aantasting van iemands eigendom. Zoals de oud-Romeinse belastingwetgever zichzelf voorhield: een goede herder scheert zijn schapen, maar vilt ze niet.

Onze huidige belastingwetgever huldigt dat eeuwenoude principe echter niet, of nog niet. Staatssecretaris Wiebes heeft namelijk op afgelopen 4 maart in een brief aan de Tweede Kamer te kennen gegeven het standpunt van advocaat-generaal Niessen niet te delen. In zijn brief onderkent Wiebes echter wel de maatschappelijke onrust en onvrede over de huidige vermogensrendementsheffing en geeft hij aan dat het kabinet zich daarom inspant om in de toekomst tot een heffing over het werkelijke rendement te komen.

Uitgaande van het advies van advocaat-generaal Niessen en de toekomstplannen van het kabinet, zal contant zwart geld kosteloos aangegeven kunnen worden bij de Belastingdienst, aangezien contant geld geen enkel rendement oplevert en belastingheffing over een fictief rendement in dat geval altijd zal leiden tot aantasting van het eigendom. Door thuis of elders contant zwart geld te bewaren ontduikt men dus geen belasting, zodat ook er ook geen boete kan worden opgelegd of rente verschuldigd is. Betekent dit dat zwart contant geld altijd gratis en voor niets wit gewassen kan worden bij de Belastingdienst, door gebruik te maken van de inkeerregeling?

Niet als sprake is van ‘pikzwart’ contant geld, dat wil zeggen contant geld dat niet alleen buiten het zicht van de fiscus is gehouden, maar bovendien verkregen door middel van criminele activiteiten zoals drugshandel en illegale prostitutie. Zolang echter aannemelijk kan worden gemaakt dat het contante zwarte geld een legale herkomst heeft, zou dat in principe met gesloten beurs en zonder strafoplegging bij de fiscus moeten kunnen worden gemeld. Op die manier kan de oude sok eindelijk in de was en is het geld keurig gewit!

    • Martin Lambregts