Een op de zeven patiënten bij opname al ondervoed

Bij geriatrie, oncologie, inwendige geneeskunde en gastro-enterologie komt ondervoeding het vaakst voor.

Het percentage ondervoede patiënten varieert per medisch specialisme enorm. Foto Lex van Lieshout / ANP

Bijna vijftien procent van de mensen die wordt opgenomen in Nederlandse ziekenhuizen is al ondervoed bij binnenkomst. Dat blijkt uit een onderzoek onder ruim een half miljoen patiënten, uitgevoerd door de Stuurgroep Ondervoeding, de Nederlandse Vereniging van Diëtisten en het VUmc.

Het percentage ondervoede patiënten varieert per medisch specialisme enorm. Zo komt ondervoeding bij geriatrie, oncologie, inwendige geneeskunde en gastro-enterologie het vaakst voor. Een op de drie of vier patiënten is daar op de eerste opnamedag ondervoed. Bij oogheelkunde en plastische chirurgie komt slechts een op de vijftig mensen ondervoed binnen. De resultaten van het onderzoek zijn dinsdag gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift The American Journal of Clinical Nutrition.

In 2014 schreef NRC-redacteur Enzo van Steenbergen dat iedere dag minimaal één persoon sterft aan de gevolgen van ondervoeding. Een op de vijf mensen in ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingstehuizen was op dat moment ondervoed.

Ondervoeding: langer in het ziekenhuis

Iemand is ondervoed wanneer hij in korte tijd extreem veel gewicht verliest - een ongewenst gewichtsverlies van minimaal tien procent in en half jaar. Ook als de verhouding tussen lengte en gewicht (BMI: Body Mass Index) sterk uit balans is, wordt dat ondervoeding genoemd. Ondervoeding gaat in Nederland vrijwel altijd gepaard met gewichtsverlies als gevolg van ziekte.

Ondervoeding speelt volgens de onderzoekers een grote rol in alle sectoren van de gezondheidszorg. Zo hebben ondervoede patiënten meer en ernstiger complicaties en herstellen ze langzamer. Een verminderde spiermassa als gevolg van een verminderde conditie en een hart- en longcapaciteit zorgt ervoor dat patiënten langer meer medicijnen krijgen en langer in het ziekenhuis moeten blijven. In de specialismen oogheelkunde en vaatchirurgie liggen ondervoede patiënten volgens het onderzoek twee dagen langer in het ziekenhuis. Ondervoede patiënten die te maken hebben met geriatrie, oncologie, inwendige geneeskunde en gastro-enterologie moeten 1,4 dag langer blijven.

    • Marissa van Loon