‘Tv is tv niet meer’

RTL Group presenteerde vorige week zijn jaarcijfers. Financieel gaat het goed met het grootste tv-bedrijf van Europa.

Maar ondertussen verplaatst de kijker zich naar diensten zoals Netflix.

„Wij moeten nu reageren”, zegt bestuursvoorzitter Guillaume de Posch.

Deutschland 83, Stasi infiltreert in BRD. Te zien bij videoland. Foto RTL

Woensdagavond filmavond? Niet op de Franse tv. Televisiezenders in Frankrijk mogen op woensdagavond en op primetime op zaterdag geen speelfilms uitzenden. Dat heeft de Franse cinema ooit in de mediawet gekregen. Dus wat doet de Franse kijker? Die schakelt over op Netflix. Of een andere online videodienst.

„Zulke regels maken het voor ons moeilijk om te concurreren met Netflix en andere Amerikaanse onlinepartijen”, zegt Guillaume de Posch. De Belg is een van de twee bestuursvoorzitters van RTL Group, het grootste televisieconcern van Europa en moederbedrijf van RTL Nederland, dat donderdag recordjaarcijfers presenteerde in Keulen.

De Posch en zijn collega-bestuursvoorzitter Anke Schäferkordt deden vorige week een oproep aan de Europese politiek om een einde te maken aan de ongelijke regels die gelden voor traditionele tv-bedrijven en onlinepartijen.

„Een ander voorbeeld is productplacement”, zegt de Posch op het Duitse kantoor van RTL Group in Keulen. „Voor RTL gelden veel strengere regels dan voor YouTube of Netflix. Op internet mogen zij van alles aanprijzen, van alcohol tot tabak. Er zijn nul beperkingen. Zonder gelijk speelveld wordt het voor Europese mediabedrijven lastig om te overleven.”

De oproep van RTL Group komt op het moment dat de Europese Commissie werkt aan een nieuwe richtlijn voor audiovisuele media die de basis vormt voor mediawetten in de lidstaten van de EU.

Europa heeft de strijd om de distributie op internet al lang verloren, zegt de Posch. „Partijen als Facebook, Google en Apple maken wereldwijd de dienst uit. Ook in Europa. De enige strijd die we als Europese media nog kunnen winnen is die om de content, onze programma’s. Dat is belangrijk voor onze bedrijven, maar ook voor de Europese cultuur en identiteit.”

RTL Group kende een uitstekend jaar. Voor het eerst kwam de omzet boven de 6 miljard euro uit. Ook in Nederland deed RTL het goed, na een moeizaam eerste half jaar. De concurrentie wordt sterker. Vreest u Netflix?

„Als je kijkt naar het verdienmodel is Netflix geen concurrent. Onze zenders zijn gratis, gefinancierd door adverteerders. Netflix is een betaalde dienst. Niets kan op tegen gratis. Maar in termen van kijktijd is Netflix natuurlijk wel een concurrent. Wij moeten nu reageren, ook al is de tijd die we in Europa on demand tv-kijken nog maar 10 procent van de totale kijktijd.”

Hoe gaat RTL dan de concurrentie aan met Netflix?

„Dat doen we in de eerste plaats door nieuwe open zenders te beginnen. Neem RTL Z in Nederland. Dat is een nichezender, voor zakelijk geïnteresseerde kijkers. RTL Z spreekt een specifieke doelgroep aan. En het geeft ons meer mogelijkheden om reclame te verkopen.

„Daarnaast zijn we in een pilotfase met betaalde online videodiensten. Videoland in Nederland is een belangrijk initiatief voor de gehele RTL Group. Nederland is het enige land waar wij zo’n betaalde dienst van enige omvang aanbieden. We hebben nog geen plannen om ook in Duitsland of Frankrijk bijvoorbeeld zo’n dienst te beginnen, maar het zou kunnen op termijn.

„Eerst willen we heel goed kijken naar de ervaringen met Videoland. Welke samenwerkingen gaan we aan met producenten? Welke afspraken maak je met distributeurs? Hoe richten we onze klantenservice en helpdesk in? Dat laatste was nieuw voor RTL; met Videoland werden we plotseling actief op de consumentenmarkt. Tot dan hadden we louter zakelijke klanten, namelijk de adverteerders.”

Hoeveel abonnees heeft Videoland nu?

„Dat aantal maken we niet bekend. Maar de concurrentie met Netflix is zwaar. Ze zijn een wereldspeler met enorm veel technische en productiekracht.”

Sommige abonnees van Videoland klaagden dat een exclusieve productie als Zwarte Tulp al vrij snel ook op een open RTL-zender te zien was. Een verkeerde keus?

„We moeten heel goed kijken naar wat wij windowing noemen: wanneer, in welk tijdsvenster, bied je iets aan op Videoland, en wanneer breng je het naar je open zender?”

Van video on demand naar korte webvideo’s. RTL investeert volop in multichannelnetwerken (mcn’s), aanbieders van YouTube-video’s. Maken uw mcn’s BroadbandTV, StyleHaul en Divimove al winst?

„Nee. BroadbandTV is het grootste mcn ter wereld, StyleHaul is marktleider in mode en beauty en Divimove [van Enzo Knol] is het grootste mcn van Europa. Maar zij zijn nog verliesgevend. We verwachten dat ze in de loop van 2017 winst maken. Het gaat goed: we concentreren ons op een aantal thema’s, zoals mode. We werken samen met gerenommeerde partijen zoals The Huffington Post. Bovendien richten we ons niet alleen op YouTube, maar ook op Facebook en andere platformen, bijvoorbeeld Vice.”

RTL Nederland heeft een eigen multichannelnetwerk. Met lokale producties.

„Dat is slim. Het is een goede keuze om in te zetten op comedy en dancemuziek.”

Net als andere mediabedrijven probeert RTL Group tegenwoordig zo veel mogelijk content te maken in eigen beheer. Waarom?

„Het is een van de sleutelfactoren voor succes. Je moet je eigen content produceren, alle rechten hebben. Dan pas kun je je programma’s overal en altijd exploiteren. Ik wil niet elke keer aan een externe producent vragen of ik zijn programma mag uitzenden op een nieuw platform. Of het nu lineaire tv, een betaalde videodienst, de smartphone of een tablet is. Dat moet je helemaal zelf kunnen bepalen.”

Belangrijk dus voor RTL’s productietak Fremantle Media om eigen hits te blijven produceren. Nieuwe hits in plaats van oude successen zoals Idols, X Factor, Got Talent en Boer zoekt vrouw.

„Het is een misverstand dat Fremantle Media nog steeds zwaar leunt op een handvol grote hits. De afgelopen jaren heeft het bedrijf daar fantastisch mee gescoord. Maar al enkele jaren komt de helft van de omzet van de topvijftien van onze programma’s. En niet alleen van American Idol.

„De afgelopen twee jaar heeft Fremantle Media bovendien een omslag gemaakt. We zijn meer gaan investeren in andere programma’s dan entertainment. Bijvoorbeeld in kwaliteitsdrama. Onze Koude Oorlogserie Deutschland 83 was het eerste Duitstalige drama ooit op een Amerikaans tv-station.”

U bent zelf al meer dan twintig jaar actief in tv. Is dit een leukere tijd dan pakweg twaalf jaar geleden, toen u de baas was van onder meer SBS?

„Ja. Aan de ene kant globaliseert de televisie. Je moet in de hele wereld actief zijn, want alleen op wereldschaal kun je de concurrentie aan met grote Amerikaanse partijen. We moeten ook investeren in de VS. Op het gebied van techniek liggen ze daar vijf tot tien jaar op ons voor. Tegelijkertijd fragmenteert de tv. Vroeger had je een megahit in de VS als jouw show 20 miljoen kijkers trok. Nu heb je een megahit met 10 miljoen kijkers.

„Met alle nieuwe platformen, van lineaire zenders tot mobiel, en alle nieuwe aanbieders, is ‘tv’ tv niet meer: tv betekent nu ook ‘totaal video’, op alle schermen.”