‘Privacy piloot moet bij nood wijken’

Vier artsen wisten van de depressie van co-piloot Lubitz. Niemand trok aan de bel. Dat moet anders, adviseren de Franse onderzoekers.

Alle 150 inzittenden kwamen om het leven bij de Airbus-crash in de Franse Alpen. Foto Claude Paris/AP

Twee weken voor de crash van het toestel van Germanwings, waarbij co-piloot Andreas Lubitz de overige 149 inzittenden opzettelijk met zich meesleepte in de dood, had een arts er bij Lubitz op aangedrongen zich te laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis.

Dat schrijven onderzoekers van de Franse luchtvaartdienst BEA in hun zondag gepubliceerde definitieve rapport over de geruchtmakende crash. Ook blijkt daaruit dat in het stoffelijk overschot van Lubitz verschillende antidepressiva zijn aangetroffen.

De 27-jarige co-piloot van het toestel van Germanwings liet het vliegtuig (een Airbus A320, op weg van Barcelona naar Düsseldorf) op 24 maart 2015 expres te pletter slaan op een berg in Zuid-Frankrijk. Hij vergrendelde de cockpit toen de andere piloot even naar het toilet was. Diens gebons op de deur en wanhoopskreten negeerde hij. Hij zette een scherpe daling in, die acht minuten duurde. Alle 150 inzittenden van het toestel, onder wie een groep schoolkinderen, kwamen om.

Hoewel verscheidene artsen wisten van de labiele toestand van Lubitz, waarschuwde geen van hen zijn werkgever Germanwings, een dochterbedrijf van Lufthansa. Ook de co-piloot zelf verzuimde dat.

De onderzoekers bevelen daarom aan medische professionals voortaan te verplichten om autoriteiten te waarschuwen als de psychische gesteldheid van een piloot een gevaar zou kunnen vormen voor anderen. De afweging tussen het belang van de privacy van de patiënt en het belang van mensen die de dupe zouden kunnen worden van de handelwijze van de patiënt ligt echter gevoelig.

Tot nu toe regelden landen zelf in hoeverre een arts zich aan zijn zwijgplicht moet houden. Duitse artsen mogen voorbijgaan aan de privacy van een patiënt als ze vrezen dat de persoon een direct gevaar vormt voor zichzelf of anderen. Maar volgens de BEA zijn de Duitse regels erg strikt en vrezen artsen voor hun baan als ze privacygevoelige informatie te snel doorgeven aan autoriteiten.

Volgens de onderzoekers wijzen signalen erop dat Lubitz sinds eind 2014 te kampen had met een psychotische depressie. Hij bezocht in de maanden voor de crash vele dokters. In zijn stoffelijk overschot werden verschillende antidepressiva aangetroffen: citalopram en mirtazapine, naast slaapmiddel zopiclone.

Een opmerkelijke andere aanbeveling is dat de regels over de cockpit niet moeten worden aangepast. De cockpit kan op dit moment alleen van binnenuit worden geopend. Die veiligheidsmaatregel was ingevoerd na de aanslagen van 11 september in New York. Volgens de BEA is het nog net zo belangrijk als voorheen om piloten te beschermen tegen aanvallers van elders in het vliegtuig.