Europese sonde is op weg naar Mars

Maandag om 10.31 is de Europese sonde Exomars gelanceerd. De sonde gaat zoeken naar sporen van leven op Mars.

De Proton-M-raket met de ExoMars verlaat maandagmorgen het lanceerplatform in Baikonur. Foto AFP / KIRILL KUDRYAVTSEV

Vanuit de steppe in Baikonur, Kazachstan, is maandag om 10.31 Nederlandse tijd de Europees-Russische Marsmissie Exomars gelanceerd, aan boord van een Russische proton-raket. Exomars is een astrobiologie-missie, die op zoek gaat naar water en sporen van mogelijk leven in de Marsbodem.

De satelliet zal in een baan om de planeet metingen doen aan het methaangehalte van de ijle Mars-atmosfeer. Andere Marsmissies, zoals de Amerikaanse Mars-kar Curiosity, hebben al raadselachtige periodieke toenames gevonden van dit niet-stabiele gas. Die pieken zouden afkomstig kunnen zijn van geologische activiteit. Maar het zou ook een gevolg kunnen zijn van de activiteit van bacteriën of ander microbieel leven in de Marsbodem, dat groeit en krimpt met de seizoenen.

Tekening van de Exomars-missie boven Mars, met de Schiaparelli-lander duidelijk zichtbaar. Tekening ESA

Tekening van de Exomars-missie boven Mars, met de Schiaparelli-lander duidelijk zichtbaar. Tekening ESA.

Exomars moet gegevens verzamelen die nodig zijn om de herkomst van het gas te onthullen. Hij zal vanuit zijn baan om de planeet de Mars-atmosfeer doorlichten door naar de zon te kijken tijdens zonsopkomst en zonsondergang. Een gevoelige spectrometer kan dan lage concentraties detecteren van methaan, en ook andere gassen zoals zwaveldioxide. Ook zwaveldioxide kan op geologische activiteit duiden.

Verder kan de spectrometer verschillende koolstof-isotopen onderscheiden. Aards leven produceert koolstof-isotopen, verschillende varianten van het koolstofatoom, in een andere verhouding dan geologische bronnen zoals vulkanen.

Het tweede Exomars-onderdeel is de lander Schiaparelli, een platte kegel van 1,65 meter doorsnee die met een hitteschild en parachutes zal afremmen van 21 duizend kilometer per uur naar een hopelijk veilige landing. Het is de tweede keer dat de Europese ruimtevaartorganisatie ESA probeert te landen op Mars. In 2003 landde de sonde Beagle 2 op de planeet, om vervolgens nooit meer van zich te laten horen. Ook vijf eerdere Russische landingspogingen op Mars waren onsuccesvol.

De meetinstrumenten aan boord van Schiaparelli zullen het met een niet-oplaadbare batterij maar een paar dagen volhouden, en de lander is ook vooral bedoeld om technologie te testen voor de tweede Exomars-missie, die in 2020 gelanceerd wordt. Dan gaat het om een Russische lander met aan boord de eerste Europese Mars-kar, die tot twee meter diep moet kunnen boren in de Marsbodem, alweer op zoek naar water en mogelijke sporen van leven.

Exomars komt in oktober 2016 aan op Mars.

Roll out from fueling station to the Pad 200

De Protonraket met de Exomars aan boord wordt naar de lanceerplaats in Baikanur gereden, afgelopen vrijdag. Foto ESA.